C. K. Norwid „Moja piosnka [II]” oraz A. Słonimski „Smutno mi, Boże” – porównanie.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.02.2024 o 13:02

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 5.02.2024 o 12:11

W poezji polskiej na przestrzeni wieków wielokrotnie pojawia się zjawisko tęsknoty za ojczyzną, szczególnie w twórczości poetów, którzy byli zmuszeni opuścić granice swojej rodnego kraju z powodów politycznych lub osobistych. Temat utraty i dalekich wspomnień jest bliski sercu wielu twórców, a w szczególności można go odnaleźć w literaturze dwóch wybitnych poetów: Cypriana Kamila Norwida oraz Antoniego Słonimskiego. Ich dzieła – "Moja piosnka [II]" oraz "Smutno mi, Boże" – są utworami, które mimo różnicy czasu i kontekstu historycznego, łączy głębokie przeżywanie tęsknoty emigrantów za ojczyzną.

C.K. Norwid żyjący w latach 1821-1883, był poetą, który swój wykład emigracyjny rozpoczął po upadku Powstania Styczniowego, natomiast A. Słonimski (1895-1976), choć młodszy o pokolenie, także doświadczył gorzkiego smaku emigracji, zwłaszcza podczas II wojny światowej. Każdy z nich w swych utworach odwołuje się do doświadczenia wygnania i w różny sposób artystycznie je reprezentuje, jednak obu poetów łączy tęsknota za Polską i refleksja na temat ojczyzny – zagadnienia nieustannie aktualne.

"Moja piosnka [II]" C.K. Norwida jest kompozycją pełną emocjonalnego natężenia. Użyty w niej refren "Tęskno mi, Panie..." podkreśla intensywność uczuć poety. Symbolika chleba i etos pracy, którą przesiąknięty jest wiersz, wyrażają głębokie związki z tradycją i kulturą polską. W wierszu odnajdujemy obrazy natury, kultury, narodowych wartości, takie jak bociany, ukłony, moralność, które dla pisarza zawsze były ważne. Idealizacja ojczyzny przeplata się w wierszu z realnym uczuciem tęsknoty, co czyni to dzieło wyjątkowym i przejmującym, a motyw tęsknoty staje się osią dzieła. Poeta wykorzystuje też kontrasty światła i cienia, co wzmacnia obraz niepewności i niepamięci, z jaką może się spotkać emigrant.

Z kolei "Smutno mi, Boże" autorstwa A. Słonimskiego ma bardziej bezpośredni i dramatyczny ton. Refren, który pojawia się w utworze, jest bezpośrednią ekspresją uczuć autora i podkreśla ból oraz wątpliwości towarzyszące dobrowolnej emigracji. Polska przedstawiona jest jako miejsce tradycji, jednak pojawia się tutaj także motyw obcości we własnym kraju. Poetycka wizja niepamięci i zapomnienia nakłada się na uczucia dramatyzmu i buntu wobec niewyjaśnionego losu emigranta, a także konflikt serca z interesami, które czasami decydują o wyborach życiowych.

Powiązanie obu utworów z "Hymnem" Juliusza Słowackiego pozwala odnaleźć wspólny motyw tęsknoty za ojczyzną, który w polskiej literaturze ma długa tradycję. Interpretacja "Hymnu" jako elementu łączącego poezję Norwida i Słonimskiego podkreśla ich wzajemne związki i pokrewieństwo tematyczne, pomimo odmienności epok i indywidualnych doświadczeń.

Porównując oba utwory, możemy zaobserwować różnice w traktowaniu tęsknoty za ojczyzną. Norwid w swoim dziele skupia się na idealizacji oraz na moralno-kulturalnych aspektach Polski, podczas gdy Słonimski wyraża bardziej osobiste doświadczenia związane z bólem i wątpliwościami. Dzieła te różnią się także formą wyrazu emocji – Norwid bezpośrednio nie nazywa swojego uczucia, z kolei Słonimski czyni to wprost. Obaj poeci, mimo że piszą w odmiennych czasach i kontekstach, wyrażają uniwersalne uczucia związane z tęsknotą za krajem.

Podsumowując, miłość do ojczyzny i jej rola w życiu i twórczości emigrantów jest mocnym i często powracającym motywem, który odkrywa całą gamę emocji - od bólu i smutku, poprzez idealizację i refleksję, aż do krytycznego spojrzenia na rzeczywistość. Jest to temat uniwersalny i ponadczasowy, który odbija się echem zarówno w twórczości Norwida i Słonimskiego, jak i innych poetów. Poezja staje się w tym kontekście sposobem na wyrażanie najgłębszych uczuć i emocji emigrantów, świadectwem ich ducha i niezłomności serc, a także przestrzenią do poszukiwania pocieszenia i zrozumienia.