W poszukiwaniu autorytetów w literaturze

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 28.03.2024 o 11:55

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

W ostatnich dekadach obserwujemy spadek zaufania do tradycyjnych instytucji takich jak Kościół, szkoła czy polityka, co niewątpliwie skutkuje ubożeniem sfery autorytetów dla współczesnej młodzieży. Również wpływ mass mediów i kultury masowej, z jej nakierowaniem na konsumpcjonizm, indywidualizm i rozrywkę, sprawia, że tradycyjne wartości i wzorce zachowań są zastępowane przez pustkę lub moralną relatywizację. Tę lukę mogą wypełnić autorytety wyniesione z literatury – postacie fikcyjne, ale odgrywające istotną rolę w kształtowaniu postaw.

Zanik autorytetów instytucji społecznych to proces, który zdaje się uzewnętrzniać w sferze wartości kierujących naszym działaniem. Konsumpcjonizm nie tylko ogranicza cel życia do gromadzenia dóbr, ale także osłabia potrzebę poszukiwania głębszych sensów. Indywidualizm z kolei, choć pozytywny w sferze rozwoju osobistego, w nadmiarze prowadzi do izolacji i małości poza własnym „ja”. W rezultacie, kultura popularna, która często staje się głównym kanałem przekazu treści dla młodzieży, nie oferuje autorytetów zajmujących się czymś więcej niż tylko sukcesem materialnym.

Odstępując od wzorców rodzinnych i szkolnych, młodzi ludzie nie znajdują zastępczych doradców i mentorów. Powstaje problem zdefiniowania czym jest dobro i zło, a jednocześnie osłabia się szacunek dla tradycyjnych autorytetów, takich jak rodzice czy nauczyciele, którzy dawniej byli głównymi przewodnikami w krzewieniu wartości.

Literatura oferuje odwieczne postacie, które mogą służyć jako moralne drogowskazy. Wpływ osobowości i wychowania na wybór literackich autorytetów jest znaczący, a dzieła literackie stają się świadectwem uniwersalnych wartości i wzorców zachowań. Przykłady z literatury, jak cierpliwy Hiob z Biblii, czy Prometeusz – symbol altruizmu i buntu przeciwko niesprawiedliwemu bogu, dostarczają obrazów wytrwałości i oddania sprawom wyższym niż własny interes. Jacek Soplica z "Pana Tadeusza" Mickiewicza pokazuje z kolei możliwość ewolucji charakteru, od egoizmu do heroizmu, podkreślając wagę odkupienia win i służenie ojczyźnie. Stanisław Wokulski z "Lalki" Bolesława Prusa to z kolei przykład pozytywnego bohatera, którego trud pracy i uczciwe podejście do życia, mimo przeciwności, czynią wzorem do naśladowania, z aspiracją do awansu społecznego i zaangażowania w dobro wspólne. Wieszcze jak Adam Asnyk w wierszu "Do młodych" przekazywał wiedzę o szacunku dla przeszłości i odpowiedzialności za przyszłość, co pozostaje uniwersalnym przesłaniem. Nawet postać Piotra z noweli "Doktor Piotr" Stanisława Przybyszewskiego stawia przed nami konflikt wartości oraz wysiłek w dążeniu do uczciwości.

W literaturze możemy również odnaleźć różnorodność autorytetów, które odzwierciedlają kontekst historyczny i kulturowy, wyrażając zarazem przemiany społeczne. Warto tu przywołać inspirujące ideały rycerskie, które choć wydają się anachroniczne, w dalszym ciągu mogą stanowić kanwę dla postaw opartych na honorze i odwadze.

Zakończenie naszych rozważań skłania do zastanowienia się nad aktualnością problemu braku autorytetów i możliwymi kierunkami poszukiwań dla młodych czytelników. Refleksja nad rolą literatury w odnajdywaniu autorytetów podkreśla znaczenie indywidualnego podejścia do tekstów literackich oraz nieustannie aktualne przesłanie o potrzebie poszukiwania wzorców i budowania własnego systemu wartości. Podsumowując, literatura pozostaje potężnym narzędziem w rękach młodzieży, umożliwiającym nie tylko intelektualny rozwój, ale również będącym źródłem inspiracji do tworzenia własnego kodeksu moralnego, opartego na ponadczasowych autorytetach. Warto więc zachęcać młode pokolenie do osobistego zaangażowania w poszukiwanie autorytetów w literaturze, co może przynieść zgubionym w świecie bez jasno określonych wartości młodym ludziom blask nadziei oraz wyraźniejszą ścieżkę do samookreślenia i dojrzałości.