Refleksja nad narodem jako temat utworów literackich na przykładzie „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego oraz wybranego kontekstu

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.01.2026 o 10:41

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 6.06.2024 o 11:48

"Wesele" Stanisława Wyspiańskiego jest jednym z najważniejszych dramatów w literaturze polskiej, który głęboko porusza temat refleksji nad narodem. Wyspiański, będąc patriotą i obserwatorem swojego społeczeństwa, wnikliwie analizuje stan ducha narodu polskiego na przełomie XIX i XX wieku. W utworze tym artysta dokonuje diagnozy społeczeństwa, zadając pytania o tożsamość narodową, jedność Polaków oraz potencjał wolnościowy narodu.

Akcja "Wesela" rozgrywa się podczas autentycznego wesela, które odbyło się w 190 roku w podkrakowskiej wsi Bronowice, w domu poety Lucjana Rydla, żeniącego się z wiejską dziewczyną Jadwigą Mikołajczykówną. Wyspiański sięga po ten realny fakt, aby zbudować wielowarstwową płaszczyznę symboliczną. Wesele, zrastające dwa różne światy – inteligencję i chłopstwo, staje się pretekstem do refleksji nad wspólną przyszłością narodu polskiego. Wyspiański pokazuje, jak te dwa środowiska różnią się od siebie, a jednocześnie jak bardzo są do siebie podobne w swoich słabościach i braku determinacji do współpracy.

Jednym z najbardziej znaczących symboli w dramacie jest chocholi taniec, który wieńczy utwór. Jest to symbol narodowego jednoczenia się, ale jednocześnie bezwładności i niemocy. Chociaż Chochol stara się zbudzić weselników do działania, ci jednak wpadają w trans i krążą w niezamierzonym, bezproduktywnym tańcu. Obraz ten mówi o stagnacji społeczeństwa polskiego, pełnego pretensji i narzekania, ale braku realistycznego działania.

Postaci z dramatu "Wesele" również mają głęboko symboliczne i przemyślane charaktery. Każda z nich reprezentuje inny aspekt narodu polskiego. Na przykład, Pan Młody to postać, która ilustruje pewien rodzaj idealizmu, romantyzmu i oderwania od rzeczywistości. Jego oczarowanie wiejskim życiem i prostotą daje wyraz tęsknoty za autentycznością, ale brak w nim rzeczywistego zrozumienia problemów wsi. Z drugiej strony, Gospodarz jest postacią, która wyraża niepokój o przyszłość narodu, ale jednocześnie nie potrafi skonkretyzować swojej wizji działania.

Kolejnym symbolem w dramacie jest złoty róg, który Pan Młody otrzymuje od Wernyhory, legendarnego wieszcza ukraińskiego. Róg ten jest symbolem wezwania do walki o wolność i niepodległość. Jednakże roztargnienie Pana Młodego i przekazanie rogu Jaśkowi, który te ważne narzędzie gubi, wskazuje na brak rozwagi i odpowiedzialności, cechy, które autor przypisuje ówczesnemu społeczeństwu polskiemu.

Refleksja nad narodem w "Weselu" nie ogranicza się jedynie do relacji wewnętrznych polskiego społeczeństwa. Wyspiański przez cały dramat również odnosi się do przeszłości i historycznej traumy rozbiorów, która kształtuje ich tożsamość zbiorową. Historia Złotego Roga łączy się również z mitami narodowymi, jak postać Wernyhory, który nie tylko jest wieszczem, ale także zapowiedzią mesjańskiego powrotu do wielkości.

W kontekście historycznym, postawa bohaterów "Wesela" dobrze oddaje ducha polskiego społeczeństwa na przełomie wieków. Po licznych powstaniach, które kończyły się klęską, naród polski znajdował się w stanie marazmu i rozczarowania, zmęczony walką i podzielony. W społeczeństwie powszechnie dominowało poczucie bezsilności. Dramat Wyspiańskiego stał się w pewnym sensie zwierciadłem, w którym Polacy mogli dostrzec swoje wady i słabości.

Warto zauważyć, że "Wesele" nie tylko diagnozuje problemy, ale również pozostawia przestrzeń na nadzieję i możliwość odnowy. Przez całą sztukę przewijają się rozmowy o odzyskaniu jedności i stworzeniu silnego, zjednoczonego narodu. Wyspiański nie pozostawia swojego dramatowego dzieła w tonie pesymistycznym, ale stara się wzbudzić refleksję i pobudzić do działania.

Podsumowując, "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego to utwór głęboko refleksyjny, skoncentrowany na kondycji narodu polskiego. Poprzez symbole, postaci i dialogi, autor kreśli skomplikowany obraz społeczeństwa polskiego, które mimo trudnych warunków ma w sobie potencjał do odnowy i walki o lepszą przyszłość. Wyspiański pokazuje zarówno wady, braki i niemoc swojego narodu, ale jednocześnie podszeptuje możliwość odbudowy, jeżeli tylko Polacy będą w stanie się zjednoczyć i zrozumieć, że ich siła tkwi we wspólnym działaniu."