Różne postawy wobec inności- analiza literacka

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 18.04.2024 o 19:13

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 17.04.2024 o 22:33

Inność, definiowana jako różnica, odrębność czy odmienność wobec tego, co uznawane jest za normę czy standard, często stanowi przyczynę konfliktów, ale jednocześnie jest bogatym źródłem inspiracji i rozwoju. W literaturze wiele jest przykładów, które obrazują różne podejścia do odmienności kulturowej, etnicznej, społecznej czy nawet osobistej. Osobiste postawy wobec inności mogą być zatem źródłem zarówno konfliktów, jak i głębokich przemyśleń dotyczących ludzkiej natury i społecznych interakcji.

Zacząć można od „Dziadów” cz. III Adama Mickiewicza, gdzie postaci są skonfrontowane z narzuconym przez zaborców porządkiem, co prowadzi do różnych postaw wobec obcej przemocy i zasad nakładanych przez władze rosyjskie. Konrad, główny bohater dramatu, wybiera drogę buntu, który ma wydźwięk zarówno heroiczny, jak i tragiczny. Jego postawa wynika z głębokiego przekonania o niezbędności zachowania tożsamości narodowej, co jest wyrazem oporu przeciwko rosyjskiej dominacji.

Kolejnym przykładem literackim, gdzie różne postawy wobec inności są istotnym elementem fabuły, jest „Lalka” Bolesława Prusa. Tutaj Stanisław Wokulski, główny bohater powieści, jako przedstawiciel burżuazji, zakochuje się w arystokratce, Izabeli Łęckiej. Jednakże jego miłość spotyka się z pogardą ze strony arystokracji, która nie akceptuje jego "inności" społecznej. Wokulski próbuje przekroczyć bariery społeczne i zyskać uznanie arystokracji, co ostatecznie kończy się dla niego tragedią. Jego postawa wobec własnego miejsca w społeczeństwie, zmienia się od akceptacji do buntu, a ostatecznie prowadzi do rozczarowania.

Innym ciekawym przykładem jest „Cudzoziemka” Marii Kuncewiczowej. Różnica tu polega na otwartości na odmienność psychiczną bohaterki - Rosy. Postać ta zmaga się z uczuciem niezrozumienia i wyobcowania, co w dużym stopniu wynika z jej odrębności psychicznej i emocjonalnej. W dziele Kuncewiczowej osoby z jej otoczenia reagują na Rosę w różny sposób – od współczucia po odrzucenie. Pokazuje to, jak delikatna i złożona może być ludzka psychika oraz jak trudno jest znaleźć akceptację w społeczeństwie, które nie zawsze jest gotowe przyjąć odmienność.

Inność i różne postawy wobec niej to również kluczowy motyw w „Procesie” Franza Kafki. Josef K., bohater powieści, zostaje niespodziewanie oskarżony, lecz nie wie, o co konkretnie ani kto jest oskarżycielem. Jego inność polega na byciu obiektem niezrozumiałego prawa, co skazuje go na poczucie wyobcowania i niepewności. K. walczy, by zrozumieć system oraz znaleźć w nim swoje miejsce, co ostatecznie okazuje się niemożliwe.

Każde z tych dzieł, choć różne stylistycznie i tematycznie, pokazuje, że inność jest wyzwaniem zarówno dla jednostki, jak i społeczeństwa, wymagająca od obu stron otwartości, zrozumienia i, przede wszystkim, współczucia. Wyrazy odmienności nie są same w sobie ani dobre, ani złe – to sposób, w jaki ludzie na nie reagują, kształtuje ich prawdziwy charakter.