Człowiek jako istota skażona złem na podstawie „Dżumy” Camusa

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.02.2026 o 17:31

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 2.02.2026 o 8:43

Albert Camus w swojej powieści "Dżuma" ukazuje złożoność ludzkiej natury poprzez obraz ludzi zmagających się z epidemią w algierskim mieście Oran. W sercu tej historii znajduje się problem zła, które zaraża nie tylko ciała mieszkańców, ale także ich umysły i serca. Analizując zachowania bohaterów powieści, można rozważać pytanie, czy człowiek jest istotą skażoną złem. Świadectwem tej tezy jest przyjrzenie się różnym sposobom, w jakich postacie reagują na kryzys, który dotyka ich społeczność.

Jednym z głównych bohaterów "Dżumy" jest doktor Bernard Rieux, którego postawa jest przykładem szlachetności i poświęcenia w obliczu katastrofy. Nie zważając na własne bezpieczeństwo, Rieux oddaje się walce z chorobą, starając się ratować jak najwięcej istnień ludzkich. Jest symbolem humanizmu, który stawia dobro drugiego człowieka ponad własne korzyści. Jego postawa pokazuje, że człowiek nie musi być istotą złą, ale przeciwnie, jest zdolny do wielkich czynów. Rieux to człowiek, który mimo trudnych okoliczności nie ulega złu, ale prowadzi walkę o życie i godność ludzką.

W kontrast do postawy doktor Rieuxa stoi postać ojca Paneloux, jezuity, który w trakcie swojego kazania interpretuje epidemię jako karę Bożą za grzechy mieszkańców Oranu. Na początku epidemii głosi ostateczne i surowe sądy, przekonując o potrzebie moralnej refleksji i nawrócenia. Jego głos jest pełen zła w postaci nietolerancji i osądu, które ukazują, jak łatwo można wykorzystać tragedię do umocnienia własnych przekonań religijnych. Jednakże z czasem jego postawa ulega zmianie, gdy zaczyna rozumieć ludzkie cierpienie w obliczu dziejących się wydarzeń. Ewolucja ojca Paneloux pokazuje, że w każdym człowieku, nawet tym, który daje się ponieść destrukcyjnym instynktom, istnieje możliwość przemiany i odnalezienia dobra.

Inną postacią, która reprezentuje różnorodność ludzkiego charakteru, jest Joseph Grand, skromny urzędnik, który na początku wydaje się być niemal niewidoczny wśród bardziej wyrazistych osobowości. Grand całkowicie poświęca się swojej pracy, mimo jej pozornej banalności, a jego determinacja w udoskonaleniu pierwszego zdania swojej książki staje się alegorią nieskończonej walki człowieka z samym sobą i przeciwnościami. W pewnym momencie jednak, Grand odkrywa w sobie siłę do działania i dołącza do zespołu Rieuxa walczącego z dżumą. Jego przemiana symbolizuje wewnętrzne zmagania, które mogą prowadzić do odkrycia bardziej altruistycznych i szlachetnych cech w człowieku, mimo jego początkowych ograniczeń i egoizmu.

Jedną z najbardziej negatywnych postaci w powieści jest Cottard, drobny przestępca, który wykorzystuje chaos i cierpienie innych, aby chronić własne interesy. Jego działania są napędzane strachem przed schwytaniem przez policję, dlatego w dżumie widzi szansę na ucieczkę od odpowiedzialności. Cottard symbolizuje ludzką zdolność do egoizmu i niemoralności, gdy nadarza się okazja do zysku. Jego postać pokazuje, że zło może istnieć w każdym człowieku, szczególnie wtedy, gdy społeczeństwo rozpada się i znika kontrola społeczna.

Reasumując, "Dżuma" Alberta Camusa przedstawia szeroki wachlarz ludzkich postaw, od szlachetności po moralną dwuznaczność i czyste zło. To, co wydaje się być istotne w rozważaniu kwestii zła tkwiącego w człowieku, to fakt, że powieść Camusa nie daje jednoznacznej odpowiedzi. Człowiek jest bytem skomplikowanym, zdolnym zarówno do heroicznych czynów, jak i do upadku moralnego. Różnorodność reakcji bohaterów "Dżumy" pokazuje, że zło nie jest stałym elementem ludzkiej natury, ale raczej wyborem, który musimy codziennie podejmować w obliczu życia i jego wyzwań. Camus poprzez swoją powieść skłania do refleksji nad tym, co sprawia, że człowiek może przeciwstawić się złu, a także nad możliwością pokonania go, poprzez podążanie drogą empatii, solidarności i zrozumienia.