Różne postawy wobec zagrożenia ojczyzny i ich konsekwencje na przykładzie "Potopu" Henryka Sienkiewicza.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.11.2023 o 21:01

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 4.11.2023 o 20:15

W polskiej literaturze oraz historii wiele razy pojawia się temat zagrożenia ojczyzny, który skłania do zastanowienia się nad różnymi postawami jakie ludzie mogą przyjąć w takich sytuacjach. Jednym z przykładów, które dobrze obrazują to zagadnienie, jest powieść "Potop" autorstwa Henryka Sienkiewicza.

Jednym z centralnych bohaterów powieści jest Andrzej Kmicic, którego ewolucja moralna i patriotyczna stanowi kluczowy element fabuły. Na początku opowieści, Kmicic, będąc typem szlachcica-awanturnika, wydaje się reprezentować postawę lekkomyślną i indywidualistyczną. Jego działania, motywowane osobistymi ambicjami i emocjami, doprowadzają go do popełnienia błędów, takich jak nieopatrzne przysięgi czy spalenie wsi za wroga, co wpisuje się w szerszy kontekst problematyki moralnej odpowiedzialności. Jednak wraz z rozwojem akcji, pod wpływem miłości do Oleńki Billewiczówny oraz refleksji nad własnymi czynami, Kmicic dojrzewa, odnajdując w sobie patriotę gotowego do poświęceń w imię obrony ojczyzny. Jego przemiana oddaje konsekwencję, jaką może przynieść głęboka introspekcja i miłość - nawrócenie oraz poświęcenie się dla wyższego celu.

Na przeciwległym biegunie znajduje się postać Radziwiłła, który zdradza Rzeczpospolitą, podpisując układ z Królestwem Szwecji. Ta postawa pragmatyzmu politycznego, wyrażająca się w wyborze działań, jakie mają na celu własne korzyści kosztem interesów ogólnych, jest w "Potopie" skrajnie negatywnie oceniana. Konsekwencje takiego zachowania są wyraźnie zaznaczone w narracji powieści: osamotnienie, brak zaufania i ostateczne wykluczenie z życia publicznego, które spotyka Radziwiłła, pokazują, że zdrada wobec ojczyzny nie prowadzi do prawdziwego sukcesu.

Warto również zauważyć postawę szlachty, która początkowo wydaje się być pasywna lub skłonna do kapitulacji przed Szwedami, lecz z czasem, głównie dzięki wezwaniom do obrony ojczyzny wysyłanym przez takie osoby jak ksiądz Kordecki z Jasnej Góry czy hetman Jan Kazimierz, zaczyna masowo wstępować do konfederacji, pokazując, że jedność narodu i gotowość do walki mogą dokonać zmiany. Ta postawa kolektywnej odpowiedzialności za losy narodu uwydatnia jedną z najważniejszych konsekwencji: wzmacnianie zasad demokracji szlacheckiej i wewnętrzną solidarność wobec zagrożenia.

Podsumowując, różne postawy wobec zagrożenia ojczyzny mają istotne konsekwencje dla społeczeństwa oraz dla jednostek. Powieść "Potop" Henryka Sienkiewicza pokazuje, że postawy oparte na poświęceniu oraz patriotyzmie mogą prowadzić do zwycięstwa i dla kraju i dla samej jednostki. Jednakże, postawy zdominowane przez egoizm czy bierność mogą prowadzić do strat i niepowodzeń. Zagrożenie ojczyzny zawsze stawia nas w obliczu trudnych wyborów i konsekwencji naszych działań.