Bohater romantyczny – typy i omówienia

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.02.2024 o 9:48

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 31.01.2024 o 11:03

Bohater romantyczny to postać obecna w literaturze, symbolizująca idealistyczne dążenie do przeżywania głębokich uczuć, częstokroć przesiąkniętego tragicznym fatum. Ten typ bohatera ucieleśnia również wartości odkryte lub ponownie odczytane przez romantyzm, takie jak indywidualizm, namiętność czy niezłomność w dążeniu do wyznaczonych sobie celów, często wykraczających poza ramy konwencji społecznych.

Jednym z pierwszych i najbardziej charakterystycznych typów bohatera romantycznego jest bohater bajroniczny, nazwany tak od nazwiska brytyjskiego poety George'a Byrona. Byron, tworząc postaci jak "Giaur", uosabiał w nich cechy takie jak porywczość, żądza zemsty i utracona miłość, które przesycały ich wnętrza trudnym do rozładowania napięciem emocjonalnym i moralnym. Utwory z bohaterem bajronicznym często pokazują ich wewnętrzną walkę między żądzą odkupienia, a poczuciem winy. Charakterystycznym dla nich jest jednak działanie – bohater bajroniczny jest aktywny, choć jego aktywność może przybierać różne formy, od samotniczej tułaczki po wstąpienie do klasztoru jako formę ekspiacji.

Inny typ bohatera romantycznego to bohater werteryczny, wywodzący się z "Cierpień młodego Wertera" autorstwa Goethego. Ważną cechą tego bohatera jest jego skłonność do idealizacji i głębokiej introspekcji, co często prowadzi do bierności i rezygnacji w obliczu przeciwności losu. Werter szuka ukojenia w pisaniu listów, oddaje się nostalgii i nostalgię przekłada na konkretną postawę życiową. Kontrast pomiędzy byronizmem a werteryzmem jest zasadniczy – pierwszy z nich dąży do aktywnego oddziaływania na świat, podczas gdy drugi ucieka w świat własnych uczuć.

Niekiedy spotyka się również odniesienie do bohatera renejskiego, którego cechami były znudzenie świadomością własnej bierności i życiem ogólnie. Postacie te znajdujemy w literaturze francuskiej, głównie u twórców takich jak Musset czy Hugo, których bohaterowie cierpieli na „chorobę wieku”.

W literaturze rosyjskiej, bohater romantyczny cechuje się większym pesymizmem, dojmującą świadomością egzystencji bez właściwego jej celu. Jest to odpowiedź na sytuację społeczną i kulturową Rosji w tamtym okresie.

Polski bohater romantyczny wpisuje się w nieco inne ramy niż jego zachodnioeuropejscy lub rosyjscy odpowiednicy. Przykładem jest Gustaw z "Dziadów" Adama Mickiewicza, który przeżywa tragizm nieszczęśliwej miłości, lecz z czasem ewoluuje w postać Konrada Wallenroda, gdzie miłość do narodu zastępuje miłość romantyczną. Mesjanizm i patriotyzm, które przejawiają się w Polskiej literaturze romantycznej, stają się nowymi wartościami, a walka o wolność narodu wyższym celem.

Konrad Wallenrod z utworu o tej samej nazwie jest przykładem bohatera, który dokonuje wyboru między osobistym uczuciem a obowiązkiem wobec Ojczyzny. W "Kordianie" Słowackiego oglądamy zaś dojrzewanie bohatera, który ma za zadanie pogodzić swoje tragedie osobiste z walką narodowowyzwoleńczą, poszukując odkupienia w działalności niepodległościowej.

Podsumowując, bohater romantyczny jest odbiciem epoki, pełnym konfliktów wewnętrznych, niestabilności emocjonalnej i poszukiwaniem sensu istnienia. W sposób niezaprzeczalny wpłynął na rozwój literatury narodowej i nadal funkcjonuje w kulturze, będąc eternalizacją pewnych motywów romantycznych w różnych jej dziedzinach.