Analiza porównawcza obrazu Boga zawartego w „Hymnie” J. Słowackiego i „Wielkiej Improwizacji” z III cz. „Dziadów” A. Mickiewicza. Postawy podmiotów mówiących.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.05.2024 o 7:55
Rodzaj zadania: Analiza
Dodane: 27.05.2024 o 7:42
Streszczenie:
Praca analizuje postawy podmiotów lirycznych w "Hymnie" Słowackiego i "Wielkiej Improwizacji" Mickiewicza, ukazując różne oblicza Boga oraz relacji człowieka z Nim. ?
Romantyzm to epoka w literaturze, która szczególnie mocno eksplorowała tematy związane z metafizyką, duchowością i relacją człowieka z Bogiem. W tym okresie, pisarze i poeci starali się często opisać uczucia i myśli związane z transcendencją oraz osobistym stosunkiem do Boga. Wśród nich wyróżniają się dwie kluczowe postawy przedstawione w „Hymnie” Juliusza Słowackiego oraz w „Wielkiej Improwizacji” z III części „Dziadów” Adama Mickiewicza. Oba te arcydzieła polskiego romantyzmu oferują odmienne spojrzenia na Boga oraz różne nastawienia podmiotów lirycznych wobec Niego.
Teza, którą postawię w tej pracy, jest taka, że skrajnie różne postawy podmiotów mówiących w obu utworach tworzą odmienne obrazy Boga, choć sama wizja Boga jako istoty wszechmogącej pozostaje niezmienna.
„Hymn” Juliusza Słowackiego
W „Hymnie” Juliusza Słowackiego podmiot liryczny jest postacią pełną pokory i ufności wobec Boga. To człowiek refleksyjny, świadomy kruchości ludzkiego życia, który wyraża głęboką więź z Bogiem. Zwraca się do Najwyższego z czułością i szacunkiem, co można zauważyć w licznych cytatach:„Dla mnie na zachodzie rozlałeś tęczę blasków promienistą; Przede mną gasisz w lazurowej wodzie Gwiazdę ognistą?”
Te słowa ukazują Boga jako stwórcę natury i wszechświata, który troszczy się o każdą, nawet najdrobniejszą, część stworzenia. Bóg jest tu serdecznym powiernikiem i spowiednikiem podmiotu lirycznego:
„Ale przed Tobą głąb serca otworzę”
Podkreśla to intymny charakter relacji między podmiotem lirycznym a Bogiem, który jest miłosiernym opiekunem.
Wszechmoc Boga zostaje wyrażona poprzez jego władzę nad czasem i przestrzenią:
„Ty będziesz widział moje białe kości W straż nie oddane kolumnowym czołom”
Język i styl „Hymnu” są pełne czułych, serdecznych zwrotów, utrzymanych w skromnym, pełnym pokory tonie, co dodatkowo potęguje wrażenie bliskiego kontaktu z Bogiem. Brak tutaj patetyzmu czy przesadnej ekspresji - słowa są proste, ale naładowane emocjami i autentycznością.
„Wielka Improwizacja” z III części „Dziadów” Adama Mickiewicza
Zupełnie inaczej przedstawia się sytuacja w „Wielkiej Improwizacji” z III części „Dziadów” Adama Mickiewicza. Podmiot liryczny, którym jest Konrad, manifestuje postawę buntu i pychy wobec Boga. Jest to człowiek zuchwały, niezadowolony z rzeczywistości, pełen głębokiego żalu i gniewu. Zwraca się bezpośrednio do Najwyższego z tonem prowokacji i wyzwania:„Ty Boże, ty naturo! dajcie posłuchanie. - Godna to was muzyka i godne śpiewanie...”
Konrad stawia siebie na równi z Bogiem, a nawet próbuje się z Nim mierzyć, co najlepiej ilustruje fragment:
„Jam się twórcą urodził: Stamtąd przyszły siły moje, Skąd do Ciebie przyszły Twoje...”
Takie podejście jest bluźniercze, co dodatkowo wzmacnia negatywne nastawienie podmiotu lirycznego wobec Boga. Konrad obraża Boga i próbuje udowodnić swoją wyższość, co jest wyrazem jego pychy i zuchwałości.
Język i styl „Wielkiej Improwizacji” są pełne patosu, ekspresji i dynamicznych zwrotów. Użycie hiperboli i kontrastów podkreśla zuchwałość i gniew podmiotu lirycznego, co wprowadza dodatkowy dramatyzm do całego utworu.
Porównanie postaw podmiotów mówiących wobec Boga
Różnice w postawie obu podmiotów lirycznych są niezwykle wyraźne. W utworze Słowackiego widzimy pokorę, ufność, ciepło i miłosierdzie, podczas gdy u Mickiewicza dominuje pycha, bunt, żal i gniew. Podmiot liryczny w „Hymnie” traktuje Boga jako wszechmocnego i miłosiernego opiekuna, podczas gdy podmiot w „Wielkiej Improwizacji” stara się dorównać Bogu, wyzywa Go i stawia się w roli równego.Tak odmienne postawy wpływają na obraz Boga w obu utworach. U Słowackiego, Bóg jawi się jako miłosierny opiekun, pełen dobroci i empatii, bliski człowiekowi. U Mickiewicza, Bóg mimo swojej wszechmocy zostaje przedstawiony jako istota, którą można wyzwać, a nawet obrazić, co tworzy wizję Boga bardziej dystansowanego i mniej zaangażowanego emocjonalnie.
Podsumowanie
Wnioski, które nasuwają się po analizie obu utworów, są wielowymiarowe. Zarówno w „Hymnie” Słowackiego, jak i w „Wielkiej Improwizacji” Mickiewicza, Bóg jest przedstawiony jako istota wszechmogąca. Jednak różnice w postawach podmiotów lirycznych kształtują odmienne obrazy tej samej postaci: miłosiernego opiekuna w utworze Słowackiego oraz potężnej, ale wyzywanej istoty w utworze Mickiewicza.Te kontrastujące postawy odzwierciedlają dwie różne koncepcje relacji człowieka z Bogiem w romantyzmie: pokorne poddanie się wobec Najwyższego oraz buntownicze dążenie do równości. To zróżnicowanie w podejściu do Boga występujące w literaturze tego okresu pokazuje, jak złożona i wielowymiarowa była duchowość romantyków.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.05.2024 o 7:55
O nauczycielu: Nauczyciel - Michał J.
Od 10 lat pracuję w szkole średniej i przygotowuję do matury, a młodszych — do egzaminu ósmoklasisty. Uczę, jak łączyć treść z formą: dobra teza, logiczne akapity, celny przykład. Na moich lekcjach dużo pracujemy na konkretnych tekstach i modelach wypowiedzi. Uczniowie chwalą rzeczowość, spokój i to, że „wreszcie wiadomo, jak pisać”.
Komentarz: Doskonała analiza, która głęboko zgłębia postawy podmiotów lirycznych w obu utworach, a następnie konsekwentnie porównuje je, wyciągając trafne wnioski.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się