Wokulski- czy jest pozytywistą czy romantykiem?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.05.2024 o 9:51

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 30.04.2024 o 15:35

Stanisław Wokulski, główny bohater powieści Bolesława Prusa "Lalka", jest postacią niezwykle złożoną i wielowymiarową. Dokonanie analizy, czy przynależy on do epoki romantyzmu, czy pozytywizmu, wymaga usystematyzowanego podejścia oraz dogłębnego rozpatrzenia zarówno jego biografii, jak i wpływu idei obu tych stron.

Wokulski jako romantyk jawi się jako postać tragiczna, o silnym poczuciu indywidualizmu. Jego uczestnictwo w powstaniu styczniowym, które było wyrazem romantycznego heroizmu, oraz tragizm wynikający z wygnania na Syberię, stanowią tło dla jego licznych wewnętrznych dylematów. To właśnie te doświadczenia kształtują jego przekonania, pasje i marzenia, które nierzadko zakorzenione są w romantycznej wrażliwości. Wokulski jest idealistą, romantycznym marzycielem, którego niezachwianą wiarę w miłość oraz naukę można przyrównać do postaci romantycznych, takich jak utrapiony Gustaw z "Dziadów" Mickiewicza. Miłość do Izabeli Łęckiej, pełna tragizmu i niewykorzystanych szans, stanowi ostateczny dowód jego romantycznej duszy. Jednocześnie, jego wewnętrzne rozdarcie między światem idealnym a rzeczywistością, jak również postrzeganie arystokracji jako świata niesprawiedliwego, dopowiadają romantyczny obraz jego charakteru.

Z drugiej strony, obecne w postaci Wokulskiego są też cechy typowe dla pozytywizmu, które ujawniają się głównie w sferze jego działalności gospodarczej i społecznej. Jego przedsiębiorczość, pragmatyczne podejście do biznesu oraz zdolności zarządcze stanowią o jego pozytywistycznym racjonalizmie. Wokulski wykazuje także typowo pozytywistyczną troskę o dobrostan niższych warstw społeczeństwa, co przejawia się chociażby w jego próbach reform społecznych. Zainteresowanie naukami przyrodniczymi i technicznymi, jak również pragmatyczne podejście do nauki i postępu, dodatkowo umacniają jego związek z pozytywizmem.

"Lalka" jako powieść zamyka w sobie filozoficzne i społeczne pytania, które były istotne zarówno dla epoki romantyzmu, jak i pozytywizmu, co czyni z niej dzieło na wskroś uniwersalne. Prus, tworząc postać Wokulskiego, zaproponował czytelnikom postać łączącą cechy obu epok, co wywołuje rozterki dotyczące jego prawdziwej natury.

Podsumowując, Stanisław Wokulski zasługuje na miano postaci, która w sobie łączy wartości romantyczne z postawami pozytywistycznymi. Nie jest to bohater jednoznacznie przynależny do jednej epoki. Jego działania i motywacje są odzwierciedleniem dylematów cywilizacyjnych, z którymi zmagała się Polska w XIX wieku, a problematyka poruszana w "Lalce" pozostaje aktualna aż do dzisiaj, co świadczy o literackiej mistrzostwie Prusa. Wokulski, jako postać literacka o dualistycznej naturze, stanowi fascynujący przykład na to, jak w jednym człowieku mogą współistnieć różne, nierzadko sprzeczne idee.