„Bema pamięci żałobny rapsod” C. K. Norwida i „Pieśni o żołnierzach z Westerplatte” K. I. Gałczyńkiego – analiza porównawcza wierszy.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.08.2024 o 11:35

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 14.08.2024 o 10:52

#

Literatura od wieków służyła jako medium pozwalające na upamiętnianie wybitnych postaci historycznych i heroicznych wydarzeń. W niniejszej pracy postaram się porównać dwa wyjątkowe wiersze, które choć oddzielone czasem i okolicznościami, łączy wspólny cel: wywyższenie bohaterów narodowych. „Bema pamięci żałobny rapsod” Cypriana Kamila Norwida oraz „Pieśń o żołnierzach z Westerplatte” Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego to dzieła, które sukcesywnie realizują ten cel. Analiza obu utworów pozwoli na głębsze zrozumienie, jak ich twórcy podchodzą do tematu wywyższania bohaterów oraz jakie środki stylistyczne i zabiegi literackie stosują, aby oddać hołd pamięci zasłużonych postaci i wydarzeń.

„Bema pamięci żałobny rapsod” jest utworem, który Cyprian Kamil Norwid napisał na cześć Józefa Bema, bohatera powstania węgierskiego z 1848 roku. Z kolei „Pieśń o żołnierzach z Westerplatte” powstała w kontekście bohaterskiej obrony Westerplatte we wrześniu 1939 roku. Oba wiersze różnią się nie tylko kontekstem historycznym, ale również stylem i formą literacką, co tylko wzbogaca ich głęboką analizę.

Główna cześć

A. Tematyka i motywy

Z kolei Gałczyński w „Pieśni o żołnierzach z Westerplatte” opisuje żołnierzy jako tych, którzy walczyli „za Polskę, Matkę Boską i nasze Westerplatte”. Motyw wywyższenia manifestuje się w heroizacji postaci żołnierzy, pokazując ich nie tylko jako obrońców, ale jako tych, którzy walczyli dla wyższych wartości. Gałczyński używa języka, który podkreśla ich niezwykłe poświęcenie i odwagę.

2. Kontrast między wydarzeniami a przyrodą: Ten kontrast jest szczególnie widoczny w „Pieśni o żołnierzach z Westerplatte”, gdzie piękno przyrody, symbolizowane przez opisy letniego krajobrazu, kontrastuje z dramatyzmem wojny. Gałczyński pisze: „A lato było piękne tego roku”, podkreślając ironię sytuacji. Wojna przerywa idylliczny spokój, tworząc niesamowity kontrast między naturalnym pięknem a brutalną rzeczywistością.

Norwid z kolei w „Bema pamięci żałobnym rapsodzie” zachowuje podniosły i żałobny nastrój, opisując ceremonię pogrzebu z elementami średniowiecznymi, co dodatkowo podkreśla majestatyczność chwili. W tym wierszu przyroda i nastrój ceremonii są zgodne, tworząc jednolity, podniosły obraz.

B. Forma i styl

Gałczyński wykorzystuje formę pieśni, która jest dynamiczna i pełna dramatyzmu. Jego podejście jest bardziej bezpośrednie, ale również pełne finezji literackiej. Pieśń, jako forma, pozwala na wyraźniejsze oddanie emocji i dramatyzmu sytuacji.

2. Struktura: Struktura „Bema pamięci żałobnego rapsodu” Norwida jest rytmiczna i jednostajna, z powolnym wzrostem dynamizmu, co odzwierciedla powagę ceremonii pogrzebowej. Każdy fragment wiersza wprowadza nowe elementy, które składają się na całość żałobnego rapsodu, tworząc głęboką i refleksyjną narrację.

„Pieśń o żołnierzach z Westerplatte” Gałczyńskiego charakteryzuje się dynamicznymi opisami i użyciem kontrastów. Struktura jest bardziej zmienioną, co pozwala na zbudowanie napięcia i dramatyzmu. Gałczyński dynamicznie przechodzi między opisami przyrody a dramatycznymi scenami wojennymi, co tworzy unikalny efekt literacki.

C. Środki stylistyczne

Z kolei Gałczyński w „Pieśni o żołnierzach z Westerplatte” używa bogatych epitetów i wtrąceń odautorskich, takich jak „A lato było piękne tego roku”, które podkreślają kontrasty między wojenną rzeczywistością a pięknem przyrody. Te wtrącenia nadają wierszowi specyficzny, nieco ironiczny ton, który wzmacnia dramatyzm opisywanych wydarzeń.

2. Opis ceremonii pogrzebowej i bohaterstwa: Norwid skupia się na szczegółowym opisie ceremonii pogrzebowej, w której elementy średniowieczne podkreślają symboliczne znaczenie wydarzenia. To podejście przydaje jego wierszowi majestatyczności i głębi, które podkreślają wyjątkowość postaci Józefa Bema.

Gałczyński z kolei koncentruje się na heroizmie żołnierzy Westerplatte, podkreślając ich wytrwałość i poświęcenie. Opisuje ich jako bohaterów, którzy walczyli za wyższe wartości. Jego narracja jest dynamiczna i pełna emocji, co sprawia, że czytelnik odczuwa dramatyzm sytuacji.

D. Interpretacja i symbolika

Gałczyński natomiast tworzy dramatyzm poprzez opisy walki i śmierci, które są skontrastowane z idyllicznym obrazem przyrody. Te kontrasty wzmacniają dramatyzm, ukazując wojnę jako brutalne zakłócenie naturalnego porządku. Dramat wojny i poświęcenie żołnierzy stają się centralnym punktem wiersza.

2. Wywyższenie bohaterów osiągających status niemalże świętych: Norwid przedstawia Józefa Bema jako postać niemal świętą, otoczoną wyjątkowym szacunkiem. Ten symboliczny opis pogrzebu nadaje Bemowi status ponadludzkiej postaci, która zasługuje na wieczną pamięć.

Gałczyński w „Pieśni o żołnierzach z Westerplatte” wywyższa żołnierzy, ukazując ich jako tych, którzy idą „prosto do nieba czwórkami”. Ten motyw podkreśla ich poświęcenie i heroizm, nadając im niemalże święty status. Ich walka i śmierć zostają uhonorowane jako wyraz najwyższego poświęcenia dla ojczyzny.

III. Zakończenie

Literatura odgrywa istotną rolę w upamiętnianiu historycznych postaci i wydarzeń. Poprzez symbolikę, język i emocje, poeci jak Norwid i Gałczyński potrafią oddać hołd bohaterom, przekazując kolejnym pokoleniom wartości patriotyzmu, odwagi i poświęcenia. Tego typu utwory nie tylko uczą historii, ale również wzmacniają poczucie tożsamości narodowej i są źródłem inspiracji.

Zakończenie