„Dobro i zło muszą istnieć obok siebie, a człowiek musi dokonywać wyboru”. Zinterpretuj twierdzenie Mahatmy Gandhiego – posłuż się odpowiednimi przykładami z literatury.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.05.2024 o 7:55

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 22.05.2024 o 7:39

Dobro i zło to pojęcia obecne w każdej kulturze i epoce historycznej, trudne do jednoznacznego zdefiniowania, a jednocześnie podstawowe dla zrozumienia ludzkiej natury i moralności. Mahatma Gandhi, jedna z najważniejszych postaci w historii walki o wolność i sprawiedliwość, powiedział kiedyś: „Dobro i zło muszą istnieć obok siebie, a człowiek musi dokonywać wyboru”. To twierdzenie odzwierciedla zasadniczą prawdę o ludzkim życiu – wybory moralne to nieodłączna część naszej egzystencji. Celem tej rozprawki jest analiza tego twierdzenia z wykorzystaniem przykładów z literatury, które ukazują konieczność wyboru pomiędzy dobrem a złem.

Symboliczne przedstawienie dobra i zła można znaleźć już w Księdze Rodzaju. Opis stworzenia świata zaczyna się od chaosu, z którego wyłaniają się różnorodne żywioły. Stworzenie światłości i oddzielenie jej od ciemności to symboliczny akt odróżnienia dobra od zła. Bóg stworzył człowieka z elementem boskim, czyli wolną wolą, co oznacza, że ludzie mogą podejmować własne decyzje moralne. W Księdze Rodzaju widzimy pierwszy dylemat moralny – wybór Ewy i Adama między posłuszeństwem a nieposłuszeństwem wobec Boga. To fundamentalny przykład, który pokazuje, że od samego początku istnienia ludzkości, wybory pomiędzy dobrem a złem były podstawą naszego istnienia.

W literaturze wspólne motywy wyborów moralnych można dostrzec w licznych dziełach. W tragedii „Makbet” Williama Szekspira, tytułowy bohater początkowo przeżywa moralny konflikt dotyczący popełnienia zbrodni. Pogrążony w ambicji i rządzy władzy, wybiera zło, co prowadzi do stopniowej degradacji jego zdrowia psychicznego i wewnętrznych rozterek, zakończonych śmiercią. Makbet jest doskonałym przykładem, jak wybór zła powoduje katastrofalne konsekwencje – zarówno dla jednostki, jak i dla otoczenia.

Podobnie sytuacja wygląda w „Balladynie” Juliusza Słowackiego. Tytułowa bohaterka popełnia pierwszą zbrodnię, aby osiągnąć sukces i zdobyć władzę. Po tym pierwszym moralnie złym wyborze, nie może już zawrócić i popełnia kolejne przestępstwa. Moralne konsekwencje jej czynów prowadzą do szaleństwa i śmierci. „Balladyna” pokazuje, jak jedna zła decyzja może pociągnąć za sobą szereg kolejnych, prowadząc do upadku moralnego.

Innym literackim przykładem jest „Zbrodnia i Kara” Fiodora Dostojewskiego, gdzie główny bohater, Rodion Raskolnikow, analizuje cele i środki, dochodząc do wniosku, że można popełnić zbrodnię w imię dobra ogółu. W rzeczywistości jego działania są egoistyczne, a moralna degradacja oraz psychiczne skutki jego wyborów prowadzą do wewnętrznych cierpień i ostatecznego upadku. Dostojewski w swojej powieści ukazuje, że przekraczanie moralnych granic prowadzi do destrukcji wewnętrznej.

Jednak literaturze nie brakuje także przykładów wyborów dobrych. Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie z Biblii jest jednym z takich przykładów. Samarytanin, pomimo ogólnych animozji między Samarytanami a Żydami, pomaga rannemu człowiekowi bez oczekiwania na nagrodę. Ten akt bezinteresownej pomocy jest symbolem moralności i wyboru dobra.

Podobne wątki pojawiają się w „Dżumie” Alberta Camusa, gdzie doktor Rieux i Tarrou wybierają dobro w obliczu katastrofy, jaką jest epidemia dżumy. Ich poświęcenie i działania, które są moralnie właściwe, ukazują, że nawet w trudnych czasach można kierować się etyką i dobrocią.

W starożytnej tragedii „Antygona” Sofoklesa mamy konflikt między Antygoną a Kreonem, gdzie obie postaci chcą dobrze, ale różnie interpretują dobro i prawo. Antygona pragnie pochować swojego zmarłego brata zgodnie z tradycją rodzinną, podczas gdy Kreon, kierując się dobrem państwa, zabrania tego. Tragiczne skutki konfliktu ukazują, jak skomplikowane mogą być moralne dylematy i jak różne perspektywy mogą prowadzić do dramatycznych konsekwencji.

Każdy dzień przynosi nam moralne dylematy. W codziennym życiu także musimy dokonywać wyborów między dobrem a złem. Mogą to być drobne decyzje, takie jak pomoc komuś w potrzebie, czy większe dylematy, jak na przykład postępowanie wobec nieuczciwości. Sumienie, jako „dar od Stwórcy”, jest mechanizmem, który pomaga nam rozpoznać błędy i podjąć właściwe decyzje, a edukacja i samodoskonalenie są kluczowe dla moralnego rozwoju człowieka.

Podsumowując, dobro i zło są nierozerwalnie związane i zawsze będą istnieć obok siebie, a człowiek musi dokonywać wyboru. Twierdzenie Mahatmy Gandhiego odzwierciedla rzeczywistość, w której każdy wybór ma konsekwencje, często długofalowe i głęboko humanitarne. Dlatego tak ważne jest, aby świadomie i odpowiedzialnie dokonywać wyborów, dążąc do minimalizacji zła i promowania dobra w społeczeństwie.