Mit rodu Labdakidów - streszczenie

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.06.2024 o 14:40

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 20.06.2024 o 13:57

Mit rodu Labdakidów to jedna z najtragiczniejszych historii starożytnej Grecji, pełna zawirowań losu i nieuchronnej klęski. W literaturze polskiej, jedną z najbardziej znanych wersji tegoż mitu przedstawia Jan Parandowski w swojej książce "Mitologia", wydanej w 1924 roku. Parandowski, pisząc z myślą o szerokim gronie czytelników, zwłaszcza młodszych, ocenzurował pewne elementy mitów, aby dostosować je do poziomu swojego odbiorcy. "Mitologia" to dzieło, które przybliża liczne mity starożytnej Grecji i Rzymu, w tym właśnie historię tragicznej rodziny rządzącej w Tebach, którą obciąża niekończące się przekleństwo rzucone na kilka pokoleń.

Historię rodu Labdakidów rozpoczął Kadmos, syn Agenora i Telefassy, który na polecenie ojca wyruszył na poszukiwanie porwanej przez Zeusa siostry, Europy. Zeus, przybierając postać byka, porwał Europę i zabrał ją na Kretę, gdzie urodziła mu synów. Próbując odnaleźć siostrę, Kadmos odbył długą i bezowocną wędrówkę, podczas której zgodnie z przepowiednią wyroczni delfickiej, założył miasto Teby. Podążając za jałówką, zgodnie z zaleceniem wyroczni, Kadmos dotarł do miejsca, gdzie miał założyć nowe miasto. Przed rozpoczęciem budowy Kadmos zabił smoka i zasiał jego zęby w ziemi, co spowodowało wyrośnięcie armii wojowników, z którymi wspólnie założył Teby.

Potomkowie Kadmosa nie mieli jednak szczęścia. Jego córka Semele została spalona żywcem, gdy zażądała, aby Zeus ukazał jej się w całej swojej boskiej chwale. Córka Ino skończyła tragicznie, wpadając wraz z synem do morza, co było konsekwencją szaleństwa, w jakie popadła. Wnuczki Kadmosa, Antigona, Makaria, Marta i Dejanira również napotkały na swojej drodze liczne nieszczęścia i tragedie. Kadmos, z żoną Harmoniją, ostatecznie opuścił Teby i osiedlił się na obczyźnie.

Przekaz władzy nad Tebami odbywał się nie bez trudności. Po wypędzeniu prawowitych synów krewnych przez Lykosa, miasto zostało przejęte przez jego synów. Władza w Tebach stała się również przedmiotem rywalizacji wewnątrzpozyskujących się rodu. Przykładem tego jest historia Niobe, która, będąc żoną Amfiona (jednego z synów Kadmosa), rywalizowała z Latoną o to, która z nich ma więcej dzieci. Pycha Niobe została surowo ukarana przez bogów – Artemidę i Apolla, którzy zgładzili jej potomstwo, a sama Niobe została zamieniona w kamień.

Najbardziej znana i tragiczna postać z rodu Labdakidów to jednak Lajos, syn Labdaka, którego losy zostały naznaczone przepowiednią mówiącą, że jego syn zabije go, a następnie poślubi własną matkę. Aby uniknąć realizacji tej przepowiedni, Lajos kazał wrzucić nowo narodzonego Edypa z przebitymi stopami do lasu. Jednak dziecko zostało znalezione i wychowane przez królewską parę z Koryntu. Kiedy dorósł, Edyp, nie wiedząc o swoim pochodzeniu, wyruszył w drogę, aby uniknąć spełnienia innej przepowiedni, wedle której miał zabić własnego ojca i poślubić matkę.

Na swojej drodze Edyp spotkał Lajosa, nie wiedząc, kim on jest. Podczas spotkania doszło do kłótni, która zakończyła się śmiercią Lajosa z rąk Edypa. Następnie Edyp dotarł do Teb, gdzie rozwiązał zagadkę Sfinksa, co uczyniło go bohaterem i nowym królem miasta. W nagrodę za swoje czyny, Edyp ożenił się z Jokastą, wdową po Lajosie, zupełnie nieświadomy, że właśnie poślubił swoją matkę.

Ta tajemnica została odkryta wiele lat później, kiedy Teby zaczęły nawiedzać różne klęski. Tejrezjasz, ślepy prorok, ujawnił prawdę, co spowodowało ogromną tragedię – Jokasta powiesiła się, a Edyp oślepił się i opuścił miasto. Przepowiednia spełniła się w całości, a klątwa nadal ciążyła nad rodem Labdakidów.

Po odejściu Edypa jego synowie, Eteokles i Polinejkes, rozpoczęli walkę o tron Teb. Zawarli porozumienie, że będą rządzić na zmianę, jednak Eteokles złamał umowę i zatrzymał władzę dla siebie. W wyniku tego Polinejkes powrócił zbrojnie do Teb, wywołując wojnę domową. Obaj bracia zginęli w bratobójczej walce, co pozwoliło Kreonowi, bratu Jokasty, przejąć władzę jako regent. Kreon nakazał, aby ciało Polinejkesa, uznanego za zdrajcę, nie zostało pochowane, co sprzeciwiło się boskim prawom.

Antygona, siostra Eteoklesa i Polinejkesa, postanowiła złamać zakaz Kreona i pochować ciało brata, co sprawiło, że została skazana na śmierć przez zamurowanie żywcem. Ten akt odwagi i nieposłuszeństwa doprowadził ostatecznie do wielkiej tragedii w rodzinie Kreona, gdyż jego syn Hajmon, narzeczony Antygony, popełnił samobójstwo, a jego matka, Eurydyka, również zakończyła swoje życie. Teby, po licznych kryzysach, klęskach i wojnach, w końcu upadły, co zakończyło tragiczną historię rodu Labdakidów.

Historia rodu Labdakidów ukazuje, jak nieuchronna jest moc przeznaczenia w mitologii greckiej, gdzie próby uniknięcia zapowiedzianych katastrof często prowadzą jedynie do ich wypełnienia. Mit ten był inspiracją dla Sofoklesa, którego tragedie "Król Edyp" i "Antygona" do dziś są studiowane jako niezrównane dzieła literatury antycznej. Przedstawiają one, jak pycha, nieznajomość własnych działań, oraz próby walki z losem mogą prowadzić do ostatecznej klęski, budując jednocześnie fundamenty kulturowych i literackich refleksji na temat ludzkiej kondycji.

Mit rodu Labdakidów to także przestroga na temat pychy (hybris) i jej konsekwencji, oraz znaczenie poświęcenia i lojalności wobec rodziny i boskich praw. Te uniwersalne tematy nadal znajdują odbicie we współczesnych tragediach, przypominając, że historia i literatura są nieodłącznie związane z ludzkim doświadczeniem i emocjami. Opowieść o rodzie Labdakidów to temat bogaty w dramatyczne zwroty akcji i pełen lekcji moralnych, które są wartościowe zarówno dla starożytnych, jak i współczesnych odbiorców.