Postawy bohaterów wobec zła świata: Ideowiec czy oportunista? Analiza na podstawie lektur "Dżuma" i "Zbrodnia i Kara"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.11.2023 o 12:06

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 6.11.2023 o 17:56

Każda lektura literacka, podobnie jak życie samo w sobie, jest pełna różnych postaw bohaterów wobec zła świata. Czasem spotykamy ideowców, którzy z determinacją walczą z tym, co złe, a innym razem napotykamy oportunistów, którzy skorzystają na sytuacji bez żadnych zahamowań. Jestem przekonany, że autor lektury "Dżuma", Albert Camus, przejawiał swoje spojrzenie na świat poprzez różne postawy bohaterów. W kontekście zbadania tych postaw, chciałbym porównać je do innej lektury obowiązkowej, jaką jest "Zbrodnia i Kara" Fiodora Dostojewskiego.

Bernard Rieux to doktor, bohater powieści "Dżuma", która opowiada o epidemii dżumy w mieście Oran. Jego postawa wobec rozprzestrzeniającej się zarazy jest postawą ideowca. Rieux, mimo ogromnego ryzyka zarażenia i zmęczenia, jest nieustannie zaangażowany w walkę z chorobą, ratując życie innych i walcząc o przezwyciężenie epidemii. Nie robi tego w poszukiwaniu sławy czy nagrod, ale z wewnętrznego poczucia obowiązku i moralnej odpowiedzialności. Rieux jest symbolem altruizmu i samopoświęcenia, a jego postawa to zaprzeczenie bierności wobec cierpienia innych.

W kontrze do niego stoi Rodion Raskolnikow z powieści "Zbrodnia i kara". Ten student prawa dąży do wyzwolenia się z moralnych i społecznych więzów, a swoje teorie o "ludziach ponadprzeciętnych" próbuje doprowadzić do skrajności, dopuszczając się morderstwa. Raskolnikow zabija lichwiarkę, uważając, że ma prawo kierować się własnym kodeksem moralnym. Jego postawa jest początkowo postawą oportunisty. Rodion pragnie wykorzystać sytuację dla swojego dobra – nie zważając na konsekwencje. Jednakże, w miarę rozwijania się fabuły, poczucie winy i moralny konflikt prowadzą Raskolnikowa do przewartościowania swojego życia i ostatecznie do poniesienia kary.

Obydwie postacie, Rieux i Raskolnikow, reprezentują zatem różne podejście do moralności. Rieux pozostaje wierny swoim zasadom i prowadzi walkę z chorobą w imię dobra wspólnego. Raskolnikow zaś, choć początkowo silnie motywowany własnymi teoriami, stopniowo ulega przemianie. Obaj bohaterowie mają do czynienia z złem, jednak różni ich sposób jego postrzegania i reagowania na nie. Rieux, walcząc z dżumą, zarówno tą dosłowną, jak i metaforyczną, symbolizującą zło, nie traci siebie, swojej ludzkości i zasad. Raskolnikow natomiast, zmagając się z własnym zepsuciem i konsekwencjami swojego czynu, ostatecznie dochodzi do wniosku, że nie ma usprawiedliwienia dla zła i że człowiek nie stoi ponad prawem moralnym.

Ten kontrast dostarcza nam dwóch różnych przekazów na temat zła w świecie i sposobu, w jaki ludzie mogą na nie reagować. Z jednej strony mamy postać wzorową, która pomimo przeciwności pozostaje wierna swoim wartościom. Z drugiej strony, bohater zagubiony, który w akcie desperacji przekracza granice moralne, ale w końcu rozpoznaje zło swoich działań i przyjmuje odpowiedzialność za nie. Obie postacie, choć różnią się diametralnie, pokazują, że zmagania z złem mogą prowadzić do głębokich osobistych przemian i że nawet w najbardziej dramatycznych momentach istnieje możliwość wyboru między byciem ideowcem, a byciem oportunista.