Czy Faust zasłużył na zbawienie?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.07.2024 o 8:17

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 7.07.2024 o 8:00

Johann Wolfgang von Goethe, autor "Fausta", stworzył postać niezwykle skomplikowaną, której moralność i wartość etyczna stanowią temat długotrwałych debat literackich. Faust, bohater tej epopei, jest kimś, kto z jednej strony zaspokaja swoje najgłębsze pragnienia, paktując z diabłem, z drugiej zaś dąży do wyższych celów. W końcowej scenie dramatu aniołowie ratują jego duszę. Czy zatem Faust zasłużył na zbawienie? Przyjrzyjmy się głębiej temu zagadnieniu, analizując zarówno argumenty przemawiające za jego zbawieniem, jak i moralne oraz metafizyczne aspekty jego postawy.

W pierwszej kolejności warto zwrócić uwagę na epizod z Małgorzatą, który jest kluczowy dla zrozumienia motywacji i charakteru Fausta. Uwiedzenie Małgorzaty przez Fausta jest jego najcięższym grzechem. Małgorzata, młoda, religijna dziewczyna, zakochuje się w Fauście, nie wiedząc, że jest on już uwikłany w pakt z Mefistofelesem, diabłem. Ta relacja prowadzi do tragicznych wydarzeń, włącznie ze śmiercią dziecka, które Małgorzata rodzi Faustowi, oraz jej własnym uwięzieniem za dzieciobójstwo. Na wieść o uwięzieniu kochanki Faust rezygnuje z wieczoru z duchami na nocy Walpurgii, co jest sygnałem jego oporu wobec złych wpływów. Decyduje się na próbę jej ratunku, choć w końcu nie może jej uratować fizycznie, Małgorzata zostaje jednak zbawiona przez zaklęcie "erwolken". Jest to dowód na to, że Faust mimo swoich grzesznych działań, zachowuje resztki sumienia, dąży do ratowania dla niego wartościowej osoby i nie jest do końca samolubny ani przepełniony złem.

Kolejnym argumentem przemawiającym za zbawieniem Fausta jest kontekst realizacji cyrografu, czyli słynne: „Trwaj, chwilo, jakże jesteś piękna!”. To niezmienne pragnienie Fausta, aby doświadczyć pełni życia, staje się rzeczywistością, kiedy pomaga stworzyć szczęśliwe państwo. Gdy Faust wypowiada te słowa, odczuwa spełnienie, ale nie dla własnej korzyści, lecz dla dobra innych ludzi. Jego pragnienie rozciąga się na uszczęśliwianie innych, co jest dowodem na to, że jego intencje były szlachetne, a działania skierowane ku dobru ogólnemu, a nie egoistycznym zyskom. Kiedy nadchodzi czas, by Mefistofeles zabrał jego duszę do piekła, Faust zostaje uratowany przez anioły. To symbol triumfu dobrych intencji nad grzeszną naturą człowieka.

Analizując moralne i metafizyczne aspekty postawy Fausta, warto zwrócić uwagę na stanowisko Boga, który w prologu do „Fausta” Goethego wyraża prawo do upadku przez słowa: „Dopóki dąży, błądzi człowiek”. Słowa te wskazują na fundamentalną niedoskonałość ludzkiej natury, która jednak nie przekreśla możliwości zbawienia. Bóg uznaje, że błądzenie jest częścią ludzkiego dążenia do dobra. Fausta działania, mimo że często błądził, były skierowane ku szlachetnemu celowi. Często załamywał się na drodze do poznania i zrozumienia ludzkiego bytu, jednak dążenie do wyższych celów jest esencją jego postawy.

Faust pragnie poznać sens istnienia, a jego niezaspokojona ciekawość i determinacja prowadzą go przez życie pełne eksperymentów i ryzykownych decyzji. Możemy postrzegać Fausta jako przedstawiciela jednostki wybitnej, która przekracza normy w dążeniu do poznania. Choć jego działania nie zawsze były moralnie słuszne, cel, do którego dążył, nosił znamiona szlachetności. Szukał odpowiedzi na fundamentalne pytania, które dotyczą każdego człowieka: jaki jest sens życia, co leży poza znanymi granicami doświadczenia. Ta permanentna nieustępliwość w dążeniu do wiedzy i prawdy ukazuje jego prawo do zbawienia jako rezultat dążenia do wyższego dobra.

Podsumowując, myśląc o Fausta jako o postaci kontrowersyjnej, nie można ignorować jego nietypowej drogi do spełnienia. Jego związki z diabłem oraz uwiedzenie Małgorzaty stanowią ciężkie grzechy, jednak to nie całkowicie zdeterminowało jego charakter. Akt ratowania Małgorzaty, który wykazuje resztki jego sumienia, oraz jego szlachetne intencje w tworzeniu szczęśliwego państwa są dowodami na to, że w jego duszy przetrwało dobro. W kontekście ludzkiej niedoskonałości, zaakceptowanej przez Boskie miłosierdzie, Faust jest świadectwem, że nawet ci, którzy błądzą w dążeniu do szlachetnych celów, mogą być zbawieni.

Ewentualna refleksja nad tematem może prowadzić do pytań retorycznych: Czy każdy, kto błądzi w dążeniu do dobra, zasługuje na odkupienie? Jakie są granice moralności, które można przekroczyć w imię wyższych celów? Te pytania skłaniają do głębszej analizy ludzkiej moralności i odpowiedzialności za swoje wybory. Współczesne postacie dążące do poznania prawdy, podobne do Fausta, mogą być uznane za równie złożone i kontrowersyjne, pokazując, że problematyka zbawienia i moralności jest wiecznie aktualna.

Faust, mimo wszystkich swoich grzechów, poprzez swoją nieustępliwość w poszukiwaniu wyższego dobra, zachowanie moralnej wrażliwości oraz gotowość do działania dla dobra innych, zasługiwał na zbawienie. Nawet jednostki kontrowersyjne, jak Faust, mają możliwość odkupienia, gdy ich cele są szlachetne, a dążenia nie tracą z oczu wyższego dobra.