Jeden ogień drugi woda - porównaj postawy Cześnika i Rejetna w komedii A. Fredro "Zemsta"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.06.2024 o 15:06

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 22.06.2024 o 14:10

Komedie Aleksandra Fredry, takie jak "Zemsta," są źródłem wielu cennych obserwacji na temat ludzkiego charakteru. Tytułowa „zemsta” odnosi się do konfliktu między dwoma sąsiadami — Cześnikiem Raptusiewiczem i Rejentem Milczkiem. Obaj bohaterowie to postacie tak bardzo kontrastujące, jak ogień i woda. Mimo że obaj są zaborczy i nieustępliwi, ich postawy i sposoby działania różnią się diametralnie, co stanowi fundament komediowego napięcia w utworze.

Cześnik Maciej Raptusiewicz to postać pełna energii i temperamentu. Nawet jego nazwisko, Raptusiewicz, sugeruje gwałtowność i impulsywność. Jest w średnim wieku, posiada postawną sylwetkę i pełni stanowisko cześnika, czyli urzędnika na dworze. Ubrany najczęściej w tradycyjne polskie stroje, symbolizuje staroszlacheckie wartości, takie jak honor i gościnność.

Jedną z najważniejszych cech Cześnika jest jego impulsywność i porywczość. Doskonale ilustruje to wiersz „Cześnik wulkan, aż niemiło...,” który podkreśla jego gwałtowne reakcje na każdą, nawet najmniejszą, prowokację. Cześnik to postać, która nie potrafi siedzieć spokojnie; jego działania są szybkie i gwałtowne. Na przykład, gdy dowiaduje się o możliwym małżeństwie Wacława z Klarą, natychmiast aranżuje przymusowy ślub.

Hałaśliwość i gadatliwość to kolejne cechy charakterystyczne dla Cześnika. Jest to postać, która zupełnie nie potrafi trzymać emocji na wodzy. Często wpada w długie monologi i kłótnie, co jeszcze bardziej podkreśla jego temperament i skłonność do przesady. Jego hałaśliwość wynika z potrzeby dominacji i pokazania swojej władzy nad innymi.

Relacje Cześnika z innymi postaciami są również warte uwagi. Jego konflikt z Rejentem jest sercem całej komedii. Zawziętość Cześnika wobec Rejenta wynika z szeregu drobnych zatargów, które na przestrzeni lat urosły do poziomu osobistej vendetty. W relacji z Papkinem, Cześnik pokazuje swoją dominującą i nieco despotyczną naturę, traktując go bardziej jako narzędzie do realizacji własnych celów niż jako człowieka.

Pomimo swoich wad, Cześnik posiada też pewne zalety. Przykłady jego gościnności można znaleźć w scenach, gdzie mimo konfliktów dba o dobro swojego domu. Jego patriotyzm i gotowość do obrony tego, co uważa za wartościowe, są również godne uwagi. Co więcej, Cześnik potrafi czasem przyznać się do swoich słabości, co czyni go postacią bardziej ludzką i mniej jednoznaczną.

Z kolei Rejent Milczek to postać, która reprezentuje spokój, wyrachowanie i zimną kalkulację. Pełne imię i nazwisko Rejenta to Milczek, co jest nieprzypadkowe. Dominują u niego cechy takie jak spokój i opanowanie. Rejent jest człowiekiem o chłodnym spojrzeniu i powściągliwym sposobie bycia, często ubranym w surowe, niemal ascetyczne stroje, co kontrastuje z barwnością i trzepotem Cześnika.

Spokój i opanowanie Rejenta to jego główne atuty, które wykorzystuje do manipulacji i osiągania swoich celów. Rejent nie działa impulsywnie; każde jego działanie jest wcześniej przemyślane i zaplanowane. Planuje ożenienie Wacława z Podstoliną, aby zyskać wpływy i zabezpieczyć majątek. Często powołuje się na „wolę nieba”, co dodaje mu pozory pobożności, lecz jest jedynie przykrywką dla jego intryg i manipulacji.

Relacje Rejenta z innymi postaciami są równie złożone jak te Cześnika, lecz oparte na zupełnie innych fundamentach. Przymuszanie syna do ślubu z Podstoliną ukazuje Rejenta jako despotycznego ojca, który nie liczy się z uczuciami własnego dziecka, jeśli stoją one na drodze do realizacji jego planów. Relacja z Podstoliną bazuje na czystej kalkulacji; Rejent widzi w niej narzędzie do osiągnięcia swoich celów majątkowych.

Negatywne aspekty Rejenta to przede wszystkim jego obłuda i skłonność do intryg. Manipuluje otoczeniem i buduje fałszywy obraz swojej osoby. Analiza jego działań pokazuje, jak doskonale potrafi wpleść swoją wolę w rzeczywistość, nie dając przeciwnikom żadnej szansy na odkrycie jego prawdziwych intencji. Jego cicha i subtelna mowa kontrastuje z wybuchami Cześnika, prowadząc jednak do równie, jeśli nie bardziej, skutecznych rezultatów.

Porównując obie postacie, można dostrzec kilka podobieństw, takich jak zaborczość i nieustępliwość. Obie postaci dążą do swoich celów za wszelką cenę, a ich główną motywacją jest posiadanie majątku i wpływów. Jednak różnice w stylu działania ujawniają ich prawdziwe osobowości i psychologiczne portrety: Cześnik to ogień — gwałtowny, bezpośredni, emocjonalny, podczas gdy Rejent to woda — spokojny, wyrachowany, inteligentny.

Styl komunikacji obu postaci jest również diametralnie różny. Cześnik komunikuje się poprzez krzyk i wybuchy emocji, podczas gdy Rejent preferuje cichą mowę i subtelne intrygi. Te różnice w stylu działania i komunikacji dodają głębi ich postaciom i budują komediowe napięcie w utworze.

Podsumowując, kontrastowane postury Cześnika i Rejenta nie tylko budują komediowe napięcie, ale także przedstawiają różne sposoby działania w kontekście konfliktu międzyludzkiego. Każdy z nich ma swoje wady i zalety, ale żadna z ich postaw nie stanowi wzoru do naśladowania. Cześnik może budzić sympatię swoją szczerością i bezpośredniością, ale jego gwałtowność czyni go niebezpiecznym. Rejent natomiast może imponować inteligencją i zdolnością do planowania, ale jego manipulacja i fałszywość odsłaniają jego ciemną stronę.

Osobiście, wybór jednej z tych postaw jest trudny. Chociaż Rejenta można podziwiać za jego spryt i inteligencję, jego metody są moralnie wątpliwe. Cześnik za to, mimo swojego prymitywnego podejścia, jest bardziej przejrzysty i autentyczny. Jednak żadna z tych postaci nie jest przykładną postawą; Fredro ukazuje, że ludzkie skłonności do konfliktów i ich sposób rozwiązywania często prowadzą do niepotrzebnych napięć i utrudnień.

W rezultacie, "Zemsta" jest nie tylko źródłem komediowego humoru, ale także cenną lekcją na temat ludzkiej natury. Postawy Cześnika i Rejenta uczą nas, że skrajności, niezależnie czy są to gniewne wybuchy czy subtelne intrygi, prowadzą do konfliktów. Świadome zarządzanie emocjami i zachowaniem jest kluczem do pozytywnych relacji międzyludzkich, co jest ogólnym przesłaniem tej znakomitej komedii Fredry.