Szewcy - motywy literackie
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.08.2024 o 10:42
Rodzaj zadania: Streszczenie
Dodane: 6.08.2024 o 9:58
Streszczenie:
"W Szewcach" Witkacego ukazuje motywy rewolucji, władzy, pracy, pustki metafizycznej, upadku kultury oraz kobiety, tworząc obraz świata na krawędzi zagłady. Drama pełna symboliki i refleksji na temat społeczeństwa i egzystencji.
"Szewcy - Motywy Literackie"
#Stanisław Ignacy Witkiewicz, znany szerzej jako Witkacy, to postać wyjątkowa w polskiej literaturze i sztuce. Jego dramat "Szewcy," który po raz pierwszy ujrzał światło dzienne w 1934 roku, jest dziełem awangardowym, pełnym symboliki i głębokich refleksji na temat społeczeństwa i ludzkiej egzystencji. Witkacy, znany również ze swojej teorii Czystej Formy, pragnął ukazać w swoich dziełach nie tylko narracyjne historie, ale także wewnętrzne przeżycia postaci i subtelne mechanizmy ich psychiki. W "Szewcach" odnaleźć można również liczne motywy literackie, które, mimo że wyłaniają się z chaotycznej i surrealistycznej fabuły, niosą ze sobą uniwersalne przesłanie.
Motyw rewolucji
Pierwszym znaczącym motywem w "Szewcach" jest rewolucja. Witkacy przedstawił w swoim dramacie trzy główne przewroty: pucz faszystowski zainicjowany przez Scurvego, rewolucję komunistyczną prowadzoną przez Sajetana i czeladników oraz anarchistyczną rewolucję pod wodzą Hiper-Robociarza. Każdy z tych przewrotów symbolizuje różne podejścia do zmiany istniejącego porządku społecznego, jednak wszystkie prowadzą do chaosu i destrukcji.W interpretacji motywu rewolucji zauważamy dążenie Witkacego do ukazania mechanizacji życia i zatracenia indywidualizmu. Technokratyczne społeczeństwo, jakie wyłania się po przewrotach, to rzeczywistość totalizująca, gdzie indywidualne wartości i emocje zostają stłumione przez maszyny i technologię. Rewolucja "zjada własne dzieci" – ci, którzy ją inicjują, nie zyskują na niej, a zamiast tego cierpią na jej efektach. Ostatecznymi beneficjentami są ci, którzy zdążyli sięgnąć po władzę w krytycznym momencie, często korzystając z władzy i przemocy jako podstawowych narzędzi.
Motyw władzy
Kolejnym kluczowym motywem jest władza. W "Szewcach" władza jest pokazana jako siła niszcząca i deprawująca. Bohaterowie, którzy dążą do władzy – Scurvy, Sajetan i czeladnicy – posługują się przemocą i siłą, aby osiągnąć swoje cele. W rezultacie, ich moralność ulega degradacji, a każda zmiana władzy kończy się jeszcze większym chaosem i brutalnością.Wyjątkiem jest postać Sajetana Tempe, który ma dobre intencje, lecz jego próby przemiany społeczeństwa kończą się tragicznie. Chociaż Sajetan pragnie poprawić los szewców i wyzwolić ich spod jarzma hierarchii, jego marzenia są nierealne w obliczu brutalnej rzeczywistości. Relacje społeczne w ludzkim świecie, pokazane przez Witkacego, są ambiwalentne i nasycone napięciami. Ostatecznie, społeczeństwo kieruje się ku totalitarnemu technokratyzmowi, gdzie technologia staje się narzędziem utrzymania władzy i kontroli.
Motyw pracy
Praca to motyw, który przenika cały dramat Witkacego. W "Szewcach" praca jest przedstawiona jako działanie wypełniające egzystencję – zatrudnienie, które jest jednocześnie wyzwaniem i koniecznością. W Akcie II, Scurvy wymusza bezproduktywność na szewcach, co skutkuje ich psychicznym i fizycznym upadkiem. Rewolucja jest również realizowana dzięki pracy; to przez mechaniczne zajęcie i dążenie do zmiany, bohaterowie starają się odnaleźć sens swojego życia.Praca jest również środkiem ucieczki od duchowego zepsucia. Egzystencjonalna pustka motywuje bohaterów do pracy, poszukiwania poczucia realizacji i ucieczki od nudy. Bezrobocie, narzucone przez Scurvego, jest formą gnębienia i poniżania, które uwydatnia pustkę i nudę ich egzystencji. Gdy szewcy ponownie się angażują w pracę, odkrywają w niej sposób na wypełnienie duchowej pustki.
