Rola przeznaczenia w kreacji świata przedstawionego i bohatera na przykładzie "Makbeta".

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.01.2024 o 10:55

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 29.01.2024 o 18:54

Przeznaczenie to często poruszany motyw w literaturze, który wpływa na życie bohaterów i kształtuje świat przedstawiony w dziele. W dramacie "Makbet" Williama Shakespeare'a pojęcie przeznaczenia wydaje się być jednym z głównych napędów akcji i kluczowym elementem determinującym losy postaci. Przeznaczenie w "Makbecie" nie jest jednoznaczne i nie można go ograniczyć do prostego schematu: zostało ono ukazane zarówno jako siła wyższa, niezależna od ludzkich działań, jak i wynik wyborów i działań bohaterów, którzy interpretują przepowiednie zgodnie z własnymi pragnieniami i ambicjami.

Dzieło otwiera się sceną, w której trzy czarownice wyjawiają tytułowemu bohaterowi przepowiednię o jego przyszłej wielkości. Mówią mu, że zostanie on wkrótce tanem Glamis, następnie tanem Kawdoru, a w końcu królem Szkocji. W momencie, gdy pierwsza część przepowiedni się sprawdza, Makbet zaczyna wierzyć, że reszta również musi nadejść. Co ważne, przepowiednie nie określają dokładnie, jak i kiedy mają się wydarzyć zapowiedziane zmiany, pozostawiając Makbetowi przestrzeń dla własnej interpretacji i działania. Tutaj przeznaczenie i wolna wola zaczynają splatać się ze sobą w sposób złożony i niejednoznaczny.

Makbet, zainspirowany wyjawionym mu przez czarownice przyszłym losem, rozpoczyna działania, które mają przybliżyć go do korony. Jego decyzja o zamordowaniu króla Dunkana jest wyrazem aktywnego dążenia do spełnienia przepowiedni, choć zarazem aktem, który burzy naturalny porządek świata i wprowadza w życie bohaterów chaos moralny. Z tego momentu Makbet staje się więźniem własnych aspiracji i interpretacji tego, co uznaje za nieuchronne. Przeznaczenie w dramacie pełni zatem rolę katalizatora działań bohatera, ale też lustro, w którym odbijają się jego najgłębsze pragnienia i lęki.

Drugą przepowiednią, która wpływa na Makbeta jest ta zapowiadająca, że nie zostanie on pokonany, dopóki las Birnam nie podejdzie pod zamek Dunsinane, a także że żaden z kobiet urodzony nie będzie mógł przynieść mu śmierci. Te słowa wyrzekane przez czarownice wydają się na pierwszy rzut oka odporne na jakiekolwiek działanie ludzkie i ponownie potęgują Makbetowe poczucie nietykalności. Jednakże w interpretacji Makbeta przepowiednia ta staje się również przyczyną jego zguby. Zaniedbuje on konieczną ostrożność, co w końcu prowadzi do jego upadku, gdyż w interpretacji wydarzeń bohater nie dostrzega możliwości, że słowa czarownic mogą mieć inny, ukryty sens.

W dramacie "Makbet" Shakespeare pokazuje, jak pojęcie przeznaczenia kształtuje świat przedstawiony poprzez wpływ na bohaterów i ich działania. Przeznaczenie staje się przewodnikiem decyzji Makbeta, jednakże jednocześnie dramaturg podkreśla, iż to, w jaki sposób postacie odnoszą się do przepowiedni i w jaki sposób interpretują swoje "przeznaczenie", determinuje ich los. Bohaterowie dramatu nie są więc jedynie biernymi narzędziami losu, ale także aktywnymi uczestnikami, którzy własnymi wyborami tworzą sieć przyczyn i skutków prowadzącą do konkluzji tragedii.

Podsumowując, domykanie się losu Makbeta pokazuje, że przeznaczenie w jego przypadku z całą pewnością pełni fundamentalną rolę w kreacji świata przedstawionego i charakterystyce bohatera. Umożliwia to refleksję nad tym, czy i jak bardzo mamy wpływ na własny los oraz jak działania, dokonywane w przekonaniu o ich nieuchronności, potrafią wpłynąć na przebieg całego naszego życia.