Udowodnij, dlaczego „Mistrz i Małgorzata” Michaiła Bułhakowa można uznawać za powieść na wskroś współczesną

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 19.05.2024 o 21:29

Michaił Bułhakow, tworząc „Mistrza i Małgorzatę,” zajął niepodważalne miejsce w literaturze XX wieku. Praca nad tą powieścią trwała 12 lat, a jej wielogatunkowość i paraboliczność czynią ją dziełem wyjątkowym. Mimo, że powstawała przez znaczną część XX wieku, pozostaje ona niezwykle aktualna również dziś. Celem tego wypracowania jest uzasadnienie, dlaczego powieść Bułhakowa można uznać za na wskroś współczesną, poprzez omówienie uniwersalnych tematów podejmowanych w utworze.

„Mistrz i Małgorzata” przenosi czytelnika do Moskwy na przełomie lat 20. i 30. XX wieku, ukazując realia życia w systemie totalitarnym. Bułhakow maluje obraz miasta przepełnionego represjami, kontrolą, i wszechogarniającą propagandą. Obraz ten, mimo że osadzony w konkretnych realiach historycznych, ma niepokojąco uniwersalne znaczenie. Dyktatury i systemy opresji są obecne również w dzisiejszym świecie, a manipulacja informacją i propaganda to problemy, z którymi borykają się współczesne społeczeństwa. W ten sposób powieść Bułhakowa staje się lustrem, w którym możemy dostrzec odbicie aktualnych problemów politycznych i społecznych.

Jednym z głównych motywów „Mistrza i Małgorzaty” jest walka dobra ze złem. To uniwersalny temat, który na przestrzeni wieków nie stracił na aktualności. Zarówno w przeszłości, jak i współcześnie, zmagamy się z problemami, które można zakwalifikować w kategoriach tej walki – czy to w kontekście konfliktów zbrojnych, sprawiedliwości społecznej, czy korupcji politycznej. Bułhakow pokazuje, że granica między dobrem a złem często jest zatarcia, co w dzisiejszym skomplikowanym świecie jest jak najbardziej aktualne.

Powieść Bułhakowa podejmuje również problem winy i odpowiedzialności za własne czyny. Historia Jeszui Ha-Nocri i Piłata to studium moralnych wyborów, z którymi człowiek zmagał się i nadal zmaga. Piłat, mimo świadomości niewinności Jeszui, skazuje go na śmierć, ulegając presji tłumu i obawom o własną pozycję. W dzisiejszych czasach możemy dostrzec liczne analogie do tej sytuacji – ludzi, którzy wybierają konformizm, aby uniknąć kłopotów, lub którzy z tchórzostwa nie sprzeciwiają się niesprawiedliwości.

Jednym z najbardziej symbolicznych i rozpoznawalnych momentów w powieści jest bal u szatana, podczas którego ujawniane są różne formy zła. Socrealistyczny Moskwa, pełna groteskowych postaci i zdarzeń, ukazuje zło w najróżniejszych jego przejawach – od drobnych oszustw po okrutne zbrodnie. Współczesny odbiorca, obserwując dzisiejsze zjawiska społeczne, jak przestępczość, czy moralne zepsucie, może odnaleźć w nich odbicie przedstawionych przez Bułhakowa form zła.

Postaci w „Mistrzu i Małgorzacie” są niezwykle złożone moralnie, co czyni je ponadczasowymi. Małgorzata, symbolizująca dobro, konsekwentnie dąży do realizacji swoich celów, wykazując się odwagą i determinacją. Jej decyzje i dylematy moralne pozostają aktualne także dziś, gdy współczesne kobiety mierzą się z wyborem między lojalnością wobec bliskich a własnymi ambicjami. Jeszua Ha-Nocri, jako symbol niewinności i męczeństwa, odzwierciedla losy wielu współczesnych ofiar niesprawiedliwości czy prześladowań. Z kolei Woland, szatan o dualistycznej naturze, to postać, która wprowadza istotne pytania o moralność, sprawiedliwość i odpowiedzialność, aktualne również w dzisiejszym świecie.

Tchórzostwo przedstawione w postaci Piłata, który ulega presji i boi się konsekwencji swoich decyzji, to kolejny uniwersalny temat. Współczesne przejawy tchórzostwa, takie jak bierne przyzwolenie na niesprawiedliwość czy konformizm, pokazują, że problem ten jest wciąż aktualny. Piłat jest symbolem człowieka, który mimo świadomości zła, wybiera milczenie i spokój sumienia ponad moralny obowiązek działania.

Konstrukcja „Mistrza i Małgorzaty” również zasługuje na uwagę ze względu na jej nowatorskość. Bułhakow z łatwością przeplata wątki, tworząc wielowątkową narrację, w której przeszłość, teraźniejszość i przyszłość splatają się z metafizycznymi elementami. Wielogatunkowość powieści, która łączy dramat, romans i filozoficzne rozważania, czyni ją wyjątkowo atrakcyjną także dla współczesnych czytelników. Paraboliczność utworu, ukazująca moralne prawdy poprzez alegorie, pozostaje aktualna i zrozumiała również dziś. Zdeformowana rzeczywistość, pełna surrealizmu i groteski, z kolei odnosi się do tendencji współczesnego postmodernizmu, w którym rzeczywistość i fikcja często się przenikają.

Wreszcie, uniwersalność tematów poruszanych w powieści – walka dobra ze złem, moralne dylematy, konsekwencje tchórzostwa – czynią ją niezmiernie aktualną. Problemy etyczne i społeczne, które Bułhakow porusza, są wciąż obecne w dzisiejszym świecie, co pozwala współczesnym czytelnikom odnaleźć w powieści głęboki morał i przemyślenia.

„Mistrz i Małgorzata” Michaiła Bułhakowa to powieść na wskroś współczesna, której uniwersalne wartości i tematy pozostają aktualne także w dzisiejszych czasach. Walka dobra ze złem, moralne dylematy, odpowiedzialność za własne czyny i tchórzostwo są problemami, które nadal istnieją w naszym społeczeństwie. Bułhakow, poprzez swoją nowatorską konstrukcję i złożone, wielowymiarowe postaci, dostarcza czytelnikom przemyśleń na temat moralności, sumienia i odpowiedzialności. Powieść ta jest nie tylko literackim arcydziełem, ale również moralnym drogowskazem, który zachęca do refleksji nad własnym postępowaniem i wartością uniwersalnych wartości.