Komizm w Skąpcu

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.05.2024 o 14:09

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 29.05.2024 o 13:47

Molier, jeden z najważniejszych dramatopisarzy XVII wieku, jest autorem wielu dzieł, które do dziś cieszą się popularnością na całym świecie. Jego komedia "Skąpiec" (fr. "L’Avare") jest jednym z takich dzieł, które mimo upływu lat nadal bawi i uczy. "Skąpiec" to utwór pełen humoru, lecz nie brakuje w nim także elementów poważnych, które ukazują trudności życia codziennego i ludzkie słabości. Komizm w dziele Moliera przejawia się na trzech głównych poziomach: postaci, języka i sytuacji. Wyolbrzymienie skąpstwa głównego bohatera, Harpagona, ukazuje głębsze prawdy o ludzkiej naturze i relacjach rodzinnych.

Harpagon, główna postać komedii, jest skąpcem do granic absurdu. Jego chciwość i skrajne oszczędzanie stają się przedmiotem licznych zabawnych sytuacji i komentarzy. Harpagon to człowiek, dla którego pieniądze są celem samym w sobie. Każda jego decyzja, każde działanie jest podporządkowane jedynie gromadzeniu większego majątku. Jego skąpstwo jest tak przerysowane, że staje się groteskowe – do tego stopnia, że oglądający widzowie nie mogą powstrzymać się od śmiechu. Przykładem tego jest scena, w której Harpagon z wielkim trudem rozdaje pieniądze swoim sługom, oczekując przy tym niewiarygodnych oszczędności. Postawa Harpagona wywołuje zarówno śmiech, jak i współczucie dla innych postaci, które muszą znosić jego przymusową oszczędność.

Pozostałe postacie w "Skąpcu" również przyczyniają się do komizmu, choć ich charaktery są bardziej zróżnicowane i wielowymiarowe. Valere, ukochany Elizy, córki Harpagona, jest przykładem postaci, której ironiczne wypowiedzi i sprytne zabiegi stanowią przeciwwagę dla głównego bohatera. Jego relacje z Harpagonem, pełne ukrytych znaczeń i podtekstów, są źródłem licznych zabawnych sytuacji. Podobnie jest z Elizą, której na szczęście nie udało się odziedziczyć skąpstwa ojca – jej uczuciowość i empatia kontrastują z chciwością Harpagona, co dodatkowo podkreśla komizm relacji rodzinnych.

Komizm językowy w "Skąpcu" jest równie istotny i zauważalny, jak komizm postaci. Molier mistrzowsko posługuje się ironią, grą słów i hiperbolizacją, co dodaje dialogom głębokiego, często dwuznacznego humoru. Szczególnie widoczne jest to w dialogach Harpagona z innymi postaciami, gdzie jego wyolbrzymione obawy o swoje pieniądze stają się przedmiotem licznych żartów i docinków. Wypowiedzi Valerego, ironiczne i pełne ukrytych znaczeń, ukazują również, jak bohaterowie próbują radzić sobie z absurdalnymi sytuacjami, wywołanymi przez skąpstwo Harpagona. Jeden z najbardziej znanych przykładów to scena, w której Walere, chcąc zdobyć przychylność Harpagona, ironicznie mówi o posagu Elizy, podkreślając, że nie zależy mu na jej majątku, co jest pełne ironicznego podtekstu, biorąc pod uwagę, że Eliza praktycznie nic nie posiada.

Komizm sytuacyjny w "Skąpcu" jest równie ważnym elementem, który przyciąga uwagę widza i czytelnika. W serii nieporozumień, przypadkowych zdarzeń i farsowych scen Molier ukazuje, jak skąpstwo Harpagona prowadzi do absurdalnych sytuacji. Przykładem jest scena z Walerym i szkatułką Harpagona, pełna błędnych interpretacji i komicznych wniosków. Również sceny ze sługą Jakubem oraz sprytną swatką Frozyną wprowadzają humor sytuacyjny, bazujący na nieporozumieniach i próbach oszukania Harpagona.

Mimo dominującego komizmu, "Skąpiec" nie jest pozbawiony momentów dramatycznych. Molier zręcznie balansuje pomiędzy komedią a tragedią, ukazując, jak śmiech może współistnieć z poważnym przekazem. Przesadzone cechy Harpagona, choć komiczne, pozwalają też zrozumieć jego tragiczną samotność i niemożność zbudowania zdrowych relacji z bliskimi. Cytat Goethego, który mówi, że "największa radość wynika z głębokiego bólu", doskonale oddaje tę równowagę. Śmiech wywołany skąpstwem Harpagona nie tylko bawi, ale także skłania do refleksji nad zgubnymi skutkami chciwości.

Molier w "Skąpcu" skutecznie wykorzystuje komizm jako narzędzie moralizatorskie. Poprzez wyśmiewanie skąpstwa, dramatopisarz krytykuje ludzkie przywary i negatywne cechy charakteru. Śmiech, zgodnie z dewizą Rabelais’go, ma moc przezwyciężania złych skłonności, ukazując ich absurdalność i szkodliwość. Ostateczne przesłanie "Skąpca" jest gorzkie, ale prawdziwe – pieniądze mogą zdominować życie człowieka do tego stopnia, że stają się jego największym przekleństwem, niszcząc relacje i prowadząc do samotności.

Podsumowując, komizm w "Skąpcu" Moliera jest wszechstronny i wielowymiarowy, obejmując komizm postaci, językowy i sytuacyjny. Molier poprzez śmiech nie tylko bawi, ale też skłania do głębszej refleksji nad ludzkimi słabościami i ich konsekwencjami. Jego dzieło, mimo że napisane wieki temu, wciąż inspiruje i zachwyca współczesnych czytelników, ukazując uniwersalne prawdy o ludzkiej naturze.