Komizm w kreacji świata przedstawionego w utworze literackim i funkcje komizmu w tworzeniu znaczeń tego utworu. Odwołanie do „Szewców” Witkiewicza oraz wybranych utworów literackich

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: wczoraj o 10:31

Komizm w literaturze często pełni funkcję nie tylko rozrywkową, ale pozwala także na pogłębioną analizę przedstawionego świata oraz jego znaczeń. W "Szewcach" Stanisława Ignacego Witkiewicza, a także w innych utworach literackich, komizm staje się istotnym narzędziem do ukazania absurdów rzeczywistości, a także krytyki społecznej i politycznej. Analizując ten aspekt w twórczości Witkiewicza i porównując go z innymi dziełami literackimi, można dostrzec, jakie funkcje pełni komizm w budowaniu znaczeń utworów.

"Szewcy", dramat Witkacego, to utwór, w którym komizm odgrywa kluczową rolę w kreacji świata przedstawionego. Autor, znając realia międzywojennej Polski i obserwując narastające napięcia społeczne oraz polityczne, wykorzystuje groteskę, absurd i karykaturę, aby ukazać dehumanizację jednostki oraz ludzkości w obliczu mechanizacji i totalitaryzmu. Komizm w "Szewcach" opiera się na przerysowaniu postaci, sytuacji oraz dialogów. Główni bohaterowie, szewcy Sajetan Tempe, Józef Grzmot i inni, stają się ofiarami przemian społeczno-politycznych, tracąc kontrolę nad własnym losem. Ich działania i wypowiedzi nasycone są ironią, a ich bezradność wobec zmieniającego się świata wywołuje śmiech przez łzy.

Witkacy wykorzystuje komizm, aby ukazać paradoksy wynikające z ideologicznych napięć oraz absurdy życia codziennego w społeczeństwie opartym na hierarchii i wyzysku. Komizm dialogów, w których bohaterowie w nonsensowny sposób filozofują na temat rewolucji, społeczeństwa i władzy, obnaża ich ignorancję i ułomność. W ten sposób autor pokazuje, że ludzie często nie są świadomi własnej sytuacji ani realiów, w których przyszło im żyć.

Podobne wykorzystanie komizmu jako narzędzia krytyki społecznej i filozoficznej można odnaleźć w literaturze europejskiej, na przykład w twórczości Franza Kafki czy Nikołaja Gogola. W powieści "Proces" Kafki komizm wynika z absurdalnej sytuacji, w jakiej znajduje się główny bohater, Józef K., który zostaje oskarżony o nieokreślone przestępstwo. Przewrotność sytuacji oraz niezrozumiałe zachowanie urzędników podkreślają absurdalność biurokratycznego systemu, w którym jednostka staje się bezradna. Podobnie w "Rewizorze" Gogola, satyra i karykatura ukazują zepsucie urzędników i demaskują hipokryzję rosyjskiego społeczeństwa XIX wieku. W obu przypadkach komizm służy jako sposób na odarcie rzeczywistości z powagi, ujawnienie jej słabości i ukazanie, że to, co przedstawiane jest jako racjonalne i uporządkowane, w rzeczywistości może być bezsensowne i absurdalne.

Również w polskiej literaturze, przykładem dzieła, w którym komizm pełni istotną funkcję, jest "Ferdydurke" Witolda Gombrowicza. W tej powieści komizm przejawia się poprzez deformację postaci i sytuacji. Gombrowicz bawi się formą literacką, aby ukazać zniewolenie jednostki przez konwenanse i społeczne oczekiwania. Główny bohater, Józio, staje się więźniem własnej niedojrzałości, a jego próby wyzwolenia się z krępujących go form kulturowych i społecznych są zarówno tragiczne, jak i komiczne. Dzięki komizmowi autor obnaża iluzoryczność społecznych ról i mechanizmów, które przyczyniają się do utraty autentyczności.

Na przykładzie wyżej wymienionych utworów można dostrzec, że komizm pełni różnorodne funkcje w kreacji świata przedstawionego oraz w tworzeniu znaczeń literackich. Przede wszystkim, pozwala na zdemaskowanie absurdów rzeczywistości, obarczając ich winą społeczeństwo, politykę czy biurokrację. Komizm staje się narzędziem krytyki, umożliwia dystansowanie się od przedstawianych wydarzeń i postaci, co z kolei skłania do refleksji nad ich sensem i znaczeniem. Dzięki temu, utwory literackie zyskują głębszy wymiar, stając się nie tylko źródłem rozrywki, ale również refleksji nad kondycją ludzką oraz społecznymi mechanizmami. Komizm, jako element literackiego świata przedstawionego, pozwala autorom i czytelnikom lepiej zrozumieć oraz interpretować rzeczywistość, w której żyją.