Każdy człowiek zmaga się z losem. Jakie postawy wobec przeciwności losu przyjmowali bohaterowie literaccy?

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 17.06.2024 o 11:10

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 16.06.2024 o 5:55

Teza Każdy człowiek zmaga się z losem, jednak przyjmuje różne postawy wobec przeciwności losu, co zależy od jego charakteru, wcześniejszych doświadczeń oraz przekonań.

W życiu każdego człowieka mogą nadejść momenty, w których przyjdzie mu stawić czoła różnorakim przeciwnościom losu. Te trudności są nieodłącznym elementem ludzkiego istnienia i są tak uniwersalne, że każdy w pewnym momencie swojego życia doświadczy bezradności, żalu i rozczarowania. Jak radzimy sobie z takimi momentami, zależy od naszych indywidualnych cech charakteru, doświadczeń, które zdobyliśmy oraz przekonań, na których opieramy nasze życie. Literatura często staje się zwierciadłem tych zmagań, przedstawiając nie tylko historie pełne dramatów, ale również ukazując różnorodne postawy bohaterów wobec napotykanych przeszkód. W niniejszej rozprawce rozważmy postawy wobec przeciwności losu na przykładzie wybranych bohaterów literackich: Skawińskiego z „Latarnika” Henryka Sienkiewicza, Wertera z „Cierpień młodego Wertera” Goethego oraz Marty z powieści Elizy Orzeszkowej „Marta”. Każdy z tych bohaterów zetknął się z trudnymi sytuacjami, które zmusiły ich do podjęcia decyzji i działań, odkrywając przy tym różne sposoby radzenia sobie z losem.

Henryk Sienkiewicz w „Latarniku” przedstawia postać Skawińskiego, starszego mężczyzny, który po burzliwym życiu pełnym niepowodzeń pragnie spokoju i stabilizacji. Skawiński to człowiek o bogatej przeszłości – uciekinier z ojczystej Polski, uczestnik powstań i rewolucji, emigrant, podróżnik. Jego życie pełne jest podróży i zmagań z różnorodnymi trudnościami: poszukiwanie diamentów, praca na plantacji, bycie żołnierzem w obcych wojskach czy handlem. W każdych okolicznościach próbował odnaleźć swoje miejsce, ale zawsze coś stawało mu na przeszkodzie.

Jego walka z losem, mimo ciągłych niepowodzeń, świadczy o zaciętości i nieustępliwości charakteru. W momencie, gdy zostaje latarnikiem, wydaje się, że znalazł swoje upragnione miejsce spokoju i stabilizacji. Wydawałoby się, że ma wszystko, czego pragnął – ciszę, samotność, prostą, ale dającą satysfakcję pracę. Jednak pewnego dnia los ponownie go zaskakuje. Otrzymuje książkę „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza, która przypomina mu o ojczyźnie i dawnych czasach. Pogrążony w lekturze, zapomina o swoich obowiązkach latarnika, co prowadzi do tragedii – jego zaniedbanie doprowadza do katastrofy statku.

Postawa Skawińskiego wobec przeciwności losu to postawa człowieka aktywnego, który ciągle próbuje wpływać na swoją sytuację. Mimo wielu przeciwieństw i rozczarowań, nie poddaje się, ale tez jednocześnie trudno mu odnaleźć balans między realizacją obowiązków a emocjami, które powracają z przeszłości. Jego historia to przykład, że czasem po latach walki o byle jakie miejsce, emocje i wspomnienia mogą zdominować rozsądek, prowadząc do chwilowej utraty kontroli.

Johann Wolfgang von Goethe w „Cierpieniach młodego Wertera” przedstawia młodego, nieszczęśliwie zakochanego mężczyznę, który w swojej miłości do Lotty nie znajduje wzajemności. Werter to człowiek o niezwykle intensywnych uczuciach, który zanurza się w emocjach do granic możliwości. Jego miłość do Lotty jest jak narkotyk – mimo że Lotta jest zaręczona, Werter nie potrafi przestać myśleć o niej ani odciąć się od tej relacji, co prowadzi go w coraz większy stan desperacji.

Kontakt z ukochaną, która zdecydowanie deklaruje swoje oddanie narzeczonemu, sprawia, że Werter coraz bardziej zatraca się w swojej emocjonalności. Czując, że nie ma szans na zdobycie serca Lotty, zaczyna odczuwać coraz większy ból i beznadzieję. Jego uczucia mieszają się z frustracją i depresją, co ostatecznie prowadzi go do ostatecznej decyzji o samobójstwie.

