Obraz szkoły w "Szatanie z siódmej klasy"

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 19.07.2024 o 9:38

Rodzaj zadania: Streszczenie

Dodane: 18.07.2024 o 6:38

"Szatan z siódmej klasy" Kornela Makuszyńskiego to jedna z najważniejszych i najpopularniejszych powieści młodzieżowych w literaturze polskiej. Wydana w 1937 roku, powieść ta ukazuje przygody inteligentnego i pełnego energii ucznia Adama Cisowskiego, zwanego "Szatanem" z powodu swoich nieprzeciętnych zdolności dedukcyjnych. Makuszyński, poprzez barwną narrację i bogatą galerię postaci, kreśli obraz polskiej szkoły dwudziestolecia międzywojennego.

Akcja rozgrywa się latem 1937 roku, głównie w Warszawie, choć część wydarzeń przenosi się na Wileńszczyznę. Główny bohater, Adam Cisowski, jest uczniem siódmej klasy warszawskiego gimnazjum. Jego przygody i spotkania z kolegami oraz nauczycielami stanowią kanwę powieści, która nie tylko bawi, ale również stanowi cenny obraz systemu edukacyjnego tamtego okresu.

W latach 30-tych XX wieku system edukacji w Polsce był zorganizowany według ściśle ustalonego schematu. Składały się nań siedmioletnia szkoła powszechna, czteroletnie gimnazjum oraz dwuletnie liceum. Alternatywny system zakładał cztery lata w szkole powszechnej i następnie siedem lat w gimnazjum. Szczególnie istotne w edukacji młodzieży było zdobycie tak zwanej „małej matury”, czyli świadectwa ukończenia gimnazjum, które otwierało drogę do dalszego kształcenia. System ten wymagał od uczniów dużego zaangażowania i wytrwałości, co doskonale oddaje obraz szkoły w powieści.

Atmosfera w klasie Adama jest pełna życia. Uczniowie używają piór, do pisania służą im kałamarze umieszczone na ławkach. Posiadanie wiecznego pióra, będącego symbolem statusu społecznego, prowadziło niekiedy do konfliktów, jak przypadek kradzieży pióra i wynikających z tego nieporozumień. Brak nowoczesnych pomocy naukowych sprawiał, że uczniowie często musieli samodzielnie przygotowywać materiały dydaktyczne. Tygodniowy plan zajęć przewidywał naukę od poniedziałku do soboty, z jedynym dniem wolnym w niedzielę.

System edukacyjny tamtego okresu miał swoje charakterystyczne cechy. Istniał podział na szkoły żeńskie i męskie, szczególnie w kontekście szkół katolickich, podczas gdy szkoły publiczne były koedukacyjne. Klasy były często przepełnione, a szkoły musiały organizować zajęcia na zmianach. Klasa Adama Cisowskiego liczyła trzydziestu uczniów – była to typowa liczba dla tamtego okresu, co niesie ze sobą problemy związane z odpowiednią opieką edukacyjną.

Dynamika w klasie siódmej Adama odznaczała się wesołością, życzliwością i wzajemną pomocą. Uczniowie byli różnorodni, zarówno pod względem poziomu inteligencji, jak i zdolności, co tworzyło interesujący przekrój młodzieżowego społeczeństwa tamtych czasów.

Metody nauczania w dwudziestoleciu międzywojennym były zazwyczaj tradycyjne. Dominowały odpowiedzi ustne, co ukazuje sposób egzaminowania profesora Gąsowskiego, który odpytywał trzech uczniów, co dziesiątego z kolei. Adam, dzięki swojej inteligencji i sprytowi, potrafił przewidzieć, kto będzie pytany, co znacząco poprawiało wyniki klasowe na lekcjach historii. Relacje międzyludzkie w szkole były na ogół pełne szacunku. Nauczyciele cieszyli się autorytetem, a możliwość stosowania kar fizycznych podkreślała ich role dyspozycyjne w edukacji i dyscyplinie moralnej. Profesor Gąsowski był wyjątkowym przykładem łagodności i dobroduszności, co zjednywało mu sympatię uczniów, a jego przyjaźń z Adamem stanowiła ważny wątek w powieści. Adam nie tylko pomagał profesorowi w rozwiązaniu jego problemów, lecz również angażował się w jego prywatne życie, co podkreślało głębię ich relacji.

Warunki szkolne w okresie przedwojennym znacząco różniły się od współczesnych realiów edukacyjnych, co powieść Kornela Makuszyńskiego przedstawia z dużą wnikliwością. Szkoła była nie tylko miejscem nauki, ale także przestrzenią rozwoju intelektualnego i społecznego. Relacje między rówieśnikami oraz z nauczycielami kształtowały charakter młodego człowieka, co doskonale ukazuje postać Adama Cisowskiego.

System edukacyjny i warunki szkolne tamtego okresu miały ogromny wpływ na postawy i wartości młodzieży. Kiedy czytamy "Szatana z siódmej klasy", widzimy, jak ważne są przyjaźń, życzliwość oraz wsparcie w grupie rówieśniczej. Kornel Makuszyński udowadnia, że mimo zmieniających się czasów, pewne uniwersalne prawdy i doświadczenia szkolne pozostają niezmiennie ważne.

W "Szatanie z siódmej klasy" widzimy realistyczny obraz polskiej szkoły dwudziestolecia międzywojennego. Makuszyński mistrzowsko przedstawia codzienne życie uczniów, relacje międzyludzkie oraz wyzwania związane z ówczesnym systemem edukacyjnym. Wartość tej powieści polega na jej uniwersalności – mimo zmieniającego się kontekstu historycznego, doświadczenia i uczucia młodych bohaterów pozostają nam bliskie. Warunki szkolne, choć inne od współczesnych, nadal kształtowały młodzież w sposób, który możemy zrozumieć i docenić. "Szatan z siódmej klasy" to nie tylko barwna przygoda, ale i cenne źródło wiedzy o historii polskiej edukacji.