Oceń drogi rozwoju nowo odrodzonego państwa polskiego zaproponowane w „Przedwiośniu” przez Stefana Żeromskiego.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.01.2024 o 11:38

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 28.01.2024 o 13:18

W "Przedwiośniu" Stefana Żeromskiego, tytuł sam w sobie jest symbolem nadziei na nowe życie, lepszą przyszłość Polaków po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. Powieść nie jest jednak bezkrytycznym uwielbieniem wolności, ale głęboką analizą drogi, jaką powinna podążyć Polska, by nadzieje te ziścić. Autor stawia pytania o to, jak wykorzystać wywalczoną możliwość budowania państwa, które by odpowiadało na współczesne wyzwania.

Rewolucja komunistyczna przedstawiona w powieści, w szczególności z perspektywy doświadczeń Baku, gdzie główny bohater Cezary Baryka był świadkiem dramatycznych zmian, stanowi ostrzeżenie przed radykalnymi metodami. Żeromski pokazuje równość komunizmu, ale obnaża także realia walki klas, terroru i dramatycznych konsekwencji rewolucji. Cezary poznaje zasady komunizmu, lecz z czasem odrzuca je jako metody prowadzące do chaosu, nietolerancji i prześladowań. Krytyka rewolucji to dla Żeromskiego przestroga przed nadmiernym idealizmem w dążeniu do zmian.

Mityczne "szklane domy", które ojciec Cezarego zaproponował jako symbol nowoczesnego kraju wolnego od słabości dawnej Polski, stają się dla syna nierealną utopią, gdy ten konfrontuje wizję z polską rzeczywistością. Szklane domy symbolizują ideały czystości, przejrzystości zarządzania, lecz w praktyce mają mało wspólnego z realnymi potrzebami ludności. Żeromski argumentuje, że utopijne wizje mogą odciągać od konkretnej pracy i niezbędnych reform, prowadząc do deziluzji społeczeństwa.

Konserwatyzm i powrót do tradycji z czasów I Rzeczypospolitej, ukazany przez obraz Nawłoci, początkowo mogą wydawać się kuszącym rozwiązaniem. Urok przedrozbiorowej Polski, życie szlachty pełne jest idealizowania przeszłości. Jednak konfrontacja tego modelu z potrzebami chłopów i zmieniająca się rzeczywistość Europy po I wojnie światowej dowodzi, iż powrót to przeszłości nie jest możliwy. Żeromski podkreśla, że konieczne jest stworzenie nowoczesnego państwa, które odpowiadałoby na wyzwania XX wieku.

Wizja pragmatyczna zaprezentowana przez Szymona Gajowca, człowieka obdarzonego realnym spojrzeniem na możliwości i potrzeby kraju, zdaje się być najlepszą drogą rozwoju. Gajowiec proponuje konkretne reformy: rozwój przemysłu, rolnictwa, edukacji i wojskowości, które są niezbędne dla budowania silnego państwa. Krytyka Baryki wobec jego pomysłów wynika z jego młodzieńczej niecierpliwości, ale ostatecznie to właśnie praktycznie podejście może przynieść Polsce największe korzyści.

Porównując wizje rozwoju zaprezentowane w powieści, oczywiste staje się, że Żeromski nie popiera ani utopijnych, ani radykalnych rozwiązań. Jako najbardziej wartościową podkreśla koncepcję stopniowych reform, które mają konkretne odniesienia do realiów gospodarczych i społecznych odrodzonej Polski.

W zakończeniu warto odnieść się do tego, dlaczego Żeromski potępił rewolucję i stawiał na pragmatyczne reformy. Wskazuje to na głęboką wiarę autora w możliwość perfekcjonizowania demokracji i budowania sprawiedliwego społeczeństwa poprzez przemyślane, progresywne działania. Żeromski, choć krytykuje, to daje czytelnikowi wzór konstruktywnego krytyka, który potrafi zaproponować rozwiązania, a nie tylko potępiać istniejący stan rzeczy.

"Przedwiośnie" to wciąż aktualna diagnoza możliwości rozwoju państwa polskiego, której wartości i wskazówki mogą służyć jako fundament dla dalszych działań nad ulepszaniem struktur państwowych i społecznych. W drodze do nowoczesnego państwa nie należy zapomnieć o tych lekcjach, które przekazał nam Stefan Żeromski.