Ojciec Goriot - charakterystyka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.06.2024 o 12:14

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 4.06.2024 o 11:55

Honoré de Balzac, wybitny przedstawiciel realizmu w literaturze, jest autorem powieści "Ojciec Goriot", wydanej po raz pierwszy w 1835 roku. Powieść ta stanowi część jego monumentalnego cyklu "Komedia ludzka", a jej tematyka skupia się na analizie społeczeństwa dziewiętnastowiecznego Paryża oraz losach jego mieszkańców. Głównym bohaterem tej historii jest Jan Joachim Goriot, którego życie pełne jest zarówno sukcesów, jak i dramatycznych upadków. Goriot jest postacią tragiczną, oddaną rodzinie do granic możliwości, co ostatecznie prowadzi do jego samotności i klęski.

Jan Joachim Goriot, znany z powieści jako ojciec Goriot, to starszy mężczyzna o solidnej posturze. Zewnętrznie charakteryzuje go grubość i broda, które nadają mu pewien poważny wygląd. Mimo prostoty swojej osoby, w młodości cieszył się niemałym powodzeniem u kobiet.

Jego młodość spędzona była w prostych warunkach przed rewolucją francuską. Był skromnym robotnikiem, oszczędnym i pracowitym, co umożliwiło mu zgromadzenie pewnych oszczędności. Ten kapitał był jego przepustką do rozpoczęcia działalności handlowej. Początek jego przedsiębiorczości nie był jednak łatwy – pierwsze niepowodzenie związane z rewolucją francuską prawie zrujnowało jego plany. Jednak dzięki swojej nieustępliwości, Goriot nie poddał się i ponownie rozpoczął działalność, inwestując swoje oszczędności w handel zbożem i mąką. Jego zdolność do przewidywania kursów cen, umiejętne negocjacje oraz skłonność do ryzyka pozwoliły mu z czasem zbudować pokaźny majątek.

Goriot był człowiekiem prostym, niezainteresowanym rozwojem duchowym ani kulturalnym. Jego głównym priorytetem była rodzina. Po śmierci ukochanej żony całą swoją miłość przelał na dwie córki: Anastazję i Delfinę. Był dla nich nie tylko ojcem, ale także pocieszycielem i doradcą. Rozpieszczał je drogimi prezentami, pałacami i powozami, stając się dla nich żywym przykładem miłości bezgranicznej. Jednak jego uczucia wobec córek miały również mroczne oblicze – były niemalże erotyczne, przesadzone, co wyrażał słowami: „chciałby być ich pieskiem, którego trzymają na kolanach”.

Nadmierne uczucia Goriota wobec córek miały swoje konsekwencje. Anastazja poślubiła hrabiego de Restaud, a Delfina związała się z bankierem, baronem de Nucingen. Obie młode kobiety dążyły do wysokiej pozycji społecznej i wstydziły się swojego ojca, który niegdyś był zwykłym kupcem. Relacje z córkami stopniowo ulegały pogorszeniu, gdyż ich roszczeniowe postawy i brak szacunku stawiały Goriota w trudnej sytuacji emocjonalnej i finansowej.

Goriot przeżył swoje najlepsze lata w luksusie, ale po przejściu na emeryturę jego sytuacja diametralnie się zmieniła. Sprzedał swój dom i wynajął najdroższy pokój w pensjonacie wdowy Vauquer, jednak stopniowo jego majątek się uszczuplał, co zmusiło go do przeniesienia się do tańszego pokoju. Wizyty córek stawały się coraz rzadsze, a plotki na temat tych wizyt krążyły w towarzystwie, dodatkowo obciążając jego już i tak zrujnowane życie emocjonalne.

W czasie pobytu w pensjonacie Goriot nawiązał bliską relację z młodym studentem prawa, Eugeniuszem Rastignakiem. Eugeniusz, mający związek z Delfiną, stał się dla Goriota pewnego rodzaju nadzieją i wsparciem. Staruszek, pomimo swoich trudności, angażował się w życie młodego przyjaciela, starając się uchronić go przed demoralizacją i inwestując w jego przyszłość.

Kres życia Goriota nastał w tragicznych okolicznościach. Choroba oraz brak zainteresowania ze strony córek sprawiły, że jego ostatnie dni były pełne samotności i cierpienia. Chociaż Rastignac i przyjaciel – student medycyny Bianchon starali się opiekować nim, brak obecności córek podczas jego choroby był dla Goriota największym ciosem. Anastazja odwiedziła go po raz ostatni, jedynie po to, by poprosić o pieniądze, które miały pozwolić jej na spłatę długów. Gdy Goriot umarł, córki nie były obecne na jego pogrzebie, co podkreśla tragiczną ironię jego życia pełnego poświęceń dla rodziny, która go zaniedbała.

Jan Joachim Goriot to postać szczególnie tragiczna w literaturze. Jego oddanie rodzinie, osobiste poświęcenie i nieustanne dążenie do szczęścia córek nie przyniosły mu zadowolenia ani spokoju. Wręcz przeciwnie, nadmierna miłość do dzieci i brak wzajemności doprowadziły do jego upadku. Powieść "Ojciec Goriot" Balzaca nie tylko ukazuje dramat jednostki, ale również stanowi społeczną krytykę dziewiętnastowiecznego Paryża, podkreślając egoizm i materializm tamtej epoki.

Postać ojca Goriota skłania do refleksji na temat miłości, relacji rodzinnych oraz konsekwencji nadmiarowego poświęcenia. Balzac poprzez swojego bohatera uczy czytelnika o granicach miłości rodzicielskiej oraz o tym, jak istotne są wzajemne zobowiązania i szacunek w relacjach międzyludzkich. Ojciec Goriot jest przypomnieniem o heroizmie codziennego życia i smutnym zakończeniu, które może spotkać każdego, kto poświęca się bez reszty dla innych, zapominając o sobie. Powieść ta, mimo swojej tragicznej wymowy, edukuje oraz moralizuje, podnosząc ważne kwestie miłości, rodziny i społeczeństwa.