Sztuka jako źródło refleksji egzystencjonalnej i wzorców życiowych

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.02.2024 o 22:21

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 5.02.2024 o 17:07

Sztuka od wieków stanowiła dla ludzi nie tylko formę wyrazu czy estetycznego zaspokojenia, lecz także była źródłem refleksji egzystencjonalnej i wzorców życiowych. Literatura, będąca jedną z dyscyplin sztuki, szczególnie silnie oddziałuje na ludzką psychikę i percepcję świata, wielokrotnie inspirując do głębokiego zastanowienia się nad sensem istnienia, wartościami czy postawami moralnymi.

Do jednego z najbardziej znaczących dzieł literackich, które zapewniają grunt egzystencjonalnej refleksji, należy "Ferdydurke" Witolda Gombrowicza. Autor ukazuje w tej powieści problemy tożsamości i dojrzewania, zderzając głównego bohatera – Józia Kowalskiego – z absurdem szkoły. Pojęcie "formy", jako narzuconego przez społeczeństwo sposobu bycia, staje się tutaj narzędziem krytyki zewnętrznego kształtowania jednostki. Gombrowicz zmusza do refleksji nad zakorzenieniem w społecznych normach oraz autentycznością własnej osobowości. Uczy nas, że postawy życiowe nie powinny być wyłącznie wynikiem społecznych oczekiwań, ale wynikać z wewnętrznej potrzeby i indywidualności.

Innym przykładem literatury prowadzącej do egzystencjonalnych rozważań jest "Proces" Franza Kafki. Historia Józefa K., który zostaje oskarżony bez żadnego powodu i wdziera się w meandry skomplikowanego systemu sądowniczego, unaocznia absurd i bezsilność jednostki wobec niezrozumiałych instytucji. Poprzez to dzieło, czytelnik doświadcza lęku i obcości, które mogą pojawić się w konfrontacji z nieznanym i niekontrolowanym. Refleksja nad losem bohatera każe zastanowić się nad własnymi wyborami, godzeniem się na role społeczne i naszym miejscem w świecie pełnym niepewności.

Literatura pozwala także na przemyślenie kwestii towarzyszących nam w życiu codziennym. W "Lalce" Bolesława Prusa czytelnik znajduje obraz społeczeństwa chwiejącego się między modernizacją a tradycją, dostrzegając w relacji pomiędzy Stanisławem Wokulskim a Izabelą Łęcką dysonans pomiędzy aspiracjami a rzeczywistością. Refleksja nad dylematami bohatera może przybliżyć do zrozumienia, jak ważne w życiu jest znalezienie harmonii między ideałami a możliwościami ich realizacji. Prus, analizując społeczeństwo swoich czasów, skłania do przemyśleń nad ewolucją wartości i ich wpływem na wyborach życiowych.

Sztuka literacka pełni zatem funkcję refleksji egzystencjonalnej, przemawiając do czytelnika językiem metafor i realiów, które mogą być równie rzeczywiste, co fantastyczne. Poprzez analizę motywów, postaw bohaterów i konfliktów, do których dochodzi, pozwala na spojrzenie na własne życie z innej perspektywy, wskazując na alternatywne ścieżki życiowe czy wyboru wartości. Dzięki temu możliwe jest budowanie własnych wzorców życiowych, które będą odzwierciedlały zarówno indywidualną drogę, jak i odpowiedź na powszechniejsze kwestie egzystencjonalne. Sztuka staje się zatem narzędziem do rozumienia samego siebie i otaczającej rzeczywistości, pokazuje, że życie to nieprzerwany proces uczenia się i adaptacji.