„Tylko śmieszność zostaje dla zbudowania potomnych”. Ustosunkuj się do słów Czesława Miłosza analizując zagadnienie komizmu, jako narzędzia krytyki w utworach literackich trzech różnych epok.
Rodzaj zadania: Analiza
Dodane: 19.05.2024 o 14:14
Streszczenie:
Śmiech w literaturze był używany jako narzędzie krytyki społecznej od wieków, pełniąc funkcje katharsis, akceptacji rzeczywistości i uwypuklania ludzkich słabości. Twórczość Krasickiego, Fredry i współczesnych polskich pisarzy wykorzystuje komizm do refleksji i krytyki dzisiejszego społeczeństwa. ?
Śmiech jako narzędzie krytyki był obecny w literaturze od wieków, służąc nie tylko do zabawy, ale również do refleksji i moralizacji. Cytat Goethego: "Nic tak nie świadczy o charakterze człowieka, jak to, z czego się śmieje" podkreśla, że to, co nas bawi, mówi wiele o naszym pojmowaniu świata i nas samych. W literaturze śmiech pełnił różne funkcje – był formą katharsis, sposobem na akceptację rzeczywistości, a także metodą uwypuklenia ludzkich słabości i wad. Arystoteles uważał, że śmieszność polega na przedstawieniu ludzkich ułomności, podczas gdy Thomas Hobbes widział śmiech jako wyraz przewagi nad słabością innych.
Literatura od zawsze odgrywała kluczową rolę w społeczeństwie – bawiła, uczyła i wzruszała. Śmiech w kontekście edukacyjnym i moralnym stanowił ważny element kształtowania opinii i postaw społecznych. Prześledźmy, jak różne epoki literackie – oświecenie, romantyzm i realizm – wykorzystywały komizm do krytykowania rzeczywistości.
Komizm w epoce Oświecenia na przykładzie Ignacego Krasickiego
Oświecenie w Polsce było czasem wielkich przemian społecznych i politycznych, a Ignacy Krasicki stał się mistrzem satyry, krytykującym wady i przywary współczesnych mu ludzi. W swoich utworach, takich jak "Satyry" i "Bajki", Krasicki celnie punktował słabości szlachty i arystokracji.W swojej satyrze "Pijaństwo" Krasicki przedstawia narodowe przywiązanie do alkoholu i związanej z nim megalomanii. Pokazuje, jak pijaństwo niszczy społeczeństwo, prowadząc do moralnej degradacji. W "Żonie modnej" autor kpi z bezmyślnego podążania za modą, ukazując, jak ta powierzchowność prowadzi do absurdalnych sytuacji. Z kolei "Do króla" to subtelna krytyka przeciwników Stanisława Augusta Poniatowskiego, który, mimo dobrych zamiarów, spotykał się z oporem ze strony konserwatywnej szlachty.
Krasicki w swoich bajkach używał zwierząt, aby przedstawiać ludzkie wady w przystępny i zrozumiały sposób. Jego bajki niosły gorzkie prawdy o przemocy i podłości w świecie, po to, aby czytelnicy mogli spostrzec swoje słabości i wady w krzywym zwierciadle.
Komizm w twórczości Krasickiego służył jako narzędzie krytyki społecznej, umiejętnie łącząc humor z poważnymi tematami. Śmiech był dla Krasickiego metodą terapii, pozwalającą oswoić się z trudnymi realiami politycznymi i życiowymi.
Komizm w epoce Romantyzmu na przykładzie Aleksandra Fredry
Romantyzm w Polsce wprowadził nową jakość do literatury, a Aleksander Fredro, jako komediopisarz, doskonale wkomponował się w klimat epoki, stosując komizm do parodiowania i krytykowania społeczeństwa. Jego komedie, takie jak "Śluby panieńskie" i "Zemsta", są pełne dowcipu i parodii, ale jednocześnie stanowią głęboką refleksję nad ludzkimi wadami i przywarami."Śluby panieńskie" to parodia romantycznych ideałów – zołzowata natura bohaterów, ich dążenie do realizowania nierealnych marzeń, wszystko to daje w efekcie obraz komiczny, ale również pouczający. W "Zemście" Fredro wykorzystuje postacie takie jak Papkin, Cześnik czy Rejent, które stają się symbolem różnych typów ludzkich, pełnych wad i przerysowanych cech charakteru.
Fredro, parodiując romantycznych bohaterów, krytykował nie tylko mentalność społeczną swoich czasów, ale i romantyczne ideały. Komizm w jego twórczości był narzędziem refleksji nad rzeczywistością i sposobem na wprowadzenie czytelnika w stan zastanowienia nad moralnością i społecznymi normami.
Komizm i groteska w dwudziestowiecznej literaturze polskiej
W dwudziestowiecznej literaturze polskiej komizm i groteska znalazły nowe wcielenie w twórczości takich pisarzy jak Bruno Schulz, Witkacy czy Witold Gombrowicz. Szczególnie Gombrowicz w "Ferdydurke" wykorzystał różnorodne formy komizmu: komizm słowny, i groteskę, aby krytykować system edukacyjny, fałsz moralności i tradycyjne wzorce polskości.Dzieło to przedstawia komiczne i momentami absurdalne sytuacje, które krytykują mechanizmy kształtowania człowieka przez społeczeństwo i system edukacji. Gombrowicz używa komizmu jako narzędzia analizy formy i konwenansów, ukazując, jak społeczne wzorce mogą dehumanizować i ograniczać indywidualność.
Ocena nauczyciela:
O nauczycielu: Nauczyciel - Wojciech Z.
Mam 12‑letnie doświadczenie w pracy w liceum ogólnokształcącym i w przygotowaniach maturalnych. Uczę myślenia krytycznego, argumentacji i świadomego stylu, a młodszych uczniów prowadzę przez wymagania egzaminu ósmoklasisty. Na moich lekcjach najpierw porządkujemy, potem dopracowujemy — bez presji i chaosu. Uczniowie podkreślają, że takie podejście przekłada się na spokojną głowę w dniu egzaminu.
Wypracowanie jest bardzo dobrze napisane i przemyślane.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się