Odwaga ma różne oblicza – analiza na podstawie lektur

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: dzisiaj o 11:50

Odwaga to jedna z najważniejszych cech ludzkiego charakteru, nieodzownie związana z pokonywaniem lęku, podejmowaniem trudnych decyzji oraz bronieniem własnych przekonań, nawet wtedy, gdy wiąże się to z narażeniem na niebezpieczeństwo. Stwierdzenie „odwaga ma różne oblicza” jest wyjątkowo prawdziwe, ponieważ nie każda odważna postawa wygląda tak samo. Różni ludzie, w różnych sytuacjach życiowych, prezentują inne formy odwagi – czasem jest to czyn heroiczny, a czasem cicha, wewnętrzna walka. Aby udowodnić prawdziwość tej tezy, odwołam się do lektury obowiązkowej „Kamienie na szaniec” Aleksandra Kamińskiego oraz lektury uzupełniającej „Mały Książę” Antoine'a de Saint-Exupéry’ego.

Pierwszym dziełem, które doskonale ilustruje wielowymiarowość odwagi, są „Kamienie na szaniec”. Bohaterowie tej książki – Aleksy Dawidowski „Alek”, Jan Bytnar „Rudy” i Tadeusz Zawadzki „Zośka” – są młodymi ludźmi, których dojrzewanie przypadło na czas II wojny światowej i okupacji hitlerowskiej. Ich odwaga przejawia się na wielu płaszczyznach. Najbardziej oczywistą, rzucającą się w oczy formą odwagi, są ich działania w konspiracji. Chłopcy bez wahania podejmują się zadań sabotażowych i dywersyjnych – likwidują niemieckie tablice, rozbijają posterunki, pomagają więźniom i partyzantom. Podejmują ryzyko, zdając sobie sprawę z niebezpieczeństwa, na jakie się narażają. Heroiczna postawa Alka, każdego dnia ryzykującego życiem, realizując kolejne akcje podziemne, jest przykładem odwagi w jej najbardziej tradycyjnym, militarnym znaczeniu.

Jednak „Kamienie na szaniec” ukazują także inne oblicza odwagi – tę cichą, codzienną, związaną z przeciwstawianiem się zwątpieniu i walce z własnymi słabościami. Przykładem może być Rudy, który w czasie przesłuchań na Szucha wykazuje się niezwykłą siłą ducha, nie zdradzając swoich towarzyszy mimo potwornego bólu. Nie każdy bohater musi stawić opór z bronią w ręku – niekiedy odwagą jest właśnie przetrwanie cierpienia, lojalność wobec innych czy niepoddawanie się w beznadziejnej sytuacji. Takie wytrwanie wymaga nie mniejszej siły niż aktywny opór i heroiczne czyny. Również Zośka z „Kamieni na szaniec” pokazuje odwagę w wymiarze intymnym – potrafi zmierzyć się ze swoimi uczuciami, smutkiem po stracie przyjaciela oraz odpowiedzialnością za innych.

Drugim utworem, do którego chciałbym się odwołać, jest „Mały Książę” Antoine'a de Saint-Exupéry’ego. Chociaż z pozoru może wydawać się to książka o charakterze fantastycznym i poetyckim, niesie ona głębokie prawdy o człowieku, również o odwadze. Odwaga w tej książce jawi się przede wszystkim jako gotowość do podjęcia podróży w nieznane, do zadawania trudnych pytań i poznawania innych istot oraz samego siebie. Mały Książę opuszcza swoją planetę i wszystko, co znał, by dowiedzieć się więcej o świecie i relacjach międzyludzkich. W jego postawie widzimy odwagę w znaczeniu ciekawości, otwartości i niezgody na zastój.

Ważnym aspektem odwagi jest również gotowość do przyznania się do uczuć i tęsknot – tego Mały Książę uczy się podczas swojej wędrówki. Okazuje się, że odwagą może być nie tylko walka czy bunt, ale także miłość, wyznawanie własnych uczuć, otwartość na zranienie, umiejętność przebaczenia. Róża, lis i sam Książę pokazują, że czasem większej odwagi wymaga okazanie słabości czy szczerość wobec siebie i innych niż czyny zewnętrzne. To ciche, na pierwszy rzut oka niewidoczne oblicze odwagi, równie ważne jak heroizm z „Kamieni na szaniec”.

Podsumowując, odwaga rzeczywiście ma wiele oblicz. Może być krzykiem i czynem, jak u bohaterów „Kamieni na szaniec”, ale też cichym wyznaniem i wewnętrzną walką – jak u Małego Księcia. W obu tych książkach odwaga nabiera różnych znaczeń, zawsze jednak pozostaje wartością nadrzędną, godną szacunku i naśladowania. Pokazuje to, że prawdziwie odważny człowiek potrafi zarówno walczyć o innych, jak i mierzyć się z własnymi emocjami, słabościami i lękami. Odwaga jest uniwersalna, ale nigdy niejednolita – to właśnie czyni ją tak piękną i ludzką.