Postawy ludzi wobec zasad moralnych. Analiza literacka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.03.2024 o 10:02

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 9.03.2024 o 18:32

Postawy ludzi wobec zasad moralnych to jedno z najważniejszych zagadnień, które od wieków nurtuje filozofów, etyków oraz artystów. Literatura, będąc zwierciadłem rzeczywistości, często stawia pod dyskusję to, w jaki sposób ludzkie zachowania konfrontują się z obowiązującymi normami moralnymi. Kluczowym zadaniem literatury jest zatem ukazanie różnorodności ludzkich postaw wobec moralności. Jednym z kluczowych dzieł, podejmujących tę problematykę, jest "Granica" Zofii Nałkowskiej. Aby szerzej omówić różnorodność ludzkich postaw wobec moralności, warto również odnieść się do "Lalki" Bolesława Prusa oraz "Dziadów" cz. III Adama Mickiewicza, gdzie odmiennie prezentowane są konflikty między jednostką a zasadami etycznymi.

"Granica" Zofii Nałkowskiej to przemyślana powieść ukazująca zawiłości ludzkich wyborów i moralnych rozterek. Główny bohater, Zenon Ziembiewicz, zostaje postawiony przed trudnymi decyzjami, które mają wpływ nie tylko na jego własne życie, ale też na losy innych osób. Przyglądając się jego przygodom, możemy zauważyć, jak wielką rolę odgrywa tło społeczne oraz osobiste ambicje w kształtowaniu moralności. Ziembiewicz, dążąc do realizacji własnych celów, często przekracza granice moralne, usprawiedliwiając swoje postępowanie wyższym celem. To ukazuje konflikt między indywidualnym szczęściem a moralną odpowiedzialnością za innych.

W "Lalce" Bolesława Prusa również nie brakuje przykładów konfrontacji postaw ludzkich z zasadami moralnymi. Stanisław Wokulski, główny bohater powieści, jest postacią, która w swym dążeniu do zdobycia serca Izabeli Łęckiej, wielokrotnie zostaje postawiona przed wyborami dotyczącymi własnych zasad. Choć Wokulski jest przedsiębiorcą odnoszącym sukcesy, to jednak w miarę rozwoju fabuły coraz bardziej widoczne staje się jego rozczarowanie rzeczywistością, która nie zgadza się z jego wewnętrznymi przekonaniami o honorze i moralności. Ostatecznie odchodzi od społeczeństwa, które nie jest w stanie docenić prawdziwych wartości moralnych, na które sam się zapatruje.

Podobną problematykę podejmuje Adam Mickiewicz w "Dziadach" cz. III, gdzie kładzie nacisk na konflikt indywidualnych przekonań z nakazami społecznymi i politycznymi. Postać Konrada, symbolizująca ducha narodu polskiego, stoi w opozycji do represyjnych działań władz carskich, które tłamszą wszelkie przejawy wolności i moralności. Konrad, w obronie swoich ideałów, jest gotów poświęcić własne życie, co ukazuje wysoką moralną postawę wobec krzywdy i zła.

Analizując postawy ludzi wobec zasad moralnych w "Granicy" Zofii Nałkowskiej, "Lalce" Bolesława Prusa oraz "Dziadach" cz. III Adama Mickiewicza, dostrzegamy różnorodność podejść do kwestii moralności. W "Granicy" widzimy jak dążenie do celu może prowadzić do moralnej degradacji, w "Lalce" – jak społeczne konwencje wpływają na indywidualne rozumienie moralności, a w "Dziadach" – jak silne przekonania mogą prowadzić do poświęcenia w imię wyższych wartości. Każde z tych dzieł pokazuje, że postawa człowieka wobec zasad moralnych zależy od wielu czynników, w tym od społecznego kontekstu, osobistych przekonań oraz sytuacji, w której się znajduje.