Człowiek w konfrontacji z systemem: "Proces" Kafki i "Rok 1984" Orwella jako dwie perspektywy

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 6.11.2023 o 8:45

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 5.11.2023 o 12:56

W literaturze często poruszane są tematy związane z relacją człowieka z systemem, którą można opisać jako napięcie między jednostką a otaczającym ją środowiskiem społeczno-politycznym. Powieści "Proces" Franza Kafki oraz "Rok 1984" George'a Orwella stanowią doskonałe przykłady literackiego ujęcia tego zagadnienia. Obie książki ukazują człowieka w niełatwej pozycji, gdy jego prawa oraz wolności zostają zagrożone przez siłę systemu. W kontekście tych dzieł można odnaleźć dwa różne konteksty: historyczno-polityczny oraz filozoficzno-psychologiczny.

Pierwszy kontekst, jakim jest historyczno-polityczny, odwołuje się bezpośrednio do czasów, w których powstały obie powieści. "Proces" został napisany w początkach XX wieku, w okresie narastającej biurokratyzacji i rosnącej siły państwa, w którym jednostka często traciła swoje prawa. Przesłanie Kafki znajduje odzwierciedlenie w postaci głównego bohatera Józefa K., który bez wyraźnego powodu zostaje oskarżony i zmuszony do pełnego podporządkowania się nieprzeniknionemu systemowi sądowniczemu. Podobnie w "Roku 1984" Orwell ukazuje totalitarną rzeczywistość, opresyjny reżim Wielkiego Brata, gdzie jednostka jest całkowicie kontrolowana, a wszelkie działania i myśli są poddawane surowej kontroli. Obie powieści pokazują, jak władza systemu może prowadzić do degradacji jednostki, ograniczając jej wolność i godność.

Drugi kontekst, filozoficzno-psychologiczny, dotyczy zagadnień natury człowieka oraz jego relacji z systemem. Zarówno Kafka, jak i Orwell skoncentrowali swoje opowieści na świadomości jednostki i jej próbie zrozumienia absurdalności otaczającego ją świata. W "Procesie" Józef K. nie tylko boryka się z opresyjnym systemem, ale również z niepewnością dotyczącą samego siebie i swojej roli w tym procesie. Podobnie Winston Smith, główny bohater "Roku 1984", próbuje zachować swoją indywidualność i godność w społeczeństwie, gdzie jednostka jest zredukowana do trybu życia narzuconego przez system. Obie powieści stawiają pytania o tożsamość człowieka w obliczu presji systemu oraz o granice jego wolności.

"Człowiek w zderzeniu z systemem" w kontekście "Procesu" Kafki i "Roku 1984" Orwella, w obu swoich wymiarach kontekstowych, ukazuje dramatyczne skutki wpływu systemu na jednostkę. Wydaje się, że oba dzieła literackie są ostrzeżeniem przed nadmierną władzą państwa i koniecznością ochrony wolności jednostki. W obliczu biurokracji czy totalitaryzmu, jednostka czuje się bezsilna i zagubiona. Jednakże, zarówno Kafka jak i Orwell pokazują, że mimo trudności i destrukcyjnego wpływu systemu, jednostka walczy o swoją tożsamość i prawa, co daje nadzieję na przetrwanie w społeczeństwie.