Samotność Wokulskiego w "Lalce".

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 8.02.2025 o 18:48

Przedmiot: Język polski

Dodane: 21.12.2023 o 21:36

Stanisław Wokulski, centralna postać powieści Bolesława Prusa zatytułowanej "Lalka", jest jednym z najbardziej złożonych i fascynujących bohaterów polskiej literatury. Jego losy, ambicje i dramaty stanowią doskonały pretekst do analizy wielu tematów ludzkiego bytowania, w tym zwłaszcza samotności, która – pomimo jego licznych kontaktów międzyludzkich i sukcesów zawodowych – staje się dominującym motywem jego życia.

Wokulski jest człowiekiem sukcesu. Przez lata pracował na swoją pozycję społeczną i majątek, najpierw jako subiekt w sklepie Mincla, a potem jako właściciel dobrze prosperującego sklepu. Jego działalność handlowa i przedsiębiorczość przynoszą mu znaczne zasoby finansowe, co w ówczesnej Warszawie zapewnia szacunek i uznanie. Jednakże sukcesy zawodowe Wokulskiego nie przekładają się na jego szczęście osobiste. Mimo że przebywa wśród ludzi, jego życie naznaczone jest samotnością.

Jednym z głównych powodów jego osamotnienia jest niespełniona miłość do Izabeli Łęckiej. Wokulski poznaje ją na spacerze w Łazienkach i od tego momentu jego życie zmienia się na zawsze. Dla Izabeli podejmuje się wielu przedsięwzięć, zdobywa majątek i stara się wejść do warszawskich kręgów arystokratycznych. Jego uczucia do Izabeli są głębokie i szczere, lecz niestety jednostronne. Izabela widzi w nim tylko dorobkiewicza, człowieka z niższych sfer, którego obecność jest wprawdzie korzystna dla jej rodziny z powodu jego bogactwa, ale którego nigdy nie mogłaby pokochać. Niespełnione marzenia o miłości, pełne nadziei i rozczarowań, stają się źródłem jego samotności, będąc odzwierciedleniem tragizmu jego sytuacji.

Wokulski, choć osiągnął wiele w sferze zawodowej, w relacjach osobistych okazuje się niespełniony i niezrozumiany. Odczuwa alienację, nie mogąc odnaleźć swojego miejsca w świecie arystokracji, choć robi wszystko, aby się do niej dostosować. Z drugiej strony, pogardzany przez tych, których społecznego statusu i akceptacji pragnie, coraz bardziej odsuwa się od swojego dawnego środowiska, środowiska mieszczańskiego, które również przestaje go rozumieć. W takich okolicznościach Wokulski staje się człowiekiem zawieszonym pomiędzy światami, do żadnego nie należąc w pełni. Tego rodzaju rozdarcie prowadzi go do poczucia osamotnienia i frustracji.

Próbując uporać się ze swoją samotnością, Wokulski podejmuje różne inicjatywy. Jedną z nich jest zaangażowanie się w działalność społeczną, a także naukową, przez co możemy obserwować w nim pewną formę idealizmu. Interesuje się np. badaniami naukowymi przy pomocy prof. Geista. Jednakże te intelektualne pasje również nie dają mu upragnionego ukojenia. Choć przez chwilę wydaje się zafascynowany światem nauki, szybko powracają do niego myśli o Izabeli, która wciąż pozostaje nierozstrzygniętym epizodem jego życia.

Ostatecznie to romantyczne pragnienie odnalezienia szczęścia i poczucia przynależności kończy się niespełnieniem. Rozczarowany miłością, społeczeństwem i samym sobą, Wokulski opuszcza Warszawę. Jego zniknięcie pozostawia pytanie o ostateczny los bohatera, który w swojej dramatycznej wędrówce przez życie nigdy nie znalazł szczęścia, którego tak gorliwie poszukiwał.

Podsumowując, samotność Wokulskiego w "Lalce" ma wiele wymiarów: emocjonalny, społeczny i egzystencjalny. Jest efektem jego nieszczęśliwej miłości, aspiracji społecznych, które nie znalazły zrozumienia, i głęboko zakorzenionego poczucia braku przynależności. Wokulski pozostaje postacią tragiczną, której los stanowi przestrogę i refleksję nad istotą ludzkiego dążenia do akceptacji i miłości w świecie pełnym barier i podziałów.