Między dobrem a złem: człowiek w obliczu wyborów moralnych

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 9.12.2025 o 18:44

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 25.09.2024 o 9:58

Człowiek w swoim życiu wielokrotnie staje w obliczu wyborów moralnych, które wymagają podjęcia decyzji pomiędzy dobrem a złem. Literatura jako zwierciadło ludzkiej egzystencji, wielokrotnie podejmuje ten temat, ukazując bohaterów skonfrontowanych z trudnymi wyborami, które ukazują ich prawdziwe oblicze. W analizie tego problemu można odwołać się do dzieł takich jak "Makbet" Williama Szekspira, "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego oraz "Dżuma" Alberta Camusa.

Pierwszym przykładem jest "Makbet" Williama Szekspira, tragedia, która znakomicie ilustruje dylemat moralny jednostki. Tytułowy bohater, Makbet, początkowo lojalny i odważny rycerz, staje w obliczu pokusy, którą są przepowiednie trzech wiedźm. Otrzymuje wizję, iż zostanie królem Szkocji. Napędzany ambicją i podszeptami swojej żony, Lady Makbet, decyduje się na akt zbrodni - zabicie króla Duncana. Jego wybór jest jednoznacznie moralnie zły, bowiem kierowany jest chciwością oraz żądzą władzy. Konsekwencje tego wyboru okazują się tragiczne zarówno dla niego samego, jak i dla całego królestwa. Makbet, mimo że zdaje sobie sprawę z etycznego wymiaru swoich czynów, potwierdza swoją moralną degrengoladę, zabijając kolejne osoby, które stanowią zagrożenie dla jego władzy. Jego los dowodzi, że konsekwencje złych wyborów moralnych mogą doprowadzić do samozniszczenia oraz destrukcji otaczającej rzeczywistości.

Drugim przykładem wyboru między dobrem a złem jest "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Rodion Raskolnikow, główny bohater powieści, to student prawa, który żyje w skrajnym ubóstwie. Przekonany o swojej intelektualnej wyższości nad innymi ludźmi, a także zainspirowany teoriami moralnymi uzasadniającymi możliwość popełnienia morderstwa dla "większego dobra", decyduje się zabić lichwiarkę, aby użyć jej pieniędzy dla poprawy swojego życia i innych. Akt zbrodni ujawnia wewnętrzne zmaganie Raskolnikowa, jego psychologiczną rozterkę oraz pytanie o jego moralną naturę. Chociaż początkowo wydaje się pozornie uzasadniać swoje działania, ostatecznie zaczyna odczuwać głęboki wyrzut sumienia i psychiczne cierpienie. Twórczość Dostojewskiego ukazuje, że zło nigdy nie zostaje usprawiedliwione, a moralna odpowiedzialność ciążąca na jednostce jest nieunikniona. Wiara w silne prawa moralne i konieczność ich przestrzegania jest prezentowana jako integralna część ludzkiej natury.

Kolejnym utworem, który eksploruje wybory moralne człowieka, jest "Dżuma" Alberta Camusa. W powieści przedstawiono miasto Oran, które zostało opanowane przez epidemię dżumy. W obliczu katastrofy mieszkańcy miasta stają przed różnymi dylematami moralnymi. Główny bohater, doktor Rieux, symbolizuje postać gotową poświęcić własne zdrowie i życie, aby ratować innych. W obliczu cierpienia i śmierci, Rieux oraz inne postaci, takie jak Tarrou czy Grand, wybierają niesienie pomocy, ukazując tym samym ludzką solidarność i moralną odpowiedzialność. Powieść Camusa pokazuje, że nawet w obliczu nieuniknionego zła, jakim jest dżuma, ludzie mogą wybierać dobro, współpracować i pomagać innym. W ten sposób udowadnia, że moralna siła człowieka może przeważyć nad destrukcyjnymi siłami zła.

Literatura dostarcza nam wielu przykładów ludzi stojących przed wyborem pomiędzy dobrem a złem. "Makbet" ukazuje, jak żądza władzy może prowadzić do moralnego upadku i zniszczenia. "Zbrodnia i kara" przedstawia zmagania jednostki z własnym sumieniem po dokonaniu czynu niemoralnego, a "Dżuma" uwypukla znaczenie solidarności i odpowiedzialności w obliczu katastrofy. Wszystkie te dzieła podkreślają, że wybory moralne, jakich dokonujemy, kształtują naszą istotę i nasze relacje z innymi ludźmi oraz że konsekwencje tych wyborów są nieuniknione. Pomimo różnorodności kontekstów, w których osadzeni są bohaterowie, jedno pozostaje niezmienne: ludzka zdolność do refleksji nad dobrem i złem oraz możliwość podejmowania decyzji zgodnych z moralnymi przekonaniami.

Na podstawie przedstawienia wyborów moralnych bohaterów w literaturze możemy wyciągnąć wnioski na temat natury ludzkiej. Po pierwsze, człowiek posiada wolną wolę oraz moralne zobowiązania, które powinny kierować jego postępowaniem. Po drugie, zło, choć często pociągające, prowadzi do destrukcji osobistej i społecznej, a prawdziwe dobro objawia się w altruistycznych działaniach na rzecz innych. Literatura, ukazując wybory moralne swoich bohaterów, zachęca nas do autorefleksji nad naszym postępowaniem i moralnymi wyborami, jakie podejmujemy na co dzień.