Człowiek w sytuacji wyboru w utworach literackich

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.05.2024 o 14:44

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 16.05.2024 o 16:58

W literaturze motyw wyboru to jeden z najważniejszych tematów, który ukazuje dylematy moralne jednostki, często determinujące jej życie i losy. Przykłady takich sytuacji można znaleźć w wielu dziełach literackich, zarówno polskich, jak i zagranicznych. Analizując konkretne przypadki z literatury, zrozumiemy, jak różne postacie mierzyły się z koniecznością podejmowania trudnych decyzji, często w obliczu wielkich wyzwań.

Jednym z najważniejszych polskich utworów literackich podejmujących temat wyborów moralnych jest "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza. Jacek Soplica, znany również jako ksiądz Robak, to postać, która stanęła przed koniecznością dokonania wyboru między osobistym szczęściem a poczuciem winy i koniecznością zadośćuczynienia za dawne winy. Jacek zakochuje się w Ewie Horeszkównie, lecz ich miłość nie ma szans na realizację z powodu konfliktu między rodzinami. W wyniku nieporozumienia i nagłego wybuchu emocji zabija Stolnika Horeszkę, ojca Ewy. Po tym tragicznym wydarzeniu decyduje się na wybór, który zdeterminuje jego dalsze życie: porzuca dawną tożsamość, przyjmuje habit i poświęca się walce o wolność Polski. Jego wybór ukazuje trudność w poszukiwaniu odkupienia i poświęcenia dla dobra wyższego celu.

Podobnie trudną sytuację wyboru przedstawia "Lalka" Bolesława Prusa. Stanisław Wokulski, główny bohater, musi dokonać wyboru między miłością do Izabeli Łęckiej a własnym szczęściem i karierą. Wokulski jest zakochany w Izabeli, ale jego uczucie nie znajduje odwzajemnienia w tej samej formie. Pragnienie zdobycia serca ukochanej prowadzi go do podejmowania ryzykownych decyzji, które mają na celu zdobycie fortuny i uznania społecznego. W końcu, mimo osiągnięcia materialnych sukcesów, uświadamia sobie, że jego miłość jest jednostronna, co prowadzi go do głębokich refleksji nad sensem życia. Wybór między uczuciem a realistycznymi oczekiwaniami staje się dla niego kluczowym elementem dramatu egzystencjalnego.

Do klasycznych przykładów literatury zagranicznej sięga "Hamlet" Williama Szekspira. Książę Hamlet stoi przed najbardziej fundamentalnym wyborem: "To be or not to be" ("Być albo nie być"). Jego rozważania obejmują cały wachlarz moralnych i filozoficznych dylematów. Z jednej strony Hamlet szuka zemsty za śmierć swojego ojca, co wymagałoby od niego zabójstwa króla Klaudiusza. Z drugiej strony, zmagania z wewnętrznym bólem, depresją i niepewnością co do moralnych konsekwencji swoich czynów stawiają go przed pytaniem, czy życie ma sens w obliczu niezliczonych cierpień. Jego ostateczny wybór prowadzi do tragicznego końca, ukazując, jak dylematy moralne mogą niszczyć jednostkę.

Ciekawym przykładem jest także "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Rodion Raskolnikow, główny bohater, przekonany o własnej wyjątkowości i moralnym usprawiedliwieniu swych czynów, decyduje się na morderstwo lichwiarki. Jego wybór ma na celu sprawdzenie tezy, że pewni ludzie mają prawo przekraczać moralne normy, jeśli służy to wyższemu dobru. Jednak po dokonaniu zbrodni, Raskolnikow zmaga się z ogromnym poczuciem winy, lękiem i stopniowym rozkładem wewnętrznego spokoju. Jego decyzje prowadzą go do samotności, obłędu i ostatecznego zrozumienia konieczności poniesienia odpowiedzialności za swoje czyny.

Podsumowując, motyw wyboru jest niezwykle ważnym elementem literatury, ukazującym różnorodność sytuacji, w których człowiek musi dokonać trudnych decyzji. Postacie literackie, takie jak Jacek Soplica, Stanisław Wokulski, Hamlet czy Rodion Raskolnikow, pokazują, że wybory, przed którymi stajemy, mogą mieć druzgocące skutki. Decyzje te często wynikają z głębokich dylematów moralnych, filozoficznych i emocjonalnych, a ich konsekwencje na zawsze zmieniają życie jednostki, ukazując złożoność ludzkiej natury.