Kompromisy i konflikty w „Nad Niemnem” E. Orzeszkowej

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.02.2024 o 22:01

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 13.02.2024 o 12:11

Powieść "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej przedstawia liczne konflikty, które przeplatają się z tematem kompromisu oraz poszukiwania rozwiązań. Autorka kreśli przede wszystkim konflikt pokoleń, charakterystyczny dla wartości pozytywizmu, gdzie stary porządek zderza się z nowymi ideami postępu. Widać to wyraźnie w relacji Benedykta Korczyńskiego i jego syna Witolda. Ojciec, jako przedstawiciel starszego pokolenia, trzyma się tradycji przy zarządzaniu majątkiem i utrzymuje dystans wobec rodziny Bohatyrewiczów, z kolei syn reprezentuje postępowe myślenie i dąży do związania się z tą właśnie rodziną. Konflikt między nimi rozciąga się również na kwestie społeczne, jak spór z chłopami oraz przyszłość młodszej siostry, Leonii. Witold jest krytykiem konserwatywnych poglądów ojca i jego metody prowadzenia gospodarstwa, a emocjonalne zarysy sporu podkreślają różnicę w ich światopoglądach.

Innym ważnym konfliktem jest stosunek Benedykta do zaścianka, który mieści się w kontekście pamięci historycznej, reprezentowanej przez mogiłę powstańców z 1863 roku. Sprzedaż lasu, w którego obrębie znajduje się to symboliczne miejsce, staje się kością niezgody między Benedyktem a mieszkańcami zaścianka. Postać Anzelma Bohatyrewicza pełni funkcję mediatora, próbującego załagodzić napięcie, jednak to przemyślenia i argumenty Witolda stopniowo prowadzą do zmiany stanowiska Benedykta.

Niezwykle ważny dla poznania realiów tamtych czasów jest wątek małżeński Emilii i Benedykta. Mamy tu do czynienia z konfliktem wartości — Benedykt reprezentuje tradycyjną pracowitość i dbałość o dobro rodziny, podczas gdy Emilia, uciekając w świat literatury, symbolizuje kosmopolityzm i oderwanie od rzeczywistości. Ich konflikt wpływa także na perspektywy życiowe córki, Leonii.

Postaci drugiego i trzeciego planu, jak dysfunkcyjna rodzina Kirłów czy nieporozumienia między Zygmuntem a panią Andrzejową, uzupełniają obraz złożonych relacji społecznych. Dzięki temu, że Orzeszkowa kreuje różnorodne postacie, jesteśmy w stanie dostrzec szerokie spektrum problemów i konfliktów ówczesnego społeczeństwa.

Kwestia kontrastu między dworem a zaściankiem wzmacnia obraz różnic w sposobie życia i perspektywach jego mieszkańców. Po jednej stronie mamy Korczyńskich z ich konserwatywnymi poglądami, a po drugiej — Bohatyrowiczów, wyrażających bardziej żywiołowe i naturalne podejście do życia.

W powieści "Nad Niemnem" kluczową rolę odgrywa komunikacja i zrozumienie jako sposoby rozwiązywania konfliktów. Postacie mediatorów, jak Witold, są niezbędne dla przebiegu zmian w relacjach między bohaterami. Zmiana perspektywy poprzez empatię i zrozumienie motywów innych osób umożliwia znalezienie rozwiązania dla wielu sporów.

Orzeszkowa sprawnie pokazuje, jak różnorodne mogą być konflikty, ale także jak ważne są kompromisy w ich rozwiązywaniu. Przesłanie powieści, choć osadzone w innej epoce, pozostaje aktualne również dla współczesnych czytelników. Świadczy o tym, jak komunikacja i zrozumienie są niezbędne dla funkcjonowania w społeczeństwie i w rodzinie. Analizując ewolucję postaw bohaterów, widzimy, że to dialog i chęć porozumienia mogą prowadzić do przekształceń, które pozwalają przekraczać podziały i budować trwałe relacje oparte na wspólnych wartościach.