Wybór postawy życiowej a skuteczność w realizacji celu. Odwołaj się do lektur obowiązkowych

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 10.11.2023 o 17:50

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 9.11.2023 o 19:27

Sposób, w jaki wybieramy nasze postawy życiowe, wywiera niezaprzeczalny wpływ na skuteczność realizacji naszych celów. Zależność ta jest głęboko zakorzeniona w kanonie literatury, o czym świadczą postaci literackie, których losy stały się zarówno przestrogą, jak i drogowskazem dla kolejnych pokoleń czytelników. Przyjrzyjmy się więc bliżej wybranym przedstawicielom literackim, a mianowicie Stanisławowi Wokulskiemu z powieści "Lalka" Bolesława Prusa, tytułowej bohaterce dramatu "Balladyna" Juliusza Słowackiego oraz Rodionowi Raskolnikowowi z "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego.

Stanisław Wokulski, główny bohater "Lalki", to postać niezwykle złożona. Jego postawa życiowa tworzy się na styku dwóch przeciwstawnych sił: pragmatyzmu oraz romantycznej niemal obsesji na punkcie ukochanej kobiety - Izabeli Łęckiej. Wokulski jest przedsiębiorcą, który dzięki ciężkiej pracy, zdolnościom i poświęceniu osiągnął sukces finansowy, co pozwala mu zaliczyć się do grona nowoczesnych ludzi swojej epoki. Jednak kiedy przychodzi do realizacji celu osobistego, tj. zdobycia serca Izabeli, pragmatyzm ustępuje miejsca złudzeniom i nadziejom, które w rezultacie okazują się nie tylko nieskuteczne, ale wręcz destrukcyjne. Zatem, mimo że Wokulski jest w stanie racjonalnie działać w biznesie, jego postawa życiowa w sferze uczuciowej doprowadza do porażki, pokazując, że niemożliwe staje się osiągnięcie celu, kiedy podłożem naszych działań jest iluzja.

Inną postacią, uosabiającą zupełnie odmienną postawę, jest Balladyna z dramatu Słowackiego. Jest ona bohaterką, która na drodze do władzy i bogactwa dokonuje serii czynów o charakterze amoralnym i zbrodniczym, nie cofając się przed niczym, nawet przed zabójstwem własnej siostry. Balladyna reprezentuje postawę bezwzględnego dążenia do celu, nie oglądając się na etyczne aspekty swoich działań. Choć początkowo osiąga zamierzony cel, stając się królową, to ostatecznie ponosi klęskę, gdyż konsekwencje jej wyborów moralnych doprowadzają do jej upadku. Literatura wysyła przez nią czytelną wiadomość: postawa bezwzględności i odrzucenie zasad moralnych pociąga za sobą destrukcję.

Ostatni z omawianych bohaterów, Rodion Raskolnikow z "Zbrodni i kary", również daje do myślenia pod kątem wyboru postawy życiowej. Jego idee na temat ludzi "zwykłych" i "nadzwyczajnych", którzy mają moralne prawo do przekraczania pewnych barier w imię wyższych celów, stanowią podłoże dla popełnionej przez niego zbrodni - zabójstwa lichwiarki. Raskolnikow, w początkowym założeniu, miał stać się wykonawcą wielkich czynów, ale jego teoria na temat życiowych postaw w konfrontacji z rzeczywistością okazuje się być śmiertelnym błędem. Jego zbrodnia wiedzie go do wyobcowania, cierpienia duchowego i wreszcie – ujawnienia jego czynu. Przez postawę Raskolnikowa, Dostojewski ilustruje konflikt pomiędzy teorią a praktycznymi aspektami życia, pokazując, że teoretyczne usprawiedliwienie dla zła bynajmniej nie przekłada się na skuteczność czy uzasadnienie działań.

Analiza postaw życiowych bohaterów "Lalki", "Balladyny" oraz "Zbrodni i kary" wskazuje na różnorodność ścieżek, które ludzie wybierają, starając się osiągnąć swoje cele. W każdym z tych przypadków wybór postawy ma kluczowe znaczenie dla finalnego sukcesu lub porażki. Przypadek Wokulskiego uczy, że osiągnięcie celu wymaga równowagi pomiędzy marzeniami a rzeczywistością; historia Balladyny ostrzega, że całkowite pogardzenie moralnością przynosi zgubę, natomiast losy Raskolnikowa pouczają, że wizja świata, w którym cel uświęca środki, jest nie tylko błędna, lecz także może prowadzić do katastrofy. W literaturze znajdujemy zatem odzwierciedlenie życiowej prawdy, iż skuteczność w realizacji celu nie zależy wyłącznie od determinacji czy zaradności, ale również od zgodności wybranych postaw z uniwersalnymi wartościami.