Czym dla człowieka może być miłość? Rozprawka na podstawie „Przedwiośnia” oraz innego utworu literackiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.01.2025 o 19:24

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 27.01.2025 o 18:52

Miłość to jedno z najważniejszych uczuć w życiu człowieka, które od wieków inspiruje artystów, filozofów i pisarzy. Choć może przyjmować różne formy - od miłości romantycznej, przez rodzicielską, aż po miłość do ojczyzny - jej istota pozostaje niezmienna: miłość potrafi nadawać sens życiu, pokonywać bariery i motywować do działania. W literaturze polskiej znalazła odzwierciedlenie w wielu dziełach, wśród których na szczególną uwagę zasługują "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego oraz "Lalka" Bolesława Prusa. Oba utwory przedstawiają miłość, która, choć różnorodna, ma kluczowy wpływ na losy bohaterów i pozwala zrozumieć jej wielowymiarowość.

Pierwszym utworem, na który warto zwrócić uwagę w kontekście miłości, jest "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego. Powieść ta, ukazująca losy młodego Cezarego Baryki, jest głównie znana jako historia dojrzewania bohatera w czasach burzliwych zmian politycznych i społecznych. Jednak pod powierzchnią tej głównej narracji kryje się wątek miłości, która wpływa na życie Cezarego w sposób nie mniej znaczący niż otaczająca go rzeczywistość historyczna.

Jednym z kluczowych uczuć, które kierują Baryką, jest miłość do matki - Jadwigi. To ona jest jego moralnym kompasem, którego wpływ odczuwa przez całe życie. Jej pamięć motywuje go do podjęcia decyzji o powrocie do Polski, kraju, który matka idealizowała w swoich opowieściach. Miłość ta kształtuje moralność Cezarego i wpływa na jego społeczno-polityczne wybory. Jednakże, jak pokazuje rozwój akcji, młodzieńcza fascynacja krajem przodków szybko zderza się z surową rzeczywistością i rozczarowaniem z powodu braku spełnienia obietnic o lepszym świecie. Miłość do matki staje się punktem odniesienia, który pozwala Cezaremu na krytyczne spojrzenie na otoczenie, ale także budzi w nim poczucie zagubienia.

Z kolei druga forma miłości w "Przedwiośniu" to miłość romantyczna, której symbolami są relacje Cezarego z Laurą Kościeniecką i Karoliną Szarłatowiczówną. Miłość ta jest źródłem zarówno szczęścia, jak i cierpienia. Laura, będąca obiektem namiętności Cezarego, staje się uosobieniem konfliktu między uczuciami a ambicjami. Choć jej związek z Barczykiem jest intensywny, nie przynosi mu trwałego spełnienia. W ten sposób Żeromski pokazuje, że miłość romantyczna może być ulotna i nieprzewidywalna, a jej efekty mogą prowadzić bohaterów na skraj rozpaczy.

Drugim utworem, który warto przywołać, jest "Lalka" Bolesława Prusa, która jest opowieścią o miłości w różnych jej aspektach - osobistym, społecznym i ideologicznym. Główny bohater, Stanisław Wokulski, jest człowiekiem rozdwojonym między pragnieniami serca a ambicjami społecznymi. Jego miłość do Izabeli Łęckiej staje się główną osią fabularną powieści i kluczem do zrozumienia jej przesłania.

Miłość Wokulskiego do Izabeli jest uczuciem głębokim, ale również destrukcyjnym. Dla bohatera staje się motywacją do podjęcia gigantycznych wysiłków zmierzających do zdobycia fortuny i zdobycia ręki ukochanej. Jednak miłość ta jest także źródłem jego cierpienia i ostatecznej klęski. Izabela, symbolem arystokratycznego świata, nie jest zdolna odwzajemnić uczucia Wokulskiego, co doprowadza go do emocjonalnego załamania. Prus, opisując to złożone uczucie, pokazuje, jak miłość może być nie tylko siłą napędową, ale również źródłem największego rozczarowania.

Dodatkowo, miłość Wokulskiego ma również wymiar ideologiczny. Pragnienie poprawy swojego statusu społecznego i zdobycia miłości Izabeli motywuje go do działania na rzecz poprawienia bytu społecznego. Wokulski, jako przedstawiciel mieszczaństwa, pragnie zaistnieć w świecie arystokracji, co prowadzi go do konfliktu pomiędzy wartościami demokratycznymi a pragnieniem elitarnych przywilejów.

W obu analizowanych utworach miłość ukazuje się jako siła o ogromnej mocy sprawczej, która nie tylko kształtuje losy bohaterów, ale również zmusza ich do refleksji nad własną tożsamością i wartością życiowych wyborów. Dla Cezarego Baryki miłość jest kompasem moralnym, który pozwala mu odnaleźć się w chaosie zmieniającego się świata, choć jest również źródłem wielu wewnętrznych konfliktów. Dla Stanisława Wokulskiego miłość staje się z jednej strony siłą napędową jego społecznych aspiracji, z drugiej zaś - prowadzi do osobistej tragedii wynikającej z nieodwzajemnionego uczucia i rozczarowań związanych z nieosiągalnością ideałów.

Podsumowując, zarówno "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego, jak i "Lalka" Bolesława Prusa, ukazują miłość jako wielowymiarowe uczucie, które odgrywa kluczową rolę w życiu człowieka. Miłość potrafi być zarówno konstruktywna, motywująca do wielkich czynów i refleksji, jak i destrukcyjna, prowadząca do rozczarowań i klęsk. Ostatecznie, to właśnie miłość determinuje wybory bohaterów, wpływa na ich rozwój oraz stanowi istotny element refleksji nad sensem istnienia.