Postawy człowieka wobec zła w utworze "Zdążyć przed Panem Bogiem" Hanny Krall

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 25.10.2023 o 8:30

W utworze "Zdążyć przed Panem Bogiem" Hanna Krall porusza tematykę dotyczącą postaw człowieka wobec zła. Opowieść, osadzona w realiach II wojny światowej, ukazuje różnorodne reakcje, którym poddani są bohaterowie w obliczu ekstremalnych sytuacji. Autorka skupia się zarówno na zachowaniach jednostek, jak i na ich relacjach z otoczeniem, co pozwala zobaczyć różne odcienie ludzkiej natury i spojrzeć na tę problematykę z różnych perspektyw.

Ważnym wątkiem w "Zdążyć przed Panem Bogiem" jest postawa biernego przyjmowania zła. Do tej grupy zalicza się mieszkańcy warszawskiego getta, którzy nie podejmują żadnej ofensywnej akcji, a jedynie stawiają opór w sensie moralnym. Pozorna bierność, jaką reprezentują, wynika często z braku możliwości wyboru, zmuszeni są bowiem do życia w skrajnie trudnych warunkach. Złu, które ich otacza, nie stawiają czynnego oporu, ale starają się przetrwać na miarę swoich możliwości. Owo biernie przyjmowane zło jest jednocześnie opisywane jako akt przetrwania i walka o przetrwanie własnej godności w niewłaściwych okolicznościach. Bohaterowie często godzą się na nieludzkie warunki, nie walcząc z zewnętrznym złem, ale starając się utrzymać choćby iskierkę normalności w swoim wnętrzu.

Jedną z podstawowych postaw, jakie dominują w utworze, jest bunt przeciwko złu. Edelman i towarzyszący mu bojownicy żydowskiego ruchu oporu nie godzą się na bierną akceptację losu, jaki nazistowscy oprawcy przygotowali dla żydowskiej społeczności. Decyzja o zbrojnym oporze, nawet w obliczu niewielkich szans na zwycięstwo, ukazuje ogromną odwagę i determinację. Jest to postawa, która mówi: lepiej umrzeć stojąc, walcząc, niż na kolanach, w obozach zagłady. Taka postawa wobec zła jest manifestacją głębokiej wiary w ludzką godność.

Równolegle w utworze pojawia się postawa poświęcenia. Konfrontacja z niemieckim okupantem w getcie warszawskim stawia przed Edelmanem i jego towarzyszami dramatyczne wybory. Postawę poświęcenia widać nie tylko w walce, ale także w codziennym wspieraniu siebie nawzajem. Wspomnienia Edelmana pokazują, że nawet w najciemniejszych czasach ludzie są zdolni do gestów wielkiej empatii i altruizmu.

Postawą wywołującą wiele refleksji jest także akceptacja. Właściwa raczej osobom postronnym, obserwatorom tragedii niż bezpośrednio jej uczestnikom. Akceptacja ta nie oznacza jednak zgody na zło, lecz przejawia się przez świadomość ograniczeń, jakie narzuca całkowicie asymetryczny konflikt oraz przez zrozumienie, że nie wszystkie bitwy można wygrać. Niektóre wypowiedzi bohaterów, mimo że pełne goryczy, wskazują na próbę pogodzenia się z okrutną rzeczywistością.

W utworze Hanny Krall postawy człowieka wobec zła ukazują się w różnych odcieniach. Często wynikają one z sytuacji i okoliczności, zmuszając bohaterów do podjęcia trudnych decyzji. Autorka pokazuje zarówno bierność i uległość, jak również odwagę i opór wobec zła. Czy człowiek jest w stanie przeciwstawić się złu i jakie są tego konsekwencje - to pytania, które stawia przed nam powieść "Zdążyć przed Panem Bogiem''.

Zło w "Zdążyć przed Panem Bogiem" jest wszechobecne, jednak dzięki postawom ludzi takich jak Marek Edelman, emanuje z tej książki pewna doza nadziei. Wskazuje ona, że nawet w najciemniejszych czasach istnieją ludzie gotowi stawić czoła niewyobrażalnemu złu, odnajdując w sobie siłę do walki i poświęcenia. "Zdążyć przed Panem Bogiem" to ważna lekcja o człowieczeństwie, która pozostaje aktualna nie tylko w kontekście historycznym, ale i we współczesnych dyskusjach o moralności, etyce i ludzkich postawach wobec zła.