Ludzka solidarność w obliczu zagrożenia. Omów zagadnienie na podstawie Dżumy Alberta Camusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.08.2024 o 19:01

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 7.08.2024 o 18:07

I. Wprowadzenie

Solidarność można zdefiniować jako rozszerzenie instynktu przetrwania poza jednostkowe działania na rzecz wspólnotowego działania dla dobra ogółu. Oznacza ona poczucie przynależności do grupy, której celem jest wspólne przetrwanie i rozwój. W tym kontekście instynkt przetrwania staje się społeczny - jednostka jest gotowa działać na rzecz innych, wiedząc, że także inni będą działać dla jej dobra.

Postawienie tezy, że solidarność ujawnia się najpełniej w obliczu zagrożenia, wymaga analizy literatury, która doskonale ukazuje te mechanizmy. Powieść "Dżuma" Alberta Camusa stanowi doskonały materiał do analizy, ukazując, jak mieszkańcy Oranu stają przed wyzwaniem pandemii. Wątek ten rozszerzę, odnosząc się również do postaw bohaterów „Kamieni na szaniec” Aleksandra Kamińskiego, co pozwoli na zrozumienie uniwersalności tego zjawiska.

II. Solidarność w "Dżumie" Alberta Camusa

Główni bohaterowie powieści Camusa różnie reagują na zagrożenie, co doskonale ilustruje różnorodność ludzkich postaw wobec kryzysu. Doktor Bernard Rieux, symbol prometejskiego poświęcenia, od samego początku angażuje się w walkę z epidemią. Jego postawa to nie tylko zawodowy obowiązek – to pełne empatii i heroizmu działanie dla dobra ludzkości, odrzucenie cierpienia i śmierci jako nieakceptowalnej normy.

Jean Tarrou, postać o aspiracjach świeckiego świętego, walczy z dżumą nie tylko ze względu na altruizm, ale jako wyraz swego idealizmu. Jego dążenie do walki ze śmiercią, postrzeganą jako najwyższa forma zła, ujawnia głęboką duchową potrzebę przemieniającą go w postać prawdziwie heroiczną. Pragnie on stworzyć świat, w którym życie ludzkie jest chronione i szanowane.

Ojciec Paneloux, kapłan, przechodzi ewolucję od religijnego osądzania zatrutej grzechem ludności do pełnej solidarności z cierpiącymi. Jego postawa zmienia się z surowego moralizatora do człowieka, który widzi w cierpiących braci, z którymi współdzieli trudną sytuację. Jego duchowa przemiana podkreśla, że solidarność może wynikać także z głębokiego przeżycia religijnego.

Dziennikarz Raymond Rambert początkowo patrzy na epidemię z egoistycznej perspektywy, dbając o własne interesy i próbując opuścić miasto. Jego przemiana do człowieka działającego dla wspólnoty jest znacząca. Rambert odkrywa, że honor i poczucie przynależności mogą być silniejszymi motywatorami niż instynkt samozachowawczy. Jego przemiana ukazuje, jak osobista refleksja i doświadczenie mogą prowadzić do zjednoczenia sił z innymi w imię wspólnego dobra.

Różnorodność tych postaw jasno ukazuje, że solidarność w obliczu katastrofy nie jest jednolitym zjawiskiem, mając swoje korzenie w współczuciu, idealizmie oraz pokorze. Zjawisko to jest również często wyrazem duchowej potrzeby znalezienia sensu i moralnego kompasu w trudnych okolicznościach. Camus pokazuje, że solidarność może być odpowiedzią na chaos i śmiertelne niebezpieczeństwo, mobilizując ludzi do wspólnego działania i budowania mostów porozumienia.

III. Kontekst literatury polskiej - "Kamienie na szaniec" Aleksandra Kamińskiego

Bohaterów „Kamieni na szaniec” charakteryzuje głębokie wychowanie w duchu patriotyzmu i obowiązku społecznego. Ich rodziny, nauczyciele i społeczność kształtowali ich od najmłodszych lat w przekonaniu, że są częścią większego organizmu, którego przetrwanie wymaga poświęcenia jednostki. Wychowani w harcerstwie, uczą się wartości braterstwa, współpracy i gotowości do największych poświęceń.

Manifestacje prometejskich aspiracji młodych bohaterów ujawniają się w ich działalności konspiracyjnej. Organizując sabotaże, pomagając cywilom i wspierając ruch oporu, Zośka, Alek i Rudy stają się symbolem młodzieńczej odwagi i niezłomności. Ich działania są wyrazem solidarności z narodem, z którego pochodzą, a także głębokiej empatii wobec cierpiących rodaków.

Solidarność bohaterów „Kamieni na szaniec” kontrastuje z egoizmem i kolaboracją niektórych obywateli. Podczas gdy Zośka, Alek i Rudy ryzykują życie dla dobra wspólnego, inni starają się przetrwać, współpracując z okupantem. Książka nie unika trudnych tematów, ukazując także mechanizmy społeczne zmierzające do utrzymania solidarności, takie jak ostracyzm wobec kolaborantów i promowanie wartości patriotycznych.

IV. Analiza i wnioski

Charakter jednostek ma kluczowe znaczenie dla tworzenia postawy solidarnościowej w społeczności. Współczucie, idealizm i honor stają się fundamentami, na których budowana jest prawdziwa solidarność. Postawy przedstawione w „Dżumie” oraz „Kamieniach na szaniec” ilustrują, jak różne cechy charakteru mogą prowadzić do wspólnego działania w imię wyższych wartości moralnych.

Porównując obie powieści, dostrzegamy uniwersalność motywu solidarności. Zarówno w kontekście okupacji w Polsce, jak i pandemii w Oranie, ludzie mobilizują się do wspólnego działania. W obu przypadkach solidarność staje się odpowiedzią na chaos i zło, ukazując, że nawet w najtrudniejszych okolicznościach ludzkość potrafi znaleźć wspólny mianownik.

V. Zakończenie

Osobista refleksja prowadzi do pytania, jak współcześnie możemy czerpać wzorce z omawianych literackich przykładów solidarności. W obliczu współczesnych kryzysów mamy możliwość mobilizowania się do wspólnego działania, promowania wartości empatii, współczucia i współpracy. Wzorców literackich nie brakuje, a ich aktualność pokazuje, że solidarność jest fundamentalną cechą człowieka, która nie traci na znaczeniu, niezależnie od kontekstu historycznego czy kulturowego. Współczesne wyzwania wymagają od nas, byśmy, podobnie jak bohaterowie Camusa i Kamińskiego, potrafili stawić czoła zagrożeniom z otwartym sercem i zdecydowaną wolą działania dla dobra wspólnego.