"Polska - wielka rzecz" - Analiza na podstawie utworu "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.02.2024 o 13:35

Rodzaj zadania: Rozprawka

Dodane: 4.02.2024 o 17:24

W kontekście polskiej tożsamości narodowej i poczucia wartości, jakie niesie ze sobą przynależność do narodu, często cytowane są słowa "Polska to wielka rzecz". Trudno oprzeć się temu stwierdzeniu, szczególnie kiedy patrzymy na Polskę oczami twórców, których serce biło nie tylko w rytm osobistych przeżyć, ale również w rytm dziejów narodu. Nie sposób nie przywołać w tej kwestii dramatu Stanisława Wyspiańskiego "Wesele", który w znaczący sposób ukazuje relacje pomiędzy polskością, dążeniami narodu do niepodległości, a także rzeczywistością społeczną przełomu wieków XIX i XX.

Wesele Wyspiańskiego jest rodzajem metaforycznego zwierciadła, w którym autor odbija kondycję społeczną Polaków na przełomie stuleci. Dzieło łączy w sobie elementy folkloru, historii i mitologii, aby stworzyć obraz narodu rozdartego pomiędzy marzeniami o niepodległości a ponurą rzeczywistością zaborów. Wesele toczy się w czasach, kiedy Polska jako państwo nie istnieje na mapie Europy, podzielona pomiędzy trzech zaborców. Niemniej jednak, pomimo braku państwowości, polskość wciąż kiełkuje w sercach obywateli, zarówno tych wywodzących się ze wsi, jak i inteligencji miejskiej.

W dramacie zauważyć można ogromne spektrum postaci, od chłopów po artystów i działaczy niepodległościowych. Wszyscy oni świętują wesele poety z chłopką, symbolicznie jednocząc dwie, dotąd oddzielne, warstwy społeczne. Wesele wydaje się być próbą pogodzenia różnych środowisk i przejawem nadziei na wspólną walkę o niepodległość. To właśnie w tym kierunku zdaje się zmierzać ówczesne polskie społeczeństwo, łącząc siły we wspólnym marzeniu o odzyskaniu utraconej ojczyzny.

Jednak Wyspiański w Ostoi, jaką staje się choćby szlachecki dwór Bronowic, pokazuje również inną stronę medalu – bierność, marazm i zagubienie w obliczu wielkiego zadania, jakim jest odbudowa narodu. Postać Poety w dramacie zderza się z idealistycznym obrazem Polski, a rozmowa z Dziennikarzem ukazuje, jak trudno jest przejść od słów do czynu. Wyspiański wyraża tutaj głęboką refleksję nad tym, co polskość oznacza w świecie rzeczywistym, gdzie idee spotykają się z codziennymi ograniczeniami.

Postać Wernyhory, ukraińskiego proroka i wieszcza, wprowadza do dramatu element proroctwa i symbolicznej mozaiki, którą Polska miała odzyskać swoją wielkość. Pojawienie się złotego rogu w dramacie jest jakby zaproszeniem do działania, nawiązaniem do romantycznych wizji walki o wolność, ale równocześnie nosi w sobie ironiczny podtekst o wahaniu się i braku decyzyjności. Złota rogatywka pozostaje niepodniesiona, ruch powstania nie dochodzi do skutku, a szanse na odzyskanie niepodległości wydają się oddalać. W tym kontekście, Polska jako "wielka rzecz" staje się wyzwaniem, przed którym postacie dramatu Wyspiańskiego wciąż stoją zmieszane i niepewne.

Oczywiście, interpretacja Wesele pozwala na wiele interpretacji. Polska "wielką rzeczą" jest w wymiarze kulturowym – folklor, taniec, obrzędy weselne oraz język, w którym oddana jest pieśń i poezja, błyskotliwie kreują piękno polskiej kultury. Przywiązanie do ziemi, do kultury wiejskiej, bogactwo tradycji ludowych również stanowią świadectwo wielkości Polski.

Pomimo dystansu czasu od momentu, kiedy Wesele zostało napisane, refleksje Wyspiańskiego na temat Polski pozostają aktualne. Wielkość narodu w dramacie to nie tylko kultura i duma z przeszłości, ale przede wszystkim determinacja i wspólne działanie na rzecz przyszłości. Wesele ujawnia złożoność polskiej tożsamości, pełną sprzeczności między marzeniami a rzeczywistością, między działaniem a oczekiwaniem.

Polska "wielką rzeczą" jest i była zawsze w wymiarze duchowym, a Wesele przypomina nam, że ta wielkość jest zadaniem nieustannie stojącym przed kolejnymi pokoleniami, które muszą dokonywać wyboru między działaniem, a bezczynnością.