Czy wola i rozum naprawdę gwarantują szczęśliwe życie?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.04.2024 o 10:29

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Wstępując w świat myśli filozoficznych, często zastanawiamy się, co składa się na recepturę szczęścia. Starożytny filozof Epikur zaprosił ludzkość do refleksji nad znaczeniem rozumu i woli w kontekście życiowego zadowolenia. Czy właściwie użyta wola i mądry rozum pozwalają osiągnąć prawdziwe szczęście? To pytanie, które postanowię rozważyć, opierając się na przykładach z filozofii, literatury oraz historii.

Epikur w swojej filozofii szczęścia stawiał tezę, że dążenie do życia szlachetnego i wartościowego jest celem każdego istnienia. Twierdził, że naturalność, czyli życie zgodne z naturą i potrzebami, powinno być przewodnikiem człowieka. Rozum w tej koncepcji był narzędziem do rozróżnienia potrzeb koniecznych od urojonych – ubogacających życie lub prowadzących na manowce. Wola zaś pozwalała odrzucić fałszywe cele i czekać na naturalne przyjemności. Epikur posłużył się analogią chirurga, który dokonując bolesnego cięcia, dąży do uzdrowienia pacjenta, by obrazować, że czasem trzeba przejść przez ból, by osiągnąć stan lepszy.

Przykładów poświęcenia w imię wyższego dobra nie brakuje w historii i literaturze. Jezus Chrystus, którego życie i nauczanie opisane w Biblii, jest przykładem poddania własnych pragnień dla zbawienia ludzkości. Z kolei Konrad z "Konrada Wallenroda" Adama Mickiewicza, wybrał drogę zemsty i ofiary osobistej na rzecz wolności narodu. Romantyczna idea poświęcenia za ojczyznę czy społeczność dobitnie pokazuje, jak wielka może być rola woli w kształtowaniu losów wielu.

Jednakże filozofia Epikura bywa przedmiotem krytyki. W jego teorii można dostrzec pewną sprzeczność - z jednej strony unikanie bólu, a z drugiej dążenie do szczęścia poprzez czasowe cierpienie. Ponadto, współczesne społeczeństwo często skłania się ku natychmiastowej gratyfikacji, unikając wszelkiego dyskomfortu, co stoi w opozycji do epikurejskiego myślenia.

Osobiście uważam, że Epikur porusza istotną kwestię, lecz jego filozofia może być błędnie interpretowana jako przyzwolenie na ekstremalne zachowania, takie jak sadomasochizm, gdzie ból jest postrzegany jako droga do szczęścia. Zamiast tego, wskazuje na potrzebę rozważnego podejmowania decyzji i znajdowania równowagi między osobistymi dążeniami a społecznymi normami.

Wracając do pytania o klucz do szczęścia, trzeba podkreślić, że wola jest zasadnicza dla naszej wolności wyboru i niwelowania wpływu przypadku na nasze życie. Rozum z kolei pozwala na podejmowanie trafnych, etycznych decyzji, które podążają za prawdziwą naturą człowieczeństwa. Społeczne normy i etyka grają tutaj niemałą rolę, utrzymując ciągłość międzyludzkich relacji i dobrą współpracę.

Po dokładnym rozważeniu argumentów można powtórzyć postawioną tezę, stwierdzając, że choć rozum i wola są niezbędne na ścieżce do osobistego szczęścia, nie gwarantują go w pełni. Szczęście to złożony stan, w którym przeplatają się również inne czynniki – relacje z innymi ludźmi, zdrowie czy nawet przypadkowe sytuacje. Dążenie do szczęścia w sposób Epikura to jedna z wielu dróg, która może prowadzić do celu, lecz samo pojęcie szczęścia pozostaje dynamiczne i subiektywne.