Postawa Wertera wobec przeciwności losu to skrajna emocjonalność i brak aktywnej walki z losem. W obliczu niezliczonych przeszkód miłosnych nie znajduje w sobie siły do zmiany swojej sytuacji ani do prób wyjścia z kręgu męki. Jego sposób radzenia sobie z przeciwnościami to kapitulacja w obliczu przytłaczających uczuć i wybór ostatecznej formy ucieczki – samobójstwa. Werter nie zdaje sobie sprawy, że jego subiektywne przeżycia prowadzą go do jeszcze głębszej przepaści, z której nie potrafi ani nie chce się wyzwolić.

Eliza Orzeszkowa w powieści „Marta” przedstawia młodą wdowę, która musi stawić czoła trudnej sytuacji życiowej bez środków do życia. Marta, pozostawiona sama z małą córką po śmierci męża, staje w obliczu ogromnych wyzwań. Brak wykształcenia i umiejętności przynoszących korzyści finansowe stawia ją w skrajnie trudnej sytuacji. Marta podejmuje różne prace, szukając sposobów na przetrwanie i zapewnienie bytu swojej córce. Jednak spotyka ją seria niepowodzeń, odrzucenia i desperacje.

Pomimo upokorzeń, obniżania standardów życiowych i tragicznych okoliczności, które prowadzą ją do krawędzi, Marta nie poddaje się łatwo. Jej wola przetrwania i walka o lepsze jutro dla dziecka są godne podziwu. Marta ciągle poszukuje pracy, próbując różnych profesji – od szwaczki po praczki – jednak nie zawsze daje to oczekiwane rezultaty. Kiedy jej dziecko zapada na zdrowiu, matka podejmuje desperackie działania w poszukiwaniu leków. W obliczu narastających problemów i braku wyjścia, Marta dopuszcza się kradzieży, co kończy się tragicznie. Zostaje przyłapana na gorącym uczynku, co prowadzi do jej śmierci w wyniku wypadku.

Postawa Marty wobec przeciwności losu to nieustanna walka, mimo ciągłych porażek. Marta nie poddaje się i bez wahania poświęca wszystko, aby zapewnić przyszłość swojemu dziecku. Desperacja, która zdaje się być jednym z głównych czynników napędowych, prowadzi ją do tragicznego finału. Jej historia to dramatyczny obraz walki o przetrwanie i poświęcenia w obliczu nieuległych przeszkód.

Podsumowanie

Analizując postawy bohaterów literackich, takich jak Skawiński, Werter i Marta, możemy dostrzec trzy różne reakcje na trudności życiowe: determinację mimo niepowodzeń (Skawiński), kapitulację w obliczu przytłaczających emocji (Werter) oraz desperacką walkę do samego końca (Marta). Każdy z tych bohaterów w inny sposób zmaga się z losem, zależnie od swojego charakteru, wcześniejszych doświadczeń życiowych oraz sytuacji, w jakiej się znaleźli. Skawiński, mimo ciągłych przeszkód, cały czas dąży do odnalezienia spokoju, chociaż jego pragnienia i emocje z przeszłości ostatecznie prowadzą do zaniedbania obowiązków. Werter, natomiast, poddaje się emocjonalności i nie potrafi znaleźć siły do zmiany swojej sytuacji, co prowadzi do jego tragicznego końca. Marta, w swojej walce o przetrwanie i lepsze życie dla córki, posuwa się do desperackich czynów, które również kończą się tragicznie.

Wnioski, jakie możemy wyciągnąć z analizy tych postaw, to potwierdzenie, że charakter, doświadczenia życiowe oraz konkretna sytuacja wpływają na sposób radzenia sobie z trudnościami. Literatura, jako odzwierciedlenie rzeczywistych reakcji ludzi na przeciwności losu, pozwala nam lepiej zrozumieć różnorodność ludzkich postaw wobec trudności życiowych. W obliczu podobnych sytuacji różne osoby mogą przyjmować zupełnie odmienne postawy, co pokazuje, że naturę ludzką cechuje ogromna różnorodność reakcji na przeciwności.

Na zakończenie refleksja: każdy człowiek zmaga się z losem na swój sposób, a wybory i postawy, które przyjmujemy, determinują nasze życie i przyszłość. Literatura, ukazując różnorodność reakcji bohaterów na trudności, uczy nas, że w obliczu przeciwności każdy z nas może reagować inaczej. To właśnie w tych reakcjach znajduje się piękno i tragizm ludzkiej natury, które literatura tak mistrzowsko odzwierciedla.