Czy człowiek decyduje o własnym losie? "Dżuma" i wybrany kontekst

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.11.2024 o 16:36

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 21.11.2024 o 12:32

Albert Camus w swojej powieści „Dżuma” przedstawia historię epidemii, która nawiedza miasto Oran. Jest to jednak dzieło wielowymiarowe, w którym główny motyw służy jako podstawa do rozważań nad losem ludzkim, naturą człowieka oraz jego siłą w obliczu nieprzewidywalnych wydarzeń. Pytanie, czy człowiek decyduje o własnym losie, staje się kluczowe, gdy zestawimy je nie tylko z „Dżumą”, lecz także z innymi utworami literackimi, takimi jak „Makbet” Williama Szekspira. Oba te dzieła, choć osadzone w różnorodnych kontekstach, podejmują temat wolnej woli i przeznaczenia w życiu człowieka.

W „Dżumie” Camus ukazuje bohaterów, którzy stają w obliczu śmiertelnego zagrożenia. Pomimo iż epidemia, jako naturalne zjawisko, zdaje się być niezależna od działań człowieka, postacie takie jak doktor Rieux, Rambert, czy Tarrou, aktywnie wybierają sposoby radzenia sobie z tą sytuacją. Ich działania świadczą o tym, że człowiek, nawet wobec sił, których nie jest w stanie kontrolować, posiada zdolność wyboru. Doktor Rieux świadomie decyduje się walczyć z zarazą, narażając swoje życie. Jego decyzja jest aktem odwagi i odpowiedzialności, która pokazuje, że los człowieka nie jest z góry przesądzony i może być kształtowany jego działaniami.

Jednakże, Camus poprzez postać Tarrou i jego refleksje nad naturą życia i śmierci, wskazuje, że wolna wola człowieka ma swoje ograniczenia. Dżuma jest tutaj nie tylko epidemią, ale i metaforą absurdalności życia, co wpisuje się w główne założenia filozofii egzystencjalizmu. U Camusa, świat jest pozbawiony celu, a ludzkie życie jest skazane na cierpienie i śmierć. Wobec tej egzystencjalnej pustki, decyzje bohaterów nabierają szczególnego znaczenia, gdyż stają się sposobem potwierdzania ich człowieczeństwa i przetrwania w obliczu losu.

Z kolei w „Makbecie”, Szekspir bada problem wolnej woli i przeznaczenia poprzez historię tytułowego bohatera, który pod wpływem przepowiedni wiedźm podejmuje szereg działań w celu realizacji własnych ambicji. Makbet wydaje się mieć kontrolę nad swoim losem, jednakże jego wybory prowadzą do tragicznych konsekwencji. To skłania do refleksji nad tym, na ile człowiek jest w stanie decydować o swoim losie, a na ile jest on zdeterminowany przez większe siły, które mogą być interpretowane jako los lub przeznaczenie.

Makbet i jego żona ambitnie dążą do władzy, ale ich decyzje nie są wyjęte z kontekstu; są one napędzane przepowiednią, co można interpretować jako zewnętrzny wpływ kierujący ich działaniami. Tym samym, mimo że Makbet podejmuje konkretne decyzje, przypomina to sytuację błędnego koła, gdzie przeznaczenie wyznacza kierunek, a każde działanie tylko przyspiesza nieuniknione.

Porównując obie te historie, można zatem zauważyć, że zarówno Camus, jak i Szekspir zostawiają czytelnikowi miejsce na interpretację. W przypadku „Dżumy”, mimo że bohaterowie nie są w stanie powstrzymać zarazy, ich wybory mają znaczenie moralne i etyczne. Dążą oni do zachowania ludzkiej wartości w obliczu tragedii. W „Makbecie” zaś, podejmowane decyzje prowadzą do destrukcji, co pokazuje, że wolność wyboru może być zarówno błogosławieństwem, jak i przekleństwem.

Zarówno w „Dżumie”, jak i „Makbecie”, pytanie o to, czy człowiek decyduje o swoim losie, pozostaje otwarte. Autorzy ukazują, że ludzie są zdolni do podejmowania decyzji, które wpływają na ich życie, ale ich los nie jest całkowicie w ich rękach. To, jak radzą sobie z tym, czego nie mogą kontrolować, staje się prawdziwym testem ich człowieczeństwa. Rozważając temat wolnej woli i przeznaczenia, obie historie prowokują do refleksji nad tym, jak wiele w naszym życiu zależy od nas samych, a ile od czynników, na które nie mamy wpływu. Na podstawie rozważań przedstawionych dzieł, wydaje się, że najważniejsze jest to, jak człowiek radzi sobie w sytuacjach, wobec których jest bezsilny – tym samym, człowiek nie jest tylko marionetką w rękach losu, ale także świadomym kreatorem własnego istnienia.