Nie ma takiego losu, którego nie przezwycięży pogarda: Rozważania w oparciu o przykłady z lektur

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 26.01.2025 o 10:12

Rodzaj zadania: Zadanie domowe

Dodane: 20.01.2025 o 13:36

Temat: "Nie ma takiego losu, którego nie przezwycięży pogarda. Rozważ w oparciu o przykłady z lektur."

Pogarda to uczucie wyrażające brak szacunku, lekceważenie i negatywną ocenę wobec osoby, sytuacji lub zjawiska. Stanowi ona także mechanizm obronny pozwalający odciąć się emocjonalnie od trudności, które są nie do zniesienia. Wielu autorów wykorzystuje ten motyw, by przedstawić bohaterów zmagających się z własnym losem i próbujących zmienić ten niekorzystny stan rzeczy. W literaturze wielu bohaterów staje w obliczu nieprzychylnego losu i mimo to odnajduje w sobie siłę, by przezwyciężyć przeciwności dzięki pogardzie. Poniżej omówimy kilka przykładów z lektur, które ukazują, jak pogarda może stać się narzędziem do przetrwania i zmiany losu.

Jednym z najbardziej wymownych przykładów jest postać Raskolnikowa z powieści "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Raskolnikow jest biednym studentem, który zaczyna żywić pogardę dla obowiązujących norm moralnych i społecznych. Ta pogarda staje się punktem wyjścia do popełnienia zbrodni. Raskolnikow uważa się za jednostkę wybitną, która stoi ponad prawem i moralnością. Jego czyn – zabicie lichwiarki – ma być manifestacją pogardy dla świata, w którym rządzą pieniądze i zbrodniarze. To przezwyciężenie losu biednego studenta jest jednak iluzoryczne, ponieważ z czasem bohater zaczyna zdawać sobie sprawę, że nie jest w stanie poradzić sobie z poczuciem winy. Ostatecznie to właśnie konfrontacja z jego własnym sumieniem i świadomość konieczności pokuty pozwalają mu się wyzwolić i zrzucić ciężar pogardy.

Innym słynnym przykładem jest bohater Albert Camusa z powieści "Obcy". Mersault, bohater tej książki, okazuje pogardę wobec społecznych konwenansów i wartości. Jego życiowa postawa jest nacechowana anomicznością i bezsensownością. Kiedy popełnia morderstwo, nie wyraża skruchy i jest równie obojętny wobec swojego losu przed popełnieniem zbrodni, jak i po aresztowaniu. W obliczu skazania na karę śmierci Mersault odnajduje spokój w radykalnej akceptacji bezsensu istnienia i świadomości, że jego śmierć nie ma większego znaczenia. Pogarda wobec życia i reguł społecznych prowadzi do wewnętrznej wolności, choć jednocześnie oddaje go w ręce przeznaczenia, które w końcu go dosięga.

W literaturze polskiej pogarda pojawia się również jako motyw przewodni w powieści "Lalka" Bolesława Prusa. Stanisław Wokulski, główny bohater, darzy pogardą zarówno swoją przeszłość, jak i otaczający go świat arystokracji, w którym daremnie próbuje znaleźć szczęście i spełnienie miłości do Izabeli Łęckiej. Nieudana próba zdobycia serca Izabeli kończy się dla niego gorzkim rozczarowaniem. Wokulski jest świadomy hipokryzji otaczających go ludzi, co prowadzi do jego wycofania się z życia społecznego. Pomimo tego, że pogarda przynosi mu cierpienie, to jednocześnie daje mu wolność do decydowania o własnym losie, czego dowodem jest jego tajemnicze zniknięcie i możliwość rozpoczęcia nowego życia.

Nie sposób nie wspomnieć o postaci Lorda Jima z książki Josepha Conrada. Jim, angielski oficer marynarki, zmaga się z własnym poczuciem winy po opuszczeniu tonącego statku Patna. Jego pogarda wobec samego siebie jest tak ogromna, że postanawia poświęcić życie na rzecz odkupienia win. Jego desperacka potrzeba poprawy prowadzi go do heroicznych czynów, które ostatecznie przynoszą mu uznanie, choć nie mogą wymazać przeszłości.

Reasumując, wiele literackich postaci staje w obliczu nieprzychylnego losu i stara się go przezwyciężyć, obracając swoją pogardę w mechanizm motywujący do zmiany. Niezależnie od tego, czy pogarda kierowana jest ku innym, społeczności, zasadom, czy też samemu sobie, stanowi ona kluczowy element w procesie przemiany i często prowadzi do wewnętrznego wyzwolenia lub tragicznego zakończenia drogi życiowej. Warto zdać sobie sprawę, że choć pogarda może chwilowo pomóc przełamać bariery, to jej destrukcyjna natura często wymaga konfrontacji i redefinicji, by prawdziwie przełamać swoje fatum i odnaleźć osobisty spokój.