Czy moralność jest pojęciem subiektywnym?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 10.05.2024 o 11:08

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 6.05.2024 o 13:40

Moralność to zespół zasad i wartości, które określają, co uznaje się za dobre a co za złe zachowanie w danej społeczności. Jest to temat, który od zawsze wywołuje wiele kontrowersji i dyskusji. Z jednej strony istnieją uniwersalne normy moralne, akceptowane na ogół przez całą ludzką populację, jak na przykład zakazy zabijania czy kradzieży. Z drugiej strony, różnice kulturowe, osobiste przekonania i zmieniające się z biegiem czasu konteksty społeczne mogą prowadzić do odmiennych interpretacji tego, co jest moralnie słuszne. W związku z tym nasuwa się pytanie, czy moralność jest wyłącznie kwestią subiektywną.

Przykładem na to, że moralność może być postrzegana jako zmienna i zależna od kontekstu, jest postać Antygony w dramacie Sofoklesa. Młoda kobieta, idąc za głosem własnego sumienia, decyduje się pochować swojego brata Polinejkesa, mimo iż działanie to jest zakazane przez państwo i grozi za nie śmierć. Antygona uważa, że prawo boskie ma wyższość nad prawem ludzkim. Ta sytuacja ilustruje, jak osobiste przekonania mogą kolidować z obowiązującymi normami społecznymi, a subiektywne poczucie moralności narusza ustanowione prawo.

Z kolei w literaturze współczesnej, takiej jak „Rozmowy z katem” Kazimierza Moczarskiego, obserwujemy, jak moralność jest kształtowana przez okoliczności historyczne i społeczne. Dialogi pomiędzy Moczarskim, polskim bohaterem oporu, a Jürgenem Stroopem, nazistowskim zbrodniarzem, pokazują, jak różne mogą być systemy wartości w zależności od stron konfliktu. Stroop broni swoich działań jako usprawiedliwionych militarne i politycznie, podczas gdy Moczarski podkreśla ich nieludzkość i amoralność. Tutaj pojawia się pytanie, czy moralność powinna być stała, niezależnie od sytuacji, czy też jest elastyczna i podlega zmianom w zależności od okoliczności.

Z teologicznego punktu widzenia, moralność bywa traktowana jako niezmienna i obiektywna, jak ma to miejsce w nauczaniu wielu religii. Na przykład w chrześcijaństwie Dekalog jest przykładem niezmiennych zasad moralnych, które mają być przestrzegane przez wszystkich wierzących. Podobnie w innych religiach można znaleźć zestawy zasad, które definiują dobro i zło w sposób jasny i niepodważalny.

Podsumowując, debata na temat tego, czy moralność jest pojęciem wyłącznie subiektywnym, czy raczej posiada pewien uniwersalny i obiektywny wymiar, pozostaje otwarta. Przykłady z literatury pokazują, że w różnych okolicznościami postrzeganie tego, co jest słuszne, może się różnić. Niemniej jednak istnienie wspólnych dla wielu kultur i epok zasad sugeruje, że pewne podstawy moralne mogą być uznane za uniwersalne. Ostateczna odpowiedź na to pytanie zależeć będzie zarówno od osobistych przekonań, jak i szeroko pojętego kontekstu kulturowego, w którym żyjemy.