Rozważ sposoby nawiązywania do tradycji antycznej i biblijnej w literaturze oraz funkcje tych nawiązań. Punktem wyjścia do rozważań uczyń fragment tekstu Marii Wichowej. W pracy odwołaj się do: Małej Apokalipsy Tadeusza Konwickiego, innych utworów literac

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 30.05.2024 o 10:32

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 30.05.2024 o 10:18

W powieści Marii Wichowej zatytułowanej „Doceniamy wielkość dokonań starożytnych intelektualistów i twórców, naśladujemy ich dzieła, ale starożytnych nie przerośliśmy, przetwarzamy tylko to, co przekazała nam tradycja”, autorka w pełni wyraża esencję dziedzictwa kulturowego, na którym opiera się cywilizacja europejska. Ta cywilizacja opiera się na dwóch kluczowych filarach: tradycji antycznej oraz tradycji biblijnej. W literaturze nawiązania do tych tradycji nieustannie się pojawiają, mając na celu przekazanie ponadczasowych prawd i odniesień do naszej wspólnej przeszłości, co doskonale ilustruje kilka wybranych utworów literackich.

Jednym z najbardziej znanych dzieł czerpiących z tradycji antycznej jest „Boska Komedia” Dantego Alighieri. Nawiązania do chrześcijańskiej podróży przez zaświaty w trzech częściach: Piekło, Czyściec i Raj, są wyraźne i kluczowe dla zrozumienia moralnego przesłania utworu. Mitologiczne postaci, takie jak Cerber, Charon czy minotaury, pełnią funkcję dydaktyczną, symbolizując starożytne lęki i grzechy. Dante nie tylko zagłębia się w chrześcijańską teologię, ale też przekształca elementy mitologii greckiej i rzymskiej, by stworzyć syntezę różnych tradycji kulturowych, które stają się narzędziem do lepszego zrozumienia uniwersalnych prawd moralnych i etycznych.

Podobnie Jan Kochanowski w „Odprawie posłów greckich” korzysta z antycznej tradycji, budując swoją tragedię na kanwie wydarzeń związanych z wojną trojańską. Przywołując historię próby odzyskania Heleny, Kochanowski nie tylko pokazuje wartość starożytnych epickich narracji, ale również przenosi kwestie sprawiedliwości społecznej i odpowiedzialności na grunt ówczesnej Rzeczpospolitej. Łączy epika Homera z nową formą literacką, jednocześnie wyraźnie odnosząc się do klasycznych wzorców, co pozwala mu na głębszą analizę współczesnych problemów społecznych.

Tadeusz Konwicki w „Małej Apokalipsie” odnosi się zarówno do tradycji biblijnej, jak i antycznej. Tytuł bezpośrednio nawiązuje do Apokalipsy św. Jana, co jednoznacznie wskazuje na temat rozpadu świata i człowieka. Główna postać powieści odbywa swoistą wędrówkę, która może być uznana za metaforę drogi Jezusa na Golgotę, pełną elementów egzystencjalnych i systemowych. Nawiązania te wzbogacają symbolikę utworu, tworząc złożony obraz kryzysu człowieka w rzeczywistości totalitarnego państwa. Konwicki korzysta z biblijnych motywów i symboli, by bardziej dramatycznie przedstawić konflikt jednostki z opresyjnym systemem, co sprawia, że jego dzieło nabiera głębszej uniwersalnej wartości.

Graham McNeill w literaturze science fiction, takiej jak „Mściwy Duch”, również wykorzystuje tradycje antyczne i biblijne, tworząc świat pełen odniesień do mitologii, Biblii oraz historii. Postać Horusa porównuje do zdrajcy Judasza czy Szatana, a Imperatora do boskiej figury. Wojna przedstawiona w utworze przypomina biblijny Armageddon, a Prymarchowie są odwzorowaniem herosów, aniołów lub demonów z mitologii i chrześcijaństwa. McNeill, opowiadając starożytne historie na nowo, tworzy swego rodzaju kompilację tych tradycji, co pozwala czytelnikowi na wgląd w nieustanne zmagania dobra ze złem.

Te nawiązania do starożytności i Biblii mają różnorakie funkcje w literaturze. Po pierwsze, przekazują uniwersalne prawdy, które są nadal aktualne, ludzie bowiem od wieków poszukują odpowiedzi na te same fundamentalne pytania dotyczące natury ludzkiej, władzy oraz Wiary. Przetwarzanie tych samych motywów i tematów sprawia, że literatura oddziaływuje jeszcze głębiej na nasze emocje i intencje. Po drugie, elementy mitologiczne i biblijne dodają dziełom literackim większą głębię symboliczną i moralną. Wyrafinowana symbolika pozwala na ukazanie różnorodnych aspektów ludzkiego doświadczenia, angażując czytelnika na wielu poziomach interpretacyjnych. Ostatecznie, przez formę dydaktyczną, nawiązania do moralnych zasad antycznych i chrześcijańskich pełnią edukacyjną funkcję, ucząc czytelnika poprzez literaturę o wartościach etycznych i duchowych.

Podsumowując, nawiązywanie do tradycji antycznej i biblijnej jest dowodem głębokiego zakorzenienia naszej cywilizacji w tych fundamentach kulturowych. Od pokoleń przekazujemy te same uniwersalne wartości i prawdy, choć przetwarzamy je na nowo, aby odpowiadały współczesnym realiom i wyzwaniom. Zmieniają się szczegóły, ale sedno pozostaje niezmienne – natura ludzka w swej istocie jest niezmienna. Zgodnie ze słowami Marii Wichowej, niezależnie od tego, jak wiele nowego wprowadzamy, wciąż przetwarzamy starożytne doktryny i wartości, które stanowią fundament naszej cywilizacji literackiej oraz kulturowej.