„Pieśni XXIV” Księgi wtóre Jana Kochanowskiego i „Exegi monumentum” Antoniego Słonimskiego – analiza porównawcza.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.05.2024 o 13:45

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 22.05.2024 o 13:32

„Pieśni XXIV” Księgi wtóre Jana Kochanowskiego i „Exegi monumentum” Antoniego Słonimskiego – analiza porównawcza

I. Wstęp

Pojęcie "exegi monumentum" w literaturze, wywodzące się z twórczości Horacego, niesie ze sobą ideę nieśmiertelności poprzez twórczość. Artyści na przestrzeni wieków dążyli do tego, aby ich prace trwały wiecznie, odzwierciedlając ich myśli i uczucia dla przyszłych pokoleń. Dwa takie utwory, które idealnie wpisują się w ten kontekst, to „Pieśń XXIV” Księgi wtóre Jana Kochanowskiego oraz „Exegi monumentum” Antoniego Słonimskiego.

2. Prezentacja utworów

„Pieśń XXIV” Jana Kochanowskiego jest jednym z najważniejszych utworów polskiego Renesansu, która odwołuje się do klasycznego wzorca poezji Horacjańskiej. Natomiast „Exegi monumentum” Antoniego Słonimskiego, napisane w XX wieku, jest reinterpretacją motywu Horacjańskiego w kontekście współczesnym. Oba utwory, choć oddzielone wiekami, ukazują pragnienie artysty do zostania zapamiętanym na zawsze.

II. Analiza „Pieśni XXIV” Księgi wtóre Jana Kochanowskiego

„Pieśń XXIV” jest pieśnią o regularnej budowie, składającą się z pięciu czterowersowych strof. Kochanowski starannie używa rymów i przerzutni, co nadaje utworowi harmonijny i melodyjny charakter.

2. Treść i przesłanie

Zwrot „pomnik trwalszy niż ze spiżu” można interpretować jako metaforę twórczości, która przetrwa dłużej niż jakikolwiek fizyczny obiekt. Jest to bezpośredni zwrot do czytelnika, gdzie adresatem jest zarówno patron artystyczny Myszkowski, jak i szeroka rzesza odbiorców.

3. Analiza motywu przemijalności

Kochanowski konfrontuje upływ czasu z wartością artystycznych dzieł. Dzięki poezji, twórca stara się zyskać nieśmiertelność, czerpiąc inspirację z Horacego.

4. Motyw śmierci i nieśmiertelności

Artysta przedstawia siebie jako „Muzom poświęcony ptak”, a biały ptak staje się symbolem odrodzenia i przetrwania duchowego. Efemeryczność życia zestawia z perspektywą pozostania w pamięci innych ludzi.

5. Wpływ Horacego

Inspiracja Horacym jest wyraźna. Kochanowski cytuje „Nie wszystek umrę”, co wprowadza ideę trwałości literatury i wpływ antycznej poetyki na renesansowego twórcę.

III. Analiza „Exegi monumentum” Antoniego Słonimskiego

Utwór Słonimskiego cechuje się bardziej swobodną strukturą, odchodząc od renesansowej regularności na rzecz nowoczesnej poezji, która równocześnie zachowuje pojęcia klasyczne w swej treści.

2. Nawiązanie do Horacego

Tytuł „Exegi monumentum” bezpośrednio nawiązuje do Horacego. Słonimski, podobnie jak jego poprzednik, przyjmuje perspektywę trwałości w pamięci społecznej.

3. Treść i przesłanie

Dla Słonimskiego, prawdziwa nieśmiertelność nie płynie jedynie z twórczości artystycznej, ale również z moralnej wartości życia. Twórczość artystyczna przetrwa, jeżeli idzie w parze z dobrym imieniem.

4. Motyw przemijalności i śmierci

Słonimski podkreśla kruchość życia i nieprzewidywalność śmierci, gdzie człowiek pozostaje w pamięci innych ludzi poprzez swoje czyny i stworzone dzieła.

5. Akcent na moralność i etykę

Poeta kładzie nacisk na moralność i etykę, sugerując, że tylko przez godne życie możemy zapewnić sobie trwałe miejsce w pamięci społeczności.

IV. Porównanie obu utworów

Oba utwory dzielą wspólną refleksję nad nieśmiertelnością poprzez twórczość oraz przemijalnością ludzkiego życia. Analizują sposoby, w jakie artysta może przetrwać po swojej śmierci.

2. Różnice w podejściu

Kochanowski preferuje bezpośrednią adresację i silnie zindywidualizowane relacje z czytelnikiem. Słonimski natomiast oferuje bardziej uniwersalną refleksję, podkreślając etyczne zasady jako drogę do nieśmiertelności.

3. Symbolika

Kochanowski wykorzystuje symbol białego ptaka jako metaforę odrodzenia, podczas gdy Słonimski zwraca uwagę na życie pełne wartości etycznych jako klucz do długotrwałej pamięci.

V. Wnioski

Oba utwory pokazują, że artystyczna nieśmiertelność jest pojęciem uniwersalnym. Temat ten pozostaje aktualny niezależnie od kontekstu historycznego.

2. Refleksja nad twórczością

Twórczość staje się przewodnikiem moralnym i estetycznym dla przyszłych pokoleń, a artyści dążą do poświęcenia się dla sztuki, aby ich dzieła były trwałe.

3. Podsumowanie kluczowych wniosków

Koniec końców, obydwaj pisarze znajdują harmonię w swoich przesłaniach: Kochanowski poprzez odwołanie do antycznych wzorców, a Słonimski poprzez etyczny aspekt twórczości. Oba dzieła podkreślają wartość pamięci i trwałości, którą sztuka może zapewnić twórcy.

VI. Bibliografia

VII. Załączniki

2. Materiały dodatkowe - Fragmenty biografii Jana Kochanowskiego i Antoniego Słonimskiego. - Krytyczne analizy literackie dotyczące twórczości obu autorów.