Zasada 'carpe diem' w fraszkach Jana Kochanowskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.11.2023 o 9:03

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 12.11.2023 o 17:58

W brzmieniu łacińskim, carpe diem oznacza "chwytaj dzień" lub "wykorzystaj dzień". Jest to zasada, która nawołuje do czerpania pełni życia, korzystania z każdego dnia i każdej chwili. Zasada ta znajduje swoje odzwierciedlenie w wybranych fraszkach Jana Kochanowskiego, polskiego renesansowego poety. Kochanowski umiejętnie wykorzystuje fraszki jako formę literacką, aby przekazać swoje refleksje na temat temporalności oraz potrzeby czerpania przyjemności z życia.

W jednej ze swoich fraszek, zatytułowanej "O doktorze Hiszpanie", Kochanowski porusza temat nietrwałości ludzkiego życia. Przez całą fraszkę poeta opisuje lekarza, który z dużą pompą traktuje swoje tytuły i zaszczyty. Jednak Kochanowski ostrzega, że zarówno bogactwo, jak i uznanie są nietrwałe i mogą szybko przeminąć. W tej sytuacji zasada "carpe diem" pojawia się jako przypomnienie o konieczności korzystania z dobrobytu i zaszczytów, gdy są nam dane, zamiast opierać swoje szczęście na zmiennych wartościach.

W innej fraszce, zatytułowanej "Pieśń o starym prowinziarzu", Kochanowski przedstawia postać starca, który z nostalgicznej perspektywy patrzy na przemijające lata. Starzec wspomina o swojej młodości, pełnej przygód i radości, które teraz są już tylko wspomnieniem. W tym wierszu Kochanowski podkreśla, że czas nieustannie przemija i nie powróci. Ta fraszka przypomina nam, że życie jest krótkie i że musimy wykorzystać każdy moment, aby czerpać z niego radość i spełnienie.

W fraszce "O śmierci", Kochanowski porusza temat nieuchronności śmierci, która jest wspólna dla wszystkich ludzi. Poeta przypomina, że bez względu na status społeczny, bogactwo czy władzę, wszyscy zostaniemy jednym dnia zabrani przez śmierć. Zasada "carpe diem" odgrywa tutaj istotną rolę, ponieważ Kochanowski wskazuje, że jedynym sposobem na uniknięcie strachu przed śmiercią jest korzystanie z każdej chwili, które są nam dane, i cieszenie się życiem na co dzień.

W tych wybranych fraszkach Jana Kochanowskiego zasada "carpe diem" jest widoczna we wszystkich swoich aspektach – od refleksji nad nietrwałością życia, przez potrzebę korzystania z obecnych przyjemności, po przypomnienie o nieuchronności śmierci. Kochanowski przypomina nam, że życie jest krótkie i ulotne, dlatego ważne jest, aby doceniać każdy moment, czerpać radość z codziennych przyjemności i nie odkładać na przyszłość tego, co możemy zrobić dzisiaj. W ten sposób zasada "carpe diem" staje się pouczającym przesłaniem dla czytelnika, które może być ważne nie tylko w czasach Kochanowskiego, ale i dla nas współczesnych.