Johann Wolfgang von Goethe- informacje

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 2.07.2024 o 10:20

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 30.06.2024 o 16:10

Johann Wolfgang von Goethe, niemiecki poeta, dramaturg i uczony, jest autorem wielu dzieł o fundamentalnym znaczeniu dla literatury światowej. Jednym z najwybitniejszych jest "Faust", dramat, który stanowi jedno z największych osiągnięć literatury europejskiej. Proces twórczy nad tym utworem trwał przeszło sześćdziesiąt lat, co samo w sobie świadczy o jego doniosłości i skomplikowanej strukturze (Goethe, 1808; Goethe, 1832).

"Faust" to tragedia ukazująca historię uczonego Johanna Fausta, który zawiera pakt z diabłem, Mefistofelesem. Dramat ten oscyluje wokół kluczowych dla epoki idei i pytań dotyczących ludzkiej kondycji, aspiracji oraz możliwości poznania świata. Wydawałoby się, że postać Fausta nie odbiega od klasycznej narracji o wiecznie niezadowolonym człowieku poszukującym absolutnej wiedzy. Jednak to, co czyni dzieło Goethego wyjątkowym, to głęboko humanistyczny kontekst i poetycka doskonałość, z jaką autor przedstawia dylematy swojej epoki (Fitzsimmons, 2013).

Pierwsza część "Fausta", wydana w 1808 roku, skupia się głównie na postaci samego Fausta oraz jego relacji z Mefistofelesem (Goethe, 1808). Faust, znudzony swoim dotychczasowym życiem, pragnie większej wiedzy i intensywniejszych doświadczeń. W swoim znużeniu konwencjonalną wiedzą i rozczarowaniu życiem, Faust szuka czegoś więcej. Mefistofeles oferuje mu możliwość realizacji tych pragnień w zamian za jego duszę. Układ ten jest kontraktem filozoficznym, w którym Faust ryzykuje swoją wieczność dla chwili ziemskiej przyjemności i wiedzy. Sceny takie jak pierwsze spotkanie Fausta z Mefistofelesem czy uwiedzenie Małgorzaty są nie tylko kluczowymi elementami fabuły, ale również głęboko symboliczne. Małgorzata staje się tragiczną ofiarą ambicji Fausta, co wprowadza dramat aspekt moralny, który jest nieodłączny od wszystkich jego decyzji (Brown, 2007).

Druga część "Fausta", opublikowana pośmiertnie w 1832 roku, jest bardziej rozbudowana i złożona, wprowadzając wątki i postaci z różnych dziedzin nauki, sztuki i polityki (Goethe, 1832). Geniusz Goethego ujawnia się tu w pełni, gdy autentycznie łączy elementy klasyczne i współczesne, przenosząc dramat do alegorycznej medytacji nad kondycją ludzkości. Faust angażuje się w ambitne przedsięwzięcia: kieruje projektem osuszania ziemi, staje się politykiem, a nawet bierze udział w wojnie. Te wydarzenia są pretekstem do rozważań na temat społecznego i kosmicznego porządku oraz roli jednostki w pogoni za przeznaczeniem (Fitzsimmons, 2013).

Głównym pytaniem, które Goethe stawia w "Fauście", jest pytanie o sens ludzkiego życia i dążenia do transcendencji. Faust nie jest szczęśliwy mimo swoich osiągnięć. Każda kolejna próba zdobycia absolutu kończy się kolejnym rozczarowaniem, co prowadzi do refleksji nad tym, czy cel ludzkiego istnienia tkwi w nieosiągalnej doskonałości, czy raczej w samej drodze do jej osiągnięcia. W tym kontekście znaczącym fragmentem dramatu jest scena w grocie, gdzie Faust doświadcza chwili zachwytu nad naturą, co Mefistofeles nazywa "małą chwilą szczęścia" (Brown, 2007).

Innym ważnym tematem jest współzależność dobra i zła. Mefistofeles nie jest tylko symbolem zła, ale raczej siłą niezbędną do rozwoju Fausta. To zła strona Mefistofelesa sprawia, że Faust podejmuje wyzwania i działania, które prowadzą go dalej w jego duchowej i intelektualnej podróży. Goethe wydaje się tu sugerować, że nie ma absolutnego dobra ani zła, i że obie te siły są niezbędne do osiągnięcia równowagi w świecie (Fitzsimmons, 2013).

Symbolika zawarta w "Fauście" jest wielowarstwowa i obejmuje różnorodne sfery życia ludzkiego. Postać Fausta może być interpretowana jako ikona oświecenia, poszukująca prawdy za wszelką cenę, ale również jako ostrzeżenie przed pychą i moralnym upadkiem. Motyw Mefistofelesa odzwierciedla nie tylko diabła, ale również skomplikowaną dynamikę ludzkich pragnień i pokus. Sama konstrukcja dramatu z jego licznymi odwołaniami do mitologii, religii, filozofii i historii czyni go niesamowicie bogatym źródłem do analiz literackich (Fitzsimmons, 2013; Brown, 2007).

"Faust" stał się inspiracją dla licznych interpretacji i adaptacji w różnych mediach, od teatru po film. Każda epoka znajduje w nim coś nowego, co odpowiada na jej specyficzne pytania i dylematy. Jednak to, co pozostaje niezmienne, to głęboko humanistyczne przesłanie dzieła. Goethe, konstruując postać Fausta, pokazuje nie tylko cechy jednostki, ale także ponadczasowe dylematy i pytania, z którymi mierzy się ludzkość (Fitzsimmons, 2013).

Podsumowując, "Faust" Goethego to nie tylko arcydzieło literatury niemieckiej, ale również uniwersalne dzieło, które wciąga swoją złożonością i głęboko humanistycznym przesłaniem. Faust to nie tylko symbol intelektualnego pragnienia i moralnych konfliktów, ale również wiecznej ludzkiej dążności do zrozumienia samego siebie i świata. Dramat ten, pełen niesamowitych postaci, alegorii i symboli, pozostaje jednym z najważniejszych tekstów do analizy w kontekście literatury światowej (Goethe, 1808; Goethe, 1832; Fitzsimmons, 2013; Brown, 2007).

Przypisy: 1. Goethe, J.W. von (1808). "Faust. Eine Tragödie". 2. Goethe, J.W. von (1832). "Faust. Der Tragödie zweiter Teil". 3. Fitzsimmons, L. (2013). "Goethe's Faust and Cultural Memory: Comparatist Interfaces". 4. Brown, J.K. (2007). "The Persistence of Allegory: Drama and Neoclassicism from Shakespeare to Wagner".

Bibliografia: - Goethe, J.W. von. (1808). "Faust. Eine Tragödie". - Goethe, J.W. von. (1832). "Faust. Der Tragödie zweiter Teil". - Fitzsimmons, L. (2013). "Goethe's Faust and Cultural Memory: Comparatist Interfaces". - Brown, J.K. (2007). "The Persistence of Allegory: Drama and Neoclassicism from Shakespeare to Wagner".