Czynniki stresogenne w literaturze przedmiotu

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.01.2026 o 16:14

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 26.01.2026 o 13:58

Stres, będący odpowiedzią organizmu na różne bodźce zewnętrzne i wewnętrzne, jest skoncentrowanym tematem wielu badań i analiz w literaturze przedmiotu. Towarzyszy nam na co dzień w różnych formach, często cicho oddziałując na nasze zdrowie psychiczne i fizyczne. W literaturze dotyczącej psychologii pracy i zarządzania wyróżnia się kilka kluczowych czynników stresogennych, które szczególnie silnie wpływają na samopoczucie pracowników w różnych środowiskach zawodowych.

Jednym z najczęściej wymienianych jest przeciążenie pracą. Ten typ stresu wynika z nadmiaru obowiązków zawodowych, napiętych terminów oraz presji wykonywania wielu zadań jednocześnie. Jak zauważa Richard S. Lazarus w swojej klasycznej pracy „Stress, Appraisal, and Coping”, przeciążenie pracą może prowadzić do wyczerpania emocjonalnego i fizycznego, zmniejszenia efektywności pracy, a ostatecznie do wypalenia zawodowego. W kontekście przeciążenia pracą istotne jest nie tylko jego nasilenie, ale także sposób, w jaki pracownik postrzega swoją zdolność do radzenia sobie z przydzielonymi zadaniami. Jeśli oczekiwania względem pracownika przewyższają jego możliwości, stres może stać się chroniczny.

Niekorzystne relacje interpersonalne w zespole również stanowią istotny czynnik stresogenny w środowisku pracy. Konflikty w relacjach zawodowych, mobbing, brak zaufania czy współpracy mogą prowadzić do poważnych problemów emocjonalnych. Cary L. Cooper i Stephen Palmer, w książce „The Blackwell Encyclopaedia of Management: Organizational Behavior”, podkreślają, że złe relacje z kolegami mogą zwiększać poziom napięcia i lęku, wpływając na poczucie izolacji oraz obniżając motywację do pracy. Zgrany zespół, oparty na zaufaniu i otwartej komunikacji, jest kluczowy dla zapewnienia zdrowego środowiska pracy oraz zmniejszenia poziomu stresu.

Kolejnym, często niedocenianym czynnikiem jest brak wsparcia ze strony przełożonych. Pracownicy, którzy nie czują się wspierani przez swoich szefów, mogą doświadczać poczucia niepewności i niesprawiedliwości. Jak wskazuje Daniel Goleman w „Emotional Intelligence”, empatyczne i wspierające przywództwo może znacząco zredukować poziom stresu w miejscu pracy, podczas gdy brak takiego wsparcia zwiększa podatność na stres i wypalenie zawodowe. Wspierający przełożeni mogą wpływać na rozwój zawodowy swoich podwładnych przez mentoring, uznanie za dobrze wykonane zadania i tworzenie przestrzeni do rozwoju, co sprzyja redukcji stresu.

Niezrozumienie ról i oczekiwań również może prowadzić do zwiększenia poziomu stresu. Gdy pracownik nie ma jasno określonych obowiązków lub oczekiwania wobec niego są niespójne, może dojść do dezorientacji i frustracji. W swojej książce „Job Stress and Blue Collar Work”, Kelly D. Brownell zauważa, że niepewność co do zakresu obowiązków może prowadzić do zwiększonego napięcia psychicznego oraz obniżenia satysfakcji z pracy. Jasne określenie ról i oczekiwań, regularna komunikacja oraz otwartość na pytania i wątpliwości ze strony pracownika są kluczowe dla stworzenia środowiska pracy, które minimalizuje stres.

W literaturze przedmiotu wyraźnie zaznacza się, że każdy z wymienionych czynników stresogennych może znacząco obciążać pracowników, jednak często działają one wspólnie, wzmacniając wzajemnie swoje działanie. Właściwe zarządzanie tymi czynnikami jest kluczowe dla utrzymania zdrowia psychicznego pracowników i efektywności pracy. Pracodawcy i menedżerowie powinni być świadomi tych potencjalnych źródeł stresu i aktywnie dążyć do tworzenia warunków sprzyjających redukcji napięcia, co nie tylko poprawia satysfakcję z pracy, ale także pozytywnie wpływa na wyniki organizacji.

Bibliografia:

1. Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). *Stress, Appraisal, and Coping*. Springer Publishing Company. 2. Cooper, C. L., & Palmer, S. (2002). *The Blackwell Encyclopaedia of Management: Organizational Behavior*. Blackwell Publishing. 3. Goleman, D. (1995). *Emotional Intelligence*. Bantam Books. 4. Brownell, K. D. (1986). *Job Stress and Blue-Collar Work*. National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH).