Wartości duchowe czy dobra materialne – co dla człowieka może być źródłem szczęścia? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Lalki Bolesława Prusa, całego utworu oraz do wybranego tekstu kultury

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.06.2024 o 6:50

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 7.06.2024 o 6:35

Wartości duchowe czy dobra materialne – co dla człowieka może być źródłem szczęścia? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu "Lalki" Bolesława Prusa, całego utworu oraz do wybranego tekstu kultury

Odwiecznie toczona walka pomiędzy wartościami duchowymi a materialnymi w kontekście człowieka i jego szczęścia, to jeden z fundamentalnych problemów egzystencjalnych, który od zawsze budził kontrowersje i prowokował do głębokiej refleksji. Pytanie o źródło prawdziwego szczęścia nie traci na aktualności, ponieważ dotyczy sedna człowieczeństwa, naszej istoty i poszukiwanej przez wielu odpowiedzi na sens życia. W literaturze znajdziemy liczne ilustracje tego konfliktu, w tym w "Lalce" Bolesława Prusa oraz "Opowieści Wigilijnej" Charlesa Dickensa, których analiza pozwoli na uzasadnienie tezy, że wartości duchowe mają fundamentalne znaczenie dla osiągnięcia prawdziwego spełnienia.

Rozpoczynając od "Lalki" Bolesława Prusa, powstałej w epoce pozytywizmu, choć przesiąkniętej również romantycznymi wątkami, widzimy postać Stanisława Wokulskiego jako centralny punkt tej analizy. Powieść ta doskonale obrazuje zderzenie materializmu z duchowymi aspiracjami dzięki postaci Wokulskiego, człowieka ambitnego, przedsiębiorczego, którego życie jest nieustannym polem walki między pragnieniem bogactwa a potrzebą duchowego spełnienia.

Stanisław Wokulski, jako bohater literacki, jest ucieleśnieniem „self-made man” w ideach pozytywizmu. Jego kalifornijskie rozprawy z biedą, dążenie do zdobycia wykształcenia oraz ciężka praca jako właściciel sklepu pokazują zielone światło racjonalnemu myśleniu i przedsiębiorczości. Mimo to, Wokulski wciąż boryka się z barierami społecznymi oraz swoim pochodzeniem. Niemniej jednak, to jego afekt do Izabeli Łęckiej ujawnia głęboki konflikt między jego materialnymi aspiracjami a duchowymi pragnieniami.

Nieodwzajemniona miłość do Izabeli doprowadza Wokulskiego do tragedii. Mimo zdobycia majątku i społecznego uznania, głęboka miłość do kobiety staje się jego klęską. Postanawia porzucić swój majątek, aby zyskać coś znacznie cenniejszego – miłość i szacunek Izabeli, której nigdy nie zdobywa. W ten sposób, doświadczenia Wokulskiego pokazują, że bez duchowego spełnienia, materialne dobra nie są w stanie zapewnić prawdziwego szczęścia.

Dalsze ilustracje tej tezy można odnaleźć w scenach, w których Wokulski pomaga najuboższym mieszkańcom Warszawy. Oto, wykorzystując swój majątek do niesienia pomocy, znajduje chwilowe spełnienie i spokój. Jego działania mają na celu nie tylko poprawę warunków bytowych innych, ale również wspierają jego potrzeby duchowe. Jest to wyraz miłości i współczucia, a więc wartości niematerialnych, które przynoszą mu poczucie głębokiego spełnienia.

Podobny kontrast między materializmem a duchowymi wartościami znajduje się w "Opowieści Wigilijnej" Charlesa Dickensa. Ebenezer Scrooge, główny bohater, jest bogatym człowiekiem, ale jednocześnie nieszczęśliwym i samotnym. Jego opryskliwość i brak współczucia są jednoznacznymi skutkami jego materialistycznego podejścia do życia. Jego przemiana po wizytach trzech duchów – przeszłości, teraźniejszości i przyszłości – jest ukazaniem, jak ważne są wartości duchowe. Scrooge, uświadamiając sobie, jak wiele stracił przez swoje skąpstwo i brak miłości, doświadczył głębokiej przemiany. Ostatecznie odnajduje szczęście nie w gromadzeniu bogactwa, ale w miłości i relacjach międzyludzkich.

Refleksja nad oboma literackimi przykładami – "Lalką" i "Opowieścią Wigilijną" – prowadzi do wniosku, że zarówno dobro materialne, jak i wartości duchowe odgrywają istotną rolę w życiu człowieka. Jednak historia Wokulskiego i Scrooge'a jednoznacznie wskazuje, że choć bogactwo może stanowić przyjemny dodatek, to nie jest ono samo w sobie wystarczającym źródłem szczęścia. Prawdziwe spełnienie tkwi w wartościach duchowych, takich jak miłość, współczucie i altruizm.

Podsumowując, analiza doświadczeń literackich bohaterów Bolesława Prusa i Charlesa Dickensa jednoznacznie wspiera tezę, że wartości duchowe górują nad materialnymi w kontekście osiągania prawdziwego szczęścia. Wokulski i Scrooge, mimo różnorodnych dróg i przeciwieństw, odkrywają, że tylko poprzez duchowe wartości można znaleźć spełnienie i pokój wewnętrzny. Choć pieniądze mogą poprawić warunki życia, to wartości wyższe, ponadczasowe, pozostają kluczowe dla prawdziwego szczęścia człowieka.