"Nie ma ucieczki przed formą..." Na podstawie losów Józia i rozdziału i mówiącego o koncercie Fryderyka Chopina udowodnij, że jesteśmy zniewoleni przez formę

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.03.2024 o 18:02

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Współczesne społeczeństwo, niezależnie od miejsca na Ziemi, rządzi się określonymi zasadami i normami, które wprowadzają w życie ludzkie coś, co można określić mianem "formy". Forma, będąca zbiorem niewypowiedzianych reguł dotyczących zachowania, myślenia, a nawet przekonań, stanowi nieodłączny element naszej egzystencji. Problem zniewolenia przez formę widoczny jest zarówno w życiu społecznym, jak i w sztuce, co doskonale przedstawia Witold Gombrowicz w swoim dziele "Ferdydurke", zwłaszcza w losach Józia i w rozdziale poświęconym koncertowi Fryderyka Chopina.

"Ferdydurke", napisane przez Gombrowicza, ukazuje życie głównego bohatera, Józia, który stara się uciec od narzuconych mu form, zmagając się z presją społeczeństwa, szkoły oraz otoczenia. Jego próby wyzwolenia są jednak skazane na niepowodzenie, co autor ukazuje w sposób tragicznie-komiczny, prowadząc czytelnika przez proces zgłębiania mechanizmów zniewolenia jednostki przez formę. Szczególnie ilustratywny w tym kontekście jest opis koncertu Chopina, podczas którego muzyka staje się tłem dla społecznych rywalizacji, a forma artystyczna przesłania treść dzieła.

Józio, młody człowiek zmuszony do powrotu do szkoły, staje się symbolem walki z narzucanymi z zewnątrz schematami zachowania i myślenia. Przez całą powieść podejmuje on bezskuteczne próby ucieczki przed formą, która manifestuje się zarówno w jego stosunkach z Młodziakami, jak i w całym otoczeniu, które go otacza. Losy Józia ukazują, że formy społeczne stanowią dla jednostki pewnego rodzaju więzienie, z którego nie ma ucieczki.

Rozdział poświęcony koncertowi Chopina w "Ferdydurke" staje się doskonałą ilustracją problemu dominacji formy nad treścią w sztuce. Gombrowicz pokazuje, jak odbiór dzieł muzycznych jest zdominowany przez społeczną etykietę, zamiast skupić się na głębi emocjonalnej i artystycznej muzyki. Koncert staje się areną społecznych gier i pretensji, gdzie prawdziwe przeżycie estetyczne schodzi na drugi plan, ustępując miejsca pustej formie.

Porównując losy Józia i opis koncertu Chopina, można dostrzec wspólny motyw: zarówno w życiu, jak i w sztuce, jednostki są zniewolone przez formę. Otoczenie i społeczne oczekiwania skutecznie narzucają określone schematy zachowań, które często przesłaniają prawdziwą istotę rzeczy i ograniczają możliwość autentycznego wyrazu.

Zniewolenie przez formę da się zaobserwować nie tylko w literaturze. Przykłady z życia codziennego, takie jak sztywne etykiety społeczne czy w epoce PRL narzucana forma myślenia, pokazują, że problem ten jest nieodłącznie związany z ludzką egzystencją. Autorytety, niezależnie od swoich intencji, często stają się narzędziem narzucania określonych form.

W świetle analizy "Ferdydurke" Gombrowicza, trudno nie dojść do wniosku, że forma stanowi nieuchronny element, który reguluje wszystkie sfery życia. Uświadomienie sobie mechanizmów działania formy może być pierwszym krokiem do krytycznego przewartościowania własnej podatności na nią oraz do poszukiwania sposobów na pewien stopień wyzwolenia.

Podsumowując, problem zniewolenia przez formę, zarówno w literaturze, jak i w życiu codziennym, ukazuje Gombrowicz w sposób wyjątkowo trafny. Przez analizę losów Józia i fragmentu dotyczącego koncertu Chopina, autor demaskuje uniwersalność problemu formy, prowokując do refleksji nad możliwościami indywidualnego wyrażania siebie i poszukiwania autentyczności w sztywnych ramach społecznych i artystycznych. Dzieło to stanowi nie tylko krytykę, ale również zachętę do śmiałego zgłębiania i przekraczania narzuconych granic.