Człowiek a determinizm w literaturze

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.11.2023 o 11:23

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 25.11.2023 o 20:05

W literaturze często spotykamy motyw walki jednostki o własny los. Autorzy przedstawiają nam różne postaci, które starają się przeciwstawić siłom determinizmu i sami kształtować swoje życie. Przykładem takich bohaterów są Romeo i Julia, Latarnik oraz główny bohater z Opowieści wigilijnej. Właśnie na przykładzie tych trzech utworów, można zastanowić się, czy człowiek faktycznie decyduje o swoim własnym losie.

Przede wszystkim, warto zauważyć, że każdy z bohaterów ma własne motywacje i cele, które próbuje zrealizować. Romeo i Julia zakładają swoją miłość i pragną być razem, mimo istniejących przeszkód. Romeo decyduje o swoim losie, gdy postanawia zaryzykować karę śmierci i nieposłuszeństwo wobec rodziców, by móc być z ukochaną. Julia z kolei podejmuje decyzję o podjęciu udanej próby ucieczki zatopić się w sen, aby uniknąć poślubienia przez swojego ojca.

Podobnie w przypadku Latarnika pojawia się wewnętrzny konflikt między służbą a miłością. Postać ta walczy z przeciwnościami losu, nieustannie trwając przy swojej służbie jako latarnik, pomimo nieszczęść i samotności. Decydując się na poświęcenie życia na rzecz innych, wydaje się, że Latarnik decyduje o swoim losie, wybierając samotność i izolację na morzu.

Natomiast główny bohater Opowieści wigilijnej, Ebenezer Scrooge, jest pierwszym, który zdaje sobie sprawę, że bieg jego życia jest wynikiem własnych wyborów i postaw. Podczas nocnego spotkania z duchami przeszłości, teraźniejszości i przyszłości, Scrooge doświadcza swojego własnego determinizmu. Nagle zdaje sobie sprawę, że to on sam zdecydował o swoim własnym losie, poprzez swoje zachowanie i poglądy. W końcu, dokonuje dramatycznego przełomu, kiedy postanawia zmienić swoje życie i być lepszym człowiekiem.

Jednak choć bohaterowie podejmują własne decyzje, ostateczny wynik zależy nie tylko od nich samych, ale także od wielu innych czynników zewnętrznych. Romeo i Julia nie mogą przewidzieć, że ich miłość doprowadzi do tragedii, kiedy konkretne okoliczności i nieporozumienia skutkują ich śmiercią. Latarnik w dalszym ciągu pozostaje na morzu, ponieważ nie jest w stanie zmienić swojego położenia jako latarnik. Opowieść wigilijna pokazuje, że choć Scrooge podejmuje decyzję o zmianie, trwa to wiele lat i wymaga interwencji duchów.

Wnioskując, człowiek może wpływać na swoje życie i podejmować własne decyzje, ale nie jest w stanie kontrolować wszystkich okoliczności i wydarzeń, które mogą wpływać na jego los. Dlatego determinizm odgrywa też istotną rolę w kształtowaniu życiowych ścieżek bohaterów. To właśnie ta mieszanka czynników wewnętrznych i zewnętrznych tworzy prawdziwe dramatyczne historie, które wciąż fascynują czytelników i skłaniają ich do zastanowienia się nad pytaniem, czy to człowiek decyduje o własnym losie.