Motyw pustki metafizycznej
Koncepcja Czystej Formy Witkacego jest ściśle związana z motywem pustki metafizycznej w "Szewcach." Zanik "zmysłu metafizycznego" i emocji duchowych, jakie charakteryzują świat przedstawiony w dramacie, wskazuje na upadek kultury, sztuki i religii. Pojęcie "nudy" jest metaforycznym ukazaniem tej pustki – w świecie pozbawionym głębszych wartości, bohaterowie doświadczają wewnętrznej pustki i egzystencjalnego letargu. Tabliczka „Nida, nuda coraz gorsza” pojawiająca się w dramacie, podkreśla powtarzalność nudnej, bezcelowej egzystencji ludzi.Praca, mimo swej mechanicznej natury, staje się odpowiedzią na nudę. W sytuacji bezrobocia jako formy gnębienia, potrzeba aktywności zyskuje na znaczeniu. Aktywność, nawet ta najprostsza i pozbawiona wyższego celu, staje się sposobem na ucieczkę od pustki egzystencjalnej, która trawi mieszkańców świata Witkacego.
Motyw upadku kultury
Witkacy w "Szewcach" wyśmiewa współczesną mu kulturę, ukazując ją jako relikt przeszłości, który stracił swoje znaczenie. Kultura pełna wartości duchowych i symboliki zanikła, pozostawiając za sobą jedynie śmietnik przestarzałych idei. Postać "dziwki bosej" jest satyrycznym obrazem upadku kultury, pokazującym jej deterytorializację i dewaluację duchowych wartości.Symbolika narodowa, jak w przypadku karykatury "Wesela" Wyspiańskiego i zrzucenia ze sceny Chochoła, pokazuje anachroniczność narodowych symboli w nowoczesnym świecie. Witkacy przedstawia je jako puste i bez znaczenia, nieprzystające do brutalnej i zmechanizowanej rzeczywistości, w której znalazły się postacie jego dramatu.
Motyw katastroficzny
Katastroficzny wymiar dramatu "Szewcy" jest wyraźnie widoczny w dążeniu rzeczywistości ku upadkowi. Witkacy ukazuje, że rewolucje prowadzą do zniewolenia, a upadek kultury i zanikanie indywidualizmu są nieodwracalnymi skutkami dążenia świata do totalitaryzmu. Rozkład wszystkich aspektów świata – politycznych, społecznych i duchowych – staje się nieunikniony.Świat przedstawiony w "Szewcach" jawi się jako egzystencjalne śmietnisko, zdominowane przez nudę, technokrację i totalitaryzm. Bohaterowie dramatu, pozbawieni głębszych wartości i duchowej treści, zdają się być skazani na życie w świecie, który zmierza ku samozagładzie.
Motyw kobiety
Postać Księżnej Iriny Wsiewołodownej Zbereźnickiej-Podberezkiej wprowadza wątek erotyczny i manipulacji do dramatu. Jej moralność jest kwestionowana przez wyuzdane zachowania i brak etycznych norm. Księżna czerpie sadystyczną przyjemność z manipulowania innymi, a jej celem jest wprowadzenie babomatriarchatu – przejęcia władzy przez kobiety i upadku tradycyjnych norm męskości.Księżna symbolizuje dążenie do nowego porządku społecznego, gdzie rządy kobiet zmieniają dynamikę władzy i relacji społecznych. Jednak jej działania wskazują również na negatywne aspekty władzy – okrucieństwo i zepsucie, które towarzyszą dążeniu do dominacji.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.08.2024 o 10:42
O nauczycielu: Nauczyciel - Izabela O.
Mam 10‑letnie doświadczenie w pracy w liceum oraz w przygotowaniach do matury; prowadzę też zajęcia dla ósmoklasistów. Skupiam się na czytelności wypowiedzi i precyzyjnej argumentacji. Na zajęciach dbam o spokojny rytm pracy i jasne kroki, które łatwo powtórzyć w domu. Uczniowie podkreślają, że takie podejście zmniejsza stres i daje lepsze wyniki.
Wypracowanie jest bardzo dogłębne i rzetelnie analizuje główne motywy literackie występujące w dramacie "Szewcy" Stanisława Ignacego Witkiewicza.